Phát triển kinh tế biển xanh và bền vững

Sở hữu 3 mặt giáp biển, hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng và nguồn tài nguyên biển phong phú, Cà Mau đang từng bước chuyển dịch mô hình phát triển kinh tế biển theo hướng xanh và bền vững. Từ quản lý tài nguyên, phát triển năng lượng tái tạo đến du lịch sinh thái, tỉnh đang nỗ lực khai thác hiệu quả tiềm năng đi đôi với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

• Lấy phát triển du lịch, kinh tế biển và thương mại - dịch vụ làm đột phá
• Tranh thủ nguồn lực, phát huy thế mạnh kinh tế biển
• Cà Mau đẩy mạnh phát triển kinh tế biển đảo
• Ưu tiên kinh tế biển, thuỷ sản gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng

Tài nguyên biển khởi sắc nhưng còn nhiều thách thức

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Với đặc thù 3 mặt giáp biển, bờ biển dài khoảng 310 km và vùng biển rộng lớn, Cà Mau có lợi thế lớn để phát triển kinh tế biển. Thời gian qua, hoạt động khai thác và sử dụng tài nguyên biển, đặc biệt trong lĩnh vực thuỷ sản chuyển biến tích cực, từng bước đi vào nền nếp và gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Nghề biển tạo nhiều việc cho lao động địa phương.

Công tác quản lý tổng hợp tài nguyên biển được tăng cường từ thể chế, quy hoạch đến tổ chức thực hiện. Các chương trình bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, kiểm soát khai thác, nhất là chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được triển khai đồng bộ và quyết liệt. Ðiểm nhấn quan trọng là việc thành lập khu bảo tồn biển quy mô khoảng 27.000 ha tại các cụm đảo như Hòn Khoai, Hòn Chuối và hòn Ðá Bạc, cùng với tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển.

Bên cạnh thuỷ sản, việc khai thác không gian biển cho các ngành kinh tế mới như năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió cũng có bước phát triển mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên biển.

Tuy nhiên, ông Phạm Văn Mười thẳng thắn nhìn nhận, tài nguyên biển của tỉnh đang chịu nhiều áp lực. Khai thác trái phép và tận diệt dù giảm nhưng chưa được xử lý triệt để; ô nhiễm môi trường biển, nhất là rác thải nhựa vẫn gia tăng. Ðồng thời, biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sạt lở bờ biển diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái và sinh kế người dân.

Nhộn nhịp Cảng cá Gành Hào.

Ngoài ra, áp lực phát triển đa ngành trên cùng không gian biển, từ thuỷ sản, năng lượng đến du lịch, nếu không được quản lý tốt dễ dẫn đến chồng lấn, xung đột. Trong khi đó, năng lực quản lý tổng hợp tài nguyên biển còn hạn chế, đời sống một bộ phận ngư dân còn khó khăn, khiến việc chuyển đổi sinh kế chưa thật sự bền vững.

Năng lượng tái tạo - động lực tăng trưởng mới

Theo ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở Công thương, trong chiến lược phát triển kinh tế biển gắn với tăng trưởng xanh, tỉnh xác định năng lượng tái tạo là trụ cột quan trọng.

Thực tế, Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Ðến nay, tỉnh đã đưa vào vận hành 14 nhà máy điện gió, với tổng công suất 694,2 MW; đồng thời triển khai thêm nhiều dự án mới và tiếp tục kêu gọi đầu tư các dự án quy mô lớn.

Du khách tham quan Khu Du lịch Ðiện gió Hoà Bình 1.

Ông Nguyễn Chí Thiện nhận định: Tiềm năng phát triển điện gió của Cà Mau còn rất lớn, cả trên bờ, gần bờ và ngoài khơi. Không gian biển rộng mở tạo điều kiện để tỉnh định hướng phát triển các dự án gắn với xuất khẩu điện trong tương lai, nâng cao giá trị kinh tế biển.

Tuy vậy, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn, nhất là về cơ chế, quy hoạch và hạ tầng truyền tải điện chưa đồng bộ. Một số dự án dù có trong quy hoạch nhưng chưa thể triển khai, do thiếu hành lang pháp lý cụ thể, đặc biệt với các mô hình mới như xuất khẩu điện hay đầu tư hạ tầng truyền tải xã hội hoá.

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng lưới điện. Ðồng thời, định hướng phát triển năng lượng tái tạo theo mô hình kinh tế đa giá trị, kết hợp điện gió với nuôi thuỷ sản, du lịch và dịch vụ hậu cần biển, qua đó tạo sinh kế mới cho người dân ven biển.

Du lịch biển - tiềm năng lớn trong chiến lược kinh tế xanh

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, cho biết: Du lịch đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế dịch vụ của tỉnh, nhất là các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch biển.

Với hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng và vị trí địa đầu cực Nam Tổ quốc, Cà Mau đã hình thành nhiều sản phẩm du lịch tiêu biểu như: Mũi Cà Mau, Vườn Quốc gia U Minh Hạ..., tạo dấu ấn riêng trong bản đồ du lịch khu vực.

Thế nhưng, theo ông Nguyễn Quốc Thanh, du lịch vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Thời gian lưu trú ngắn, chi tiêu thấp, sản phẩm chưa đa dạng và thiếu liên kết giữa các điểm đến vẫn là những hạn chế lớn. Cùng với đó, hạ tầng giao thông kết nối đến các khu du lịch ven biển còn chưa đồng bộ, trong khi sản phẩm trải nghiệm chưa đủ chiều sâu.

Trên cơ sở đó, tỉnh đang định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, lấy hệ sinh thái tự nhiên và văn hoá bản địa làm nền tảng. Các sản phẩm du lịch sinh thái rừng ngập mặn, trải nghiệm bãi bồi ven biển, du lịch cộng đồng và văn hoá địa phương tiếp tục được nâng cao chất lượng.

Cửa biển Sông Ðốc.

Ðáng chú ý, Cà Mau đang nghiên cứu phát triển du lịch gắn với năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ven biển, nhằm tạo sản phẩm mới, độc đáo và thân thiện môi trường.

Quan điểm xuyên suốt là phát triển du lịch phải gắn với bảo tồn, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn, hướng tới xây dựng du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển xanh.

---

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Cà Mau, nhấn mạnh.

Từ quản lý tài nguyên, phát triển năng lượng tái tạo đến du lịch sinh thái, Cà Mau đang từng bước hình thành mô hình kinh tế biển hiện đại, hài hoà giữa khai thác và bảo tồn.

Trước tác động của biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, định hướng “kinh tế biển xanh” không chỉ là lựa chọn tất yếu mà còn là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo vệ hệ sinh thái và cải thiện đời sống người dân Cà Mau trong tương lai./.

Hồng Phượng