Năm 2025 là năm đặc biệt đối với Bộ đội Biên phòng (BÐBP) Cà Mau khi đánh dấu 50 năm xây dựng, chiến đấu và không ngừng lớn mạnh, trở thành “lá chắn thép” nơi cực Nam Tổ quốc, đảm bảo sự bình yên và vững chắc cho vùng biển, đảo quê hương. Cán bộ, chiến sĩ BÐBP còn là những người bạn, người thân của Nhân dân, cùng chung tay xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh, góp phần tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Bộ đội Cụ Hồ.

Bài 1: Sứ mệnh thầm lặng nơi biển cả

Cà Mau là tỉnh duy nhất của Việt Nam có 3 mặt giáp biển, sở hữu những hòn đảo quan trọng như: Hòn Chuối, Hòn Khoai và hòn Ðá Bạc. Vị trí địa lý độc đáo này không chỉ mang lại thế mạnh cho phát triển kinh tế biển mà còn đặt Cà Mau vào vai trò chiến lược trong công cuộc bảo vệ chủ quyền và an ninh biên giới biển của đất nước. Những người lính BÐBP đang ngày đêm thầm lặng cống hiến để giữ vững bình yên cho ngư dân và bảo vệ chủ quyền, an ninh biển, đảo.

Chặng đường lịch sử vẻ vang

Cách đây tròn 50 năm, trước yêu cầu cấp bách phải kịp thời triển khai lực lượng quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia trên toàn miền Nam - khu vực vừa được giải phóng và còn thiếu lực lượng chuyên trách, theo chỉ đạo của Trung ương Cục miền Nam, ngày 25/6/1975, chỉ sau chưa đầy 2 tháng đất nước hoàn toàn giải phóng, Tiểu đoàn Công an nhân dân vũ trang tỉnh Cà Mau đã chính thức được thành lập.

Tiểu đoàn ra đời tại Ấp 2, xã Lý Văn Lâm, huyện Châu Thành (nay thuộc TP Cà Mau) trên cơ sở sáp nhập các đơn vị: Ðoàn cán bộ tăng cường Công an nhân dân vũ trang tỉnh Thanh Hoá; Ðơn vị K15 của Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang chi viện; cùng cán bộ, chiến sĩ Công an bờ biển và An ninh nhân dân vũ trang Cà Mau. Ðây là dấu mốc lịch sử quan trọng, đáp ứng kịp thời yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc sau ngày thống nhất.

Bộ đội Biên phòng Khánh Hội cùng ngư dân thay mới cờ Tổ quốc, biểu tượng thiêng liêng mỗi khi tàu ra khơi đánh bắt, mang theo cả tấm lòng của người lính nơi biển cả.

Những ngày đầu thành lập, dù đối mặt với vô vàn khó khăn như trang bị thô sơ, thiếu thốn đủ bề, quản lý địa bàn xung yếu với thời tiết khắc nghiệt, nhưng cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân vũ trang tỉnh Cà Mau đã đồng lòng vượt qua mọi thử thách. Họ nhanh chóng tổ chức đơn vị, dựng đồn, lập trạm, triển khai công tác trinh sát và kiểm soát hành chính để nắm chắc tình hình các loại đối tượng trên địa bàn phụ trách. Ðồng thời, lực lượng tích cực vận động quần chúng tham gia bảo vệ địa bàn và xây dựng cơ sở chính trị vững chắc.

Lực lượng Công an nhân dân vũ trang Cà Mau đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ phối hợp với các lực lượng khác truy quét tàn quân chế độ cũ, đấu tranh hiệu quả chống lại kế hoạch hậu chiến của địch, các âm mưu nhen nhóm vũ trang gây bạo loạn trong vùng đồng bào dân tộc Khmer; tình trạng vượt biển trốn ra nước ngoài, cũng như ngăn chặn hoạt động của bọn tình báo, gián điệp, biệt kích và tàu thuyền nước ngoài xâm phạm vùng biển. Tất cả nhằm mục tiêu cao nhất là bảo vệ vững chắc an ninh khu vực biên phòng.

Khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, thực hiện chủ trương của Ðảng “giúp bạn là tự giúp mình”, Ban Chỉ huy Công an nhân dân vũ trang tỉnh Minh Hải thành lập một bộ phận tham gia tác chiến ở biên giới Tây Nam và giúp tỉnh bạn KôKông, góp phần cùng lực lượng vũ trang và Nhân dân Campuchia đấu tranh chống Khmer Ðỏ, đánh đổ chế độ diệt chủng ở Campuchia, giúp bạn bảo vệ chủ quyền biên giới trên các tuyến, giành lại độc lập, chủ quyền, củng cố hoà bình, đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, tình cảm tốt đẹp trong lòng Nhân dân Campuchia.

Cùng với quá trình vận động, phát triển của tình hình, nhiệm vụ cách mạng của đất nước, BÐBP tỉnh liên tục có sự phát triển về biên chế, tổ chức và nhiệm vụ sau các lần thay đổi cơ chế, chia tách, sáp nhập, chuyển giao lực lượng phù hợp với những diễn biến mới của tình hình trong nước và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.

Tháng 12/1996, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Bộ Chỉ huy BÐBP tỉnh Cà Mau. Kể từ đây, lịch sử BÐBP tỉnh Cà Mau bước sang trang mới.

