Làng có nhiều tỷ phú

(CMO) Những ngôi nhà tường khang trang nằm ẩn mình giữa sum suê vườn tược. Những cánh đồng ao nối ao đến ngút tầm mắt, điểm vào đó là từng mảng xanh của cây trái, hoa màu. Cuộc sống làng quê thật yên ả, thanh bình. Đó là ấn tượng đầu tiên khi tôi dong xe tham quan một vòng Làng cá Tân Thành.

Chủ tịch UBND xã Tân Thành Trương Tấn Nghiệm bảo, con cá chình, cá bống tượng nuôi 1,5-2 năm mới thu hoạch, mỗi ao thu về 100-130 triệu đồng. Ở cái làng có hơn 20 năm dạn dày kinh nghiệm nuôi cá như Tân Thành, hộ ít thì vài ao, hộ nhiều đến vài chục ao, nhiều năm tích luỹ, giờ làng có rất nhiều tỷ phú.

Cũng theo Chủ tịch xã Trương Tấn Nghiệm, có lẽ do đất đai phù hợp mà Tân Thành được coi là thủ phủ cá bống tượng. Con cá nuôi ở xứ Tân Thành được đánh giá có chất lượng thịt ngon nhất nước. Năm 2015, cá chình, cá bống tượng của Tân Thành được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể. 

Nhất giống, nhì kinh nghiệm

Những cánh đồng nuôi cá ao nối ao mang về cuộc sống ấm no cho người dân xứ Tân Thành.

Ông Tạ Văn Nghiệp cho biết, mỗi ao thường đặt nhiều chộp cho cá ăn để thuận tiện việc kiểm tra lượng mồi và sức khoẻ cá.

Điều kiện thổ nhưỡng là một ưu thế trời ban, theo tỷ phú cá Ấp 3, xã Tân Thành Huỳnh Văn Hận, vấn đề quan trọng tiếp theo là con giống tốt và kinh nghiệm nuôi. Giống tốt, ngoài những con đều cỡ, nhanh nhẹn, nhiều nhớt... còn phải phù hợp nguồn nước. 

“Đặc biệt, trong quá trình nuôi, nguồn nước là một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành bại. Khi nguồn nước dơ sẽ làm con cá mất ôxy sinh bệnh mà chết. Nước dơ thường có 2 nguyên nhân, do mưa xuống đáy ao bị phèn hoặc dơ do các chất cặn bã trong nước. Nếu dơ do mưa thì bón vôi và Yucca để thải độc và tạo ôxy đáy. Còn dơ do cặn bã thì chỉ cần bón Yucca”, tỷ phú nhiều năm kinh nghiệm nuôi cá đúc kết.

Cũng theo ông Hận, khi cho ăn mồi (cá tạp cắt ra) phải rửa thật sạch để tránh ô nhiễm nước. Mùa mưa cách 1 ngày cho ăn 1 lần (cũng là mùa cá lớn nhanh). Mùa hạn nước cạn chỉ cho ăn cầm chừng (khoảng 1 tuần cho ăn 1 lần) để tránh cá bị bệnh đường tiêu hoá. 

Ông Hận cũng khẳng định: “Tuyệt đối chúng tôi không xài thuốc tăng trọng và cũng hạn chế dùng kháng sinh. Quan trọng là mồi cho tươi ngon, nước tốt thì cá sẽ lớn nhanh”. 

Ông Hận thuộc lớp người nuôi cá đầu tiên của xã Tân Thành, tính ra cũng gần 30 năm. Mấy vụ đầu có thất bại nhưng rút kinh nghiệm dần nên về sau ông luôn nuôi thành công. Nhờ vậy mà ông mua được thêm 40 công đất để mở rộng diện tích với 66 ao nuôi, mỗi năm thu bạc tỷ đồng. Giờ chia cho con, ông còn 21 ao, tuỳ giá cá cũng thu về từ 700-900 triệu đồng/năm. Chưa kể, trên bờ ao ông còn trồng thanh long và nhiều loại cây ăn trái khác. Riêng nguồn thu từ thanh long, mỗi năm cũng mấy chục triệu đồng. 

Bằng khen nông dân sản xuất giỏi cấp tỉnh, cấp Trung ương, ông đều có đủ. Trang trại ông còn là điểm tham quan, hướng dẫn kinh nghiệm nuôi cá cho nhiều người.

Ở Làng cá Tân Thành, hầu như hộ nào cũng nuôi cả cá chình và bống tượng. Tuy nhiên, con cá chình thích hợp nước ngọt nên được nuôi nhiều ở các ấp vùng ngọt thuộc phường Tân Thành. Cá bống tượng thích hợp nước lợ được nuôi nhiều ở xã Tân Thành.

Theo kinh nghiệm của các lão nông, nếu vùng ngọt mà nuôi bống tượng thì thường phải pha thêm ít nước mặn (dưới sông) cho nước có độ trong giúp cá lớn nhanh, tránh bị bọ trĩ và ghẻ. Con cá chình hiện thương lái mua loại nhất từ 2 kg trở lên nên bà con thường nuôi 2 năm (đạt từ 2-5 kg). Cá bống tượng để nuôi đạt loại nhất từ 1 kg trở lên phải mất 1,5 năm. Trước đây ao nuôi thường lớn, nhưng rút kinh nghiệm, để dễ quản lý dịch bệnh và linh động trong thả nuôi, sang chuyển ao, hiện bà con thường thiết kế ao từ 200-400 m2 đối với cá bống tượng và 400-500 m2 đối với cá chình.

