Nghị lực bà Chín Đèo

(CMO) Cứ cách vài ngày, bà Chín Đèo (Trần Chính Đèo, Khóm 4, thị trấn Đầm Dơi, huyện Đầm Dơi) lại trèo lên căn gác xép rồi mở cánh tủ dưới bàn thờ chồng để nhìn ngắm hơn 50 tấm huân chương và bằng khen. Đó là những thành quả mà bà có được trong gần 40 năm tuổi Đảng.

Về lại xã Thanh Tùng, huyện Đầm Dơi hỏi thăm bà Chín Đèo thì những người cùng thời với bà không tiếc lời ngợi khen. Với nhan sắc mặn mà thời son trẻ, bà Chín được mệnh danh là hoa khôi xứ này. Dẫu nay bà đã sắp bước sang mùa xuân thứ 70 nhưng vẻ đẹp ấy vẫn khiến người đối diện xuýt xoa.

Nuôi dưỡng ước mơ lớn

Bà Chín Đèo là người dân tộc Khmer, lớn lên trong một gia đình “cách mạng nòi”. Bà Chín nói: “Nếu tính tất thảy những người đi bộ đội thì dòng họ của tôi trên dưới 60 người”.

Bà Chín Đèo và những công lao đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận

Thời buổi loạn lạc, nhà nào cũng như nhà nấy, đói khổ mà đông con. Cũng có thể người ta sợ cảnh “đầu bạc tiễn đầu xanh” thời chiến nên sinh đẻ nhiều để “không còn đứa này thì còn đứa khác”. Bà Chín Đèo là người con thứ chín, lúc mới chào đời trông nhỏ xíu, chủ yếu là uống nước cơm, ăn khoai lang, khoai mì để lớn nên đèo đẹt, thân sinh bà mới đặt tên là Chính Đèo. Dẫu vẫn còn đang tắm sông cùng bọn trẻ trong xóm nhưng hễ cha mẹ hỏi lớn lên làm gì, bà đều trả lời: “Con muốn làm bộ đội”. Nuôi ước mơ ấy, năm 14 tuổi, bà đã trở thành cô giao liên.

Với tư chất thông minh, lanh lợi nên bà luôn qua mặt địch để hoàn thành nhiệm vụ một cách dễ dàng. Bà Chín kể: “Nhiều lần, tôi chèo xuồng mang thư báo cho bội đội, bị bọn giặc chặn đường kiểm tra, chất vấn nhưng tôi đều có cớ để thoát thân”. Sau 2 năm làm giao liên ở địa phương, đồng đội và cấp trên nhận thấy tố chất của người phụ nữ này nên phân công bà làm Tiểu đội trưởng địa phương quân huyện Tư Kháng (nay là huyện Đầm Dơi).

Và rồi, sợi lương duyên đã kết nối bà với anh bộ đội Nguyễn Minh Thuận, hoạt động ở đơn vị Tiểu đoàn U Minh 2. Do cùng lý tưởng và quan điểm sống nên hai người ăn ở với nhau rất hạnh phúc. Nhưng vì đất nước chưa sạch bóng quân thù nên trong lúc đang làm nhiệm vụ, chồng bà đã ra đi mãi mãi. Ôm con thơ chưa tròn 4 tuổi, bà gạt nước mắt, nuốt đau thương vào lòng quyết tâm đòi nợ nước, trả thù nhà.

Bà Chín ngậm ngùi: “Đó là thời điểm khó khăn nhất trong cuộc đời của tôi. Nhìn lên bàn thờ khói hương nghi ngút rồi nhìn con trẻ mà lòng quặn thắt từng cơn. Máu hận sục sôi, tôi quyết tâm phải trả thù”.

Khác với thời tấm bé, khi trưởng thành, bà Chín có tạng người cao khỏe, một mình bà có thể tay không hạ gục một tên địch mạnh khỏe. Cộng thêm bà nổi tiếng là tay bắn súng bá đỏ cừ khôi nên quân thù luôn phải dè chừng. Bà Chín Đèo kể: “Tôi còn nhớ như in trận chiến Cái Keo – Quách Phẩm. Ban đầu, bên ta đã chiếm đóng chùa Má Châu nhưng quân địch bất ngờ đánh úp lại. Bởi trong tư thế bị động nên anh em trong đội phải tản ra chiến đấu một mất một còn với địch. Tôi không nhớ rõ đêm đó tôi đã bắn bao nhiêu tên địch, chỉ thấy xung quanh toàn là xác người. Sáng lại, khi anh em gặp nhau chỉ biết khóc vì quá vui mừng”.

