Thứ bảy, 29-8-26 11:03:28
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tháng Tư, về thăm chốn cũ

Báo Cà Mau (CMO) Xóm làng Trần Hợi giờ đây biết bao thay đổi. Chỉ riêng các tuyến giao thông, cộng chung toàn xã lên đến gần 100 km đường bê-tông, đường nhựa. Chúng vừa kết nối các xóm, ấp gần gũi, vừa giúp người dân vận chuyển hàng hoá nhanh hơn. Trước đó, điện lưới quốc gia đã đến hơn 90% số hộ dân trong xã.

Tuổi thơ chúng tôi cùng hít thở hương đồng gió nội và bày những trò chơi trong trẻo: cất nhà chòi, mái lợp bằng lá đủng đỉnh, làm đám cưới rước dâu. Tuổi 12, 14 chúng tôi đi học ở trường ấp, rồi trường xã. Ngày ngày đến trường trên chiếc xuồng be tám, ba đứa thay nhau bơi, chống. Đến tuổi vào đời, cả ba đều rời quê đi mưu sinh. Trên bước đường bươn chải, mỗi đứa mỗi con đường và đạt thành những sở nguyện khác nhau, nhưng luôn hướng về góc quê nho nhỏ, với nhiều hoài niệm chân chất, thuần hậu. Và lễ 30/4 năm nay, ba đứa hẹn gặp nhau về nơi chốn cũ.

Nhóm bạn ba đứa tôi vừa đồng niên, vừa sinh ra cùng một ấp (10 C, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời), nhưng đều sống xa quê. Tôi may mắn hơn hai nhỏ bạn, mỗi năm, chí ít cũng một  lần về quê. Vì vậy, tôi có dịp chứng kiến những đổi thay của quê nhà tận tường hơn hai bạn tôi.

Mọi thay đổi, từ cuộc sống của bà con họ hàng, lối xóm, từ ai cưới, ai qua đời, đến những chuyển mình của quê hương, tôi đều “báo cáo” cho bạn biết, nhất là từ khi Trần Hợi đạt chuẩn xã nông thôn mới (cuối năm 2016). Qua hình ảnh tôi gửi, bạn tôi trầm trồ: “Quê mình khác trước nhiều quá!” - “Khoẻ thiệt, xe gắn máy chạy tới nhà rồi”. Dù thường “tám” với nhau, nhưng tôi tin chắc tháng Tư này, về lại chốn xưa hai đứa bạn tôi sẽ rất ngạc nhiên.

Ngày chúng tôi rời quê (cách nay hơn 20 năm), làng quê Trần Hợi, cũng như nhiều xóm làng miền Nam còn in nhiều vết tích chiến tranh. Trong muôn bề khó khăn, địa phương phải tri ân, báo nghĩa: gần 30 Mẹ Việt Nam anh hùng, hơn 670 gia đình chính sách và giúp đỡ hàng trăm đối tượng nhiễm chất độc hoá học. Thời đó, nông dân quê tôi trồng mỗi năm một vụ lúa, cả xã hầu như nhà nhà đều lợp lá, đi lại đều bằng đường thuỷ. Đêm xuống, xóm làng chìm trong tĩnh mịch, lặng chang. Bức tranh quê lúc đó ảm đảm, u buồn làm sao!  

Con cá bổi mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân Trần Hợi. Ảnh: Chí Thanh 

Trần Hợi là 1 trong 4 xã được tỉnh Cà Mau chọn chỉ đạo thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2015. Tuy nhiên, xuất phát điểm của địa phương quá thấp, nên việc triển khai thực bộ tiêu chí gặp nhiều khó khăn. Thế nhưng, cấp uỷ, chính quyền nơi đây hạ quyết tâm không thua cuộc! Cả hệ thống chính trị bắt tay vào nhiệm vụ mới, trong đó, các tổ chức đoàn thể làm nòng cốt xây dựng các mô hình, nhân rộng phong trào “Hội viên đoàn kết, ra sức lao động, nâng cao thu nhập”. Điển hình như: Hội LHPN vận động hội viên tham gia tổ hùn vốn, tổ tiết kiệm, giúp nhau phát triển kinh tế. Theo đó, nhiều tổ, nhóm tiết kiệm ra đời, huy động hàng tỷ đồng trong hội viên giúp nhau vượt khó.

Bên cạnh nguồn vốn nội lực, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Cựu chiến binh bảo lãnh, tín chấp các tổ chức tín dụng giải ngân mỗi năm hơn 20 tỷ đồng cho hội viên. Có vốn, nhiều nông dân kê liếp trồng màu, quy hoạch ao nuôi cá đồng, nâng cao thu nhập.

