Thứ bảy, 29-8-26 06:54:22
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Lần ăn ong nhớ đời

Báo Cà Mau (CMO) Đã nhiều năm rồi, mỗi khi vô tình nhìn thấy tổ ong vò vẽ hay nghe nhắc đến món “khoái khẩu” cháo ong là như một phản xạ tự nhiên, tôi lại nhớ da diết tuổi thơ. 

Cho đến nay, tôi cũng không rõ vì sao nhiều món ăn mà khi xưa ở vùng quê lại cứ thích cùng nhau ăn món cháo ong vò vẽ lúc đêm. Đó là một loài ong khiến nhiều người ngao ngán vì bản tính hung hăng và có thể “quật” chết cả một con trâu vài trăm ký. Có lẽ, ăn món cháo ong vò vẽ, như một lời thách đố “ngầm” để khẳng định “vị trí” khi đối mặt với cả tập thể ong hung hăng nhất để mang được chiến lợi phẩm ong non về nấu cháo.

Vốn dĩ đã “ăn ké” nhiều bận với anh em ở xóm. Dần dà, bỗng dưng đến lượt mình phải “tự khẳng định”, chiều đó, anh Tư dắt vài thanh niên tụi tôi ra bờ đìa và hướng về nhánh cây ổi. Cây ổi to tướng đã bám bên bờ đìa này tự hồi nào, tụi tôi chỉ biết khi lớn lên, biết thèm thuồng ăn ổi là đã trèo lên nhánh để bẻ trái.

Chỉ vào tổ ong bằng vành thúng lủng lẳng trên nhánh, anh Tư nói: "Nó có cả thảy 3 cửa quay sang 3 hướng. Nhưng hướng chính nó quay dìa hướng bờ xáng và là “cửa” rộng nhất. Tổ này cỡ trung bình, chắc có đến 5 hay 6 tầng và “nhộng” chắc cả thau. Đêm nay, giao mấy đứa lấy ong. Anh nấu".

Anh Tăng Minh Trí, Ấp 12, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh, hơn 5 năm làm nghề ăn ong vò vẽ. Ảnh: Nhật Minh

Cả một buổi chiều, tụi tôi cũng kịp chuẩn bị mấy bó đuốc lá dừa, dùng dây lạt quấn chặt vào cây sào, cán chĩa. Còn cẩn thận hơn, thằng Cuông ôm theo cái mùng vải để giăng lên làm chỗ tránh khi... thất thủ. Tất cả đã xong, chỉ đợi cỡ 8 giờ trời tối hẳn là hành động.

Cái ống quẹt đá lửa bật lên mấy cái cạch... cạch... cạch. Đốm sáng bắt đầu lớn dần. Một bó, rồi cả 3 bó đuốc lá dừa khô cháy sáng. Nhanh tay, cả ba đứa cầm sào đưa thẳng ngọn đuốc lên những vị trí đã “định vị” từ ban chiều. Ong bắt đầu ù ù, âm thanh ghê rợn đó lấn át cả những tiếng nổ lách tách đang bùng dữ dội từ ngọn đuốc lá dừa.

Lửa càng cháy, ong càng hung hăng sà vào như đã chiến đấu. Những đôi cánh mỏng gặp lửa cháy xém, chỉ sau ít phút xác ong rơi bèo trên mặt đìa. Tụi tôi càng khoái chí hướng bó đuốc vào sát hơn nữa. Bỗng "bựt" một cái, sợi dây lạt bị cháy đứt. Bó đuốc trên tay tôi bung ra cả một vùng tia lửa. Kèm với đó là phản xạ né để khỏi bị phỏng. Mũi tấn công từ 3 phía bị thất thế, ong ù ù bay ra. Lúc ấy cả nhóm hô hoán: Vô mùng! Vô mùng!

Từ phía lưng, trên đầu, dưới bắp chân… cảm giác đau điếng. Vừa chạy, tôi vừa hốt hoảng báo với nhóm: "Tao bị ong đánh! Tao bị ong đánh". Chỉ còn mỗi thao tác dỡ mùng chui vô mà không kịp.

Thành quả của một chuyến ăn ong vò vẽ của nông dân xã Nguyễn Phích, huyện U Minh. Ảnh: Nhật Minh

Từ trong nhà, anh Tư như đoán trước được sự cố cũng kịp có mặt ứng cứu. Rồi sau đó tôi chỉ còn nghe những âm thanh huỳnh huỵch! Khì... khì... từ phía trên lưng của anh Tư. Tôi đã lịm đi (xỉu) vì ong đánh (đốt) nhiều vết. Anh cõng tôi đi sơ cứu và đưa đi điều trị, giải độc.

Liên tiếp 2 ngày sau đó là những cơn sốt.

Nghĩ về những con ong non no tròn, mập ú, đem nấu cháo mấy lần trước vừa phát thèm vừa phát tức. Mấy bữa sau, anh Tư qua nhà thăm tôi, mang theo túi đệm và cái cà-men cháo còn nóng hổi. Anh nói: "Cái tổ ong hôm đó bị tụi mầy đốt cháy hết phân nửa. Hên là không cháy vô tầng ong non. Giờ thì khoẻ rồi, ngồi dậy mà húp chén cháo cho hả dạ! Tao dặn tụi nó không bỏ nước cốt vô vì mầy mới khỏi bệnh".

Cảm giác húp chén cháo nóng hổi, béo béo không lẫn với bất kỳ món nào trên cõi đời, thật sảng khoái. 

Cách nay 4 năm, trong một lần cùng ông bạn đồng nghiệp đi ăn ong, lần này là ong mật ở xứ U Minh, tôi lại bị một “trận đòn”. Nhưng nhờ đã có sẵn “đề kháng” mạnh từ ong vò vẽ nên vài chục mũi kim ong mật găm vào da không làm phát sốt.

Lần ấy, về nhà má rầy: "Tao không hiểu nổi tụi bây. Bộ thèm lắm sao mà cứ gặp nhau là kiếm ong nấu cháo? Trong người mầy đã có sẵn “nọc” của ong thì giờ động vô nó là không tránh khỏi được đâu con!". Nhờ vậy mấy anh bạn chiến hữu mỗi khi tụ họp để lấy tổ ong, ăn cháo ong thì chỉ phân tôi việc hậu cần nhà bếp.

Mới đó đã ngót mấy mươi năm bon chen lao vào vòng đời nơi phố thị. Những thứ ngày xưa gần gũi nhất như kỷ niệm ăn cháo ong vò vẽ nay lại phải cất công tìm kiếm. Món cháo quê mùa giờ xem ra là ẩm thực đặc sản ở nhà hàng. Nhưng với ký ức tuổi thơ, món cháo ong của lần “thập tử” giờ đây người có tiền cũng không mua được./.

Phong Phú

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.