Tuy vậy, còn tuỳ vào điều kiện địa hình, đất, nước mà nhiều hộ tự đúc rút kinh nghiệm nuôi cho riêng mình. Tỷ phú Lê Ngọc Phé, Ấp 3, xã Tân Thành thì nhiều năm qua luôn nuôi chung giữa cá chình và bống tượng. Cứ năm rưỡi là ông thu hoạch, con nào rớt loại thì dồn lại nuôi tiếp. Trên diện tích đất 1,8 ha ông đào hơn chục ao, mỗi năm mang về nguồn thu từ 500-700 triệu đồng. Mấy chục năm nay ông còn tận dụng bờ liếp trồng cây ăn trái như ổi, quýt, nhãn làm du lịch vườn. Hiện ông có khoảng 100 gốc nhãn đang cho trái, mỗi năm từ nguồn bán nhãn tại vườn cho khách tham quan và cân ở chợ ông bỏ túi vài chục triệu đồng. Ông cho biết, TP Cà Mau đang khuyến khích ông phát triển mô hình du lịch vườn bài bản và ông cũng đang thấy hào hứng.

“Gặp thời thế, thế thời phải thế” (*)

Câu chuyện làm ăn của các tỷ phú Làng cá Tân Thành không chỉ dừng lại ở giống má, kinh nghiệm nuôi, mà càng làm các “đại gia chân đất” càng có thêm kinh nghiệm về thị trường. Theo các ông Tạ Văn Nghiệp, Cao Văn Sáu - “tỷ phú” Khóm 6, phường Tân Thành, hồi trước bà con thường thả cá đồng loạt, nhưng thương lái mua giá lên xuống thất thường, kích cỡ lung tung. Có khi cá bống tượng cỡ 700 g tới 1 kg thì giá cá nhất, lớn nữa giá sụt; Cá chình 1-2 kg giá nhất, trên 2 kg mua xô, có khi họ chẳng thèm mua. Vì vậy mà giờ bà con kinh nghiệm thả mỗi lần vài ao và xoay vòng, thị trường loại nào cao giá là có để bán. Và cũng vì thế, bà con không tính thu nhập theo vụ nuôi mà theo năm. 

Khóm 6, phường Tân Thành hiện có đến hơn 100 hộ nuôi cá. Bí thư Chi bộ Khóm 6, kiêm Trưởng khóm Tạ Văn Góp bảo, hầu hết các hộ cố cựu có đất đều nuôi cá hết.

Ông Góp cũng thừa nhận, dù giá cá bấp bênh, nhưng từ khi chuyển sang nuôi cá, đời sống bà con phát triển hẳn. “Ngày trước làm ruộng, nuôi 1 đứa con học đại học rất chật vật, nhà cửa lẹp xẹp lắm. Giờ nhà tường hết, con cái được học hành đàng hoàng, khóm có khoảng 50 nhà có con học đại học, con số này trước đây chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Góp phấn khởi chia sẻ. 

Mặc dù thu nhập cao từ con cá nhưng hầu hết các hộ đều rất cần cù, trân trọng từng tấc đất, ai cũng tận dụng bờ bao để vừa trồng rau màu, cây ăn trái. Ông Nghiệp có 28 ao nuôi, mỗi năm ngoài nguồn thu từ cá 700-800 triệu đồng, còn thu trên chục triệu đồng từ hoa màu. Anh Cao Văn Sáu có 35 ao, mỗi năm cũng thu về bạc tỷ nhưng trên bờ còn trồng cây ăn trái, trong đó có hơn trăm gốc dừa đã cho trái. Anh Sáu cho biết, đất anh cặp vườn ổi Tám Ngoắc, Mười Hiệu, được thành phố khuyến khích làm thêm du lịch vườn và anh cũng đang triển khai. 

Năm vừa rồi giá cá tương đối cao, cá chình 470 ngàn đồng/kg, bống tượng 520 ngàn đồng. Với giá này, bà con lãi từ cá bống tượng khoảng 50%, cá chình 30%. Tuy vậy, các lão nông vẫn không yên tâm. “Cá chủ yếu bán sang Trung Quốc, Hồng Kông theo đường tiểu ngạch. Giá cả lên xuống thất thường. Mình làm ra sản phẩm mà không định được giá, cứ phụ thuộc vào thương lái, nuôi cũng hồi hộp lắm. Mong được ngành chức năng tiếp sức tìm kiếm thị trường ổn định để bà con yên tâm sản xuất”, ông Nghiệp bày tỏ nguyện vọng. 

Khi đặt bút viết bài này, tôi nhận được điện thoại từ ông Lê Ngọc Phé, với tâm trạng khá buồn. Ông vừa lên ao cá, nhưng giá sụt thậm tệ: Cá bống tượng giảm còn 310 ngàn đồng/kg; Cá chình 425 ngàn đồng. 

Tuy vậy, tôi cũng nhận được tin vui từ Chủ tịch UBND xã Tân Thành Trương Tấn Nghiệm: Hiện có một đối tác từ Hàn Quốc đang muốn kết nối tiêu thụ nguồn cá của làng. Địa phương đang thoả thuận giá cả và các điều khoản hợp đồng. 

Làng cá Tân Thành có từ lâu đời và trước đây bà con cũng từng tự phát làm du lịch vườn. Giờ TP Cà Mau đang có chủ trương kết hợp phát triển du lịch sinh thái. Mảng du lịch xanh vùng ven đang dần lộ diện, hứa hẹn điểm đến thú vị cho khách tham quan. Vấn đề còn lại là, nếu đầu ra từ con cá ổn định, thì quả là “nụ cười toả nắng” trên xứ sở làng nghề khá đặc biệt này./.

(*) Một nội dung trong câu đối của Ngô Thì Nhậm

Huyền Anh