Cuộc sống Nhân dân được cải thiện là yếu tố căn cơ để địa phương thực hiện đạt tiêu chí xã nông thôn mới. Thật vậy, trong tổng số hơn 156 tỷ đồng đầu tư, xây dựng các công trình, nhân dân vừa hiến đất, vừa đóng góp ngày công lao động và tiền mặt chiếm hơn 38%.

Quê hương Trần Hợi bây giờ hình thành làng nuôi, phơi cá bổi, làng chuối phơi khô bán quanh năm. Chưa hết, đất đồng Trần Hợi luân vụ quanh năm, hết lúa, đến màu, theo đó cuộc sống của bà con khấm khá nhanh.

Bà Lê Thị Gấm, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Ấp 1, cho hay: “Trước đây, cứ 100 hộ dân trong ấp, có chừng 20 hộ xây được nhà, số hộ xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đến nay, số hộ xây nhà tường đạt hơn 69%; Ấp 1 hiện đạt các tiêu chuẩn cơ bản như: không còn cầu khỉ, không còn đường đất đen, không còn nhà tạm, không còn học sinh bỏ lớp vì nghèo...".

Hạ tầng nông thôn hoàn thiện là một trong những yếu tố giúp Nhân dân cải thiện mức sống. Ngay như gia đình tôi, 5 nhân khẩu, thu nhập từ trồng lúa 2 vụ/năm và hoa màu, cộng với chăn nuôi và làm dịch vụ, chia đều mỗi người thu nhập hơn 56 triệu đồng/năm. Tiền tích luỹ, em tôi xây nhà, mua sắm các tiện nghi để hưởng thụ, nào là máy giặt, máy lạnh, máy karaoke.

Chỉ riêng Ấp 10C, đón Tết Nguyên đán Bính Tuất 2018, hơn 20 hộ ăn tân gia, kéo giảm số nhà lụp xụp trong ấp xuống dưới 6% trong tổng số 768 hộ. Hiện nay, người dân quê tôi đua nhau sắm xe gắn máy, vừa làm phương tiện thay cho chiếc xuồng, vừa xem như là “của ăn, của để”. Có không ít gia đình sắm 4, 5 chiếc xe gắn máy loại xịn.

Ngày 30/4 lịch sử đang về, mốc thời gian Nhân dân Việt Nam xem như ngày hội lớn của non sông. Bởi ngày đó của 43 năm trước (30/4/1975-30/4/2018), cả nước vỡ oà trong niềm vui quê hương sạch bóng quân thù, đất nước hoà bình, thống nhất, ngày dân tộc đoàn viên, sum họp.

Với chúng tôi, 30/4 năm ấy, ở tuổi thiếu niên, nhưng đã cảm nhận được niềm vui bất tận của gia đình, làng xóm. Những người con đi xa lần lượt tìm về cố hương, những người chiến sĩ trở về trong niềm tự hào, vinh quang, gia đình họ tộc mở tiệc ăn mừng chiến thắng. Xen lẫn niềm vui đoàn viên, quê tôi cũng không ít gia đình ngậm ngùi rơi lệ, vì những đứa con đã anh dũng hy sinh, vĩnh viễn nằm lại trên chiến trường.

Từ đó, mỗi năm đến ngày 30/4, nhiều gia đình ở quê tôi tổ chức bữa tiệc “Mừng chiến thắng”. Những năm gần đây, trong những câu chuyện rôm rả của bữa tiệc kỷ niệm, nhiều người bàn đến chuyện làm ăn, chuyện phát triển kinh tế, chuyện nuôi con học hành.

Thế hệ trẻ quê tôi, nhiều người tốt nghiệp đại học, làm việc ở khắp miền Tây. Trong niềm tự hào chung của làng xóm, gia đình tôi cũng có một cậu em trai bác sĩ, thiếu tá quân đội, tốt nghiệp chuyên khoa 2, đang phục vụ tại một đơn vị quân y thuộc Quân khu 9.

Trước khi về quê, 3 đứa tôi đã thống nhất kế hoạch ở quê 3 ngày: đi thăm những thầy cô giáo và ngôi trường ba đứa từng học; tổ chức bữa tiệc, mời họ tộc, xóm làng thân quen mừng quê hương đổi mới, trong đó, bằng mọi giá, phải nấu cháo cá lóc nước cốt dừa và mắm đồng chưng, chấm với chuối chát - hai món ăn trứ danh của quê tôi./.

Hồ Trúc Điệp 

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.