Vững vàng nơi đầu sóng, ngọn gió

Hiện nay, BÐBP tỉnh Cà Mau thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền vùng biển với chiều dài bờ biển 258,62 km, vùng biển rộng trên 16.800 km², gồm 23 xã, thị trấn thuộc 6 huyện ven biển và điểm cơ sở A2 trên hòn Ðá Lẻ, vị trí tiền tiêu chiến lược tại cụm đảo Hòn Khoai.

Ðại tá Phạm Minh Giang, Bí thư Ðảng uỷ, Chính uỷ BÐBP tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: "BÐBP tỉnh thường xuyên nắm chắc và dự báo đúng tình hình, chủ động tham mưu Ðảng uỷ, Bộ Tư lệnh BÐBP và Tỉnh uỷ, UBND tỉnh chủ trương, giải pháp phù hợp, xử lý linh hoạt, thắng lợi các tình huống, không để bị động, bất ngờ, giữ vững chủ quyền biên giới biển, đảo; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên khu vực biên giới, tạo môi trường thuận lợi cho địa phương phát triển kinh tế - xã hội; phát huy tốt vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, phối hợp với địa phương, các lực lượng có liên quan xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh; xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc".

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Sông Ðốc tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm chủ quyền, vi phạm pháp luật trên biển.

Ngần ấy thời gian, lực lượng biên phòng đã kiểm soát hơn 540 ngàn lượt tàu cá, gần 1,9 triệu lượt người; tổ chức hơn 9 ngàn lượt tổ công tác, huy động 13 ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia phòng chống thiên tai, cứu hộ 1.715 thuyền viên, hỗ trợ 42 ngư dân nước ngoài gặp nạn. Cán bộ, chiến sĩ BÐBP còn là cầu nối giúp người dân nắm bắt chính sách, pháp luật qua 625 buổi tuyên truyền, hàng chục ngàn tờ rơi, thư ngỏ, lá cờ Tổ quốc và túi thuốc được trao tận tay ngư dân, mang theo cả tấm lòng của người lính biên phòng nơi biển cả.

Trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm, BÐBP Cà Mau lập nhiều chiến công, đã khởi tố 59 vụ với 96 đối tượng; thu giữ gần 400g ma tuý, hàng trăm cá thể động vật hoang dã quý hiếm như tê tê, vích... Nhiều chuyên án lớn như CM423, CM524, CM723, CM324 đã được triệt phá thành công. Hàng ngàn vụ vi phạm hành chính bị xử lý, thu về ngân sách gần 22 tỷ đồng.

Không chỉ là lá chắn nơi biên giới biển, BÐBP tỉnh còn là điểm tựa nghĩa tình của đồng bào ven biển. Từ những cây cầu bắc qua kênh rạch, những căn nhà tình nghĩa được hỗ trợ xây cất khang trang, đến hàng ngàn suất quà, buổi khám bệnh, lớp học tình thương... tất cả đều mang dấu ấn của người lính biên phòng trong phong trào thi đua “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”, chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”. Chính những việc làm ấy đã góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Cán bộ, chiến sĩ BĐBP là cầu nối giúp người dân nắm bắt chính sách pháp luật thông qua các buổi tuyên truyền, vận động.

Có thể thấy, đằng sau những con số tưởng chừng khô khan là biết bao mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của người lính nơi tuyến đầu Tổ quốc. Mỗi tàu cá được kiểm tra, mỗi vụ án bị triệt phá, mỗi hoàn cảnh được hỗ trợ, đều ghi dấu sự tận tâm, hy sinh thầm lặng, bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ biên phòng, những người lính ấy không chỉ giữ đất, giữ biển, mà còn giữ vững lòng dân.

Trong suốt chặng đường 50 năm ấy, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã hiến dâng tuổi xuân, thậm chí cả tính mạng cho bình yên của Tổ quốc. Những cái tên như: Thượng sĩ Lê Hồng Nhi, Thượng sĩ Trần Văn Tất, Thiếu uý Lữ Anh Dồi, Trần Văn Hiếu, Hà Quốc Hưng... mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

“Chặng đường đã qua không dài so với lịch sử dân tộc, nhưng đủ để hun đúc nên bản lĩnh, truyền thống và tâm huyết của những người lính nơi đầu sóng. BÐBP tỉnh Cà Mau hôm nay tiếp nối truyền thống anh hùng, sẽ luôn là điểm tựa vững chắc cho Nhân dân, là lực lượng nòng cốt trong công cuộc bảo vệ chủ quyền thiêng liêng và gìn giữ sự bình yên nơi địa đầu Tổ quốc”, Ðại tá Phạm Minh Giang khẳng định.

BÐBP tỉnh Cà Mau đạt được nhiều thành tích qua 50 năm: Huân chương Quân công hạng Nhì; Huân chương Chiến công hạng Nhì, Ba; Ðồn Biên phòng Sông Ðốc được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1996); Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (2 tập thể); Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì; Huân chương Chiến công; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng cho nhiều cá nhân; hàng ngàn lượt tập thể và cá nhân nhận Bằng khen Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng, các bộ, ban, ngành ở Trung ương và UBND tỉnh, Bộ Tư lệnh BÐBP, Bộ Chỉ huy BÐBP tỉnh tặng cờ, Bằng khen và các danh hiệu thi đua khác.

Mộng Thường - Kim Cương

Bài 2: Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng