Lời biện minh vô nghĩa cho sai lầm

Không ít người trẻ khi phạm tội thường biện minh bằng những lý do quen thuộc như: "bồng bột", "nông nổi", hay "thiếu hiểu biết pháp luật". Thậm chí, tại nhiều phiên toà, yếu tố tuổi trẻ còn được viện dẫn như một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, cùng với quyền lợi, mỗi công dân, trong đó có thanh niên, cũng phải ý thức rõ trách nhiệm của mình trước pháp luật và cộng đồng.

• Mạng xã hội - Công cụ hiệu quả trong phòng, chống tội phạm
• Hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm
• Cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm

Ở  độ tuổi từ