Người phụ nữ sốc vác, mạnh mẽ ấy lại được phân công làm Xã đội trưởng xã Tân Hùng khi đất nước toàn thắng. Mặc dù lãnh đạo nhiều đấng nam nhi nhưng ở bà luôn toát lên khí chất kiên cường khiến nhiều người phục sát đất.

Không lâu sau đó, bà được đề bạt tiếp tục đi học để đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ huyện Đầm Dơi. Dù ở bất kỳ cương vị nào, bà Chín cũng luôn cố gắng và không ngừng học hỏi để hoàn thành tốt nhiệm vụ và trọng trách được giao. Bà Chín Đèo tâm niệm: “Muốn trở thành người có ích phải luôn cố gắng trau dồi, nâng cao kiến thức. Và con đường ngắn nhất để đạt được những đều đó là học vấn”.

Nghĩ vậy cho nên, trong căn nhà chỉ vài mét vuông ở Khóm 4, thị trấn Đầm Dơi, bà Chín đã lần lượt “gom” về nhà hơn 20 người cháu để nuôi ăn học. Đành rằng kinh tế gia đình cũng thiếu trước hụt sau, nhưng bà không màng khó khăn để chăm lo các cháu từng miếng cơm, giấc ngủ. Bà luôn động viên và khuyên nhủ mọi người phải có lối sống lành mạnh, phải là người có ích cho xã hội. Bà Chín còn là người bạn, người tri kỉ để lắng nghe và tâm sự với các cháu khi họ gặp những khó khăn, thắc mắc trong cuộc sống.

Và để đền đáp lại tình yêu thương đó, hầu hết các cháu bà đều lần lượt đưa tận tay bà những tấm bằng đại học của mình. Đến thời điểm này, trong số hơn 20 người bà từng nuôi ăn học đã có nhiều người có việc làm rất tốt.

Bản lĩnh thời bình

Dẫu đã về hưu mười mấy năm nhưng bà Chín vẫn không cho phép bản thân nghỉ ngơi mà tiếp tục tham gia vào các công tác địa phương. Do cư ngụ trong khu chợ thị trấn nên bà thường xuyên chứng kiến cảnh ẩu đả, chửi bới nhau giữa các bà, các chị trong chợ. Mỗi lần như vậy, bà đều đứng ra khuyên can, hòa giải.

Bà Chín kể: “Tôi nhớ có lần 2 cô bán rau củ vì tranh chấp chỗ bán nên ẩu đả với nhau. Vì nóng giận nên cả hai đều lấy rau củ ném vào nhau. Thấy tình hình căng thẳng nên tôi lại đó gom lại đống rau, củ đang vươn vãi trên mặt đất rồi nhẹ nhàng phân tích, giải thích cho họ hiểu đúng sai”.

Cũng nhiều người thắc mắc hà cớ gì mà bà phải làm như thế? Bà Chín chỉ nở nụ cười thân thiện rồi nhẹ nhàng nói: “Vì tình người với nhau thôi!”. Tính đến nay, bà Chín đã tham gia hòa giải thành công gần 60 vụ việc tranh chấp, hàng chục vụ kiểm tra, giải tỏa trong buôn bán, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè và sắp xếp lại trật tự cho các hộ kinh doanh tại chợ Đầm Dơi. Những hoạt động gặp khó khăn của các hội nghề nghiệp, bà sẵn lòng giúp đỡ. Điển hình như trực tiếp tham gia vận động 12 người lầm lỗi, vi phạm pháp luật trở về địa phương, cộng đồng; giải quyết hiệu quả gần 30 vụ gây rối trật tự công cộng.

Bà Chín Đèo cho biết: “Vụ việc tranh chấp nào đơn giản thì tôi tự phân tích, hòa giải. Nhưng nếu tình hình quá căng thẳng thì tôi kết hợp với trưởng, phó khóm và Ban quản lý chợ để xử lý”.

Trong xã hội đôi lúc xô bồ, nhưng ở đâu đó quanh ta tình người với nhau vẫn luôn hiện hữu. Và với những gì đã cho đi, bà Chín Đèo đã nhận lại rất nhiều, đó là sự yêu thương của mọi người. Hơn 10 năm qua, bà luôn được tín nhiệm bầu là người uy tín trong đồng bào dân tộc. Và bà đã nhận hàng chục bằng khen từ Trung ương đến địa phương.

Bút ký của Phùng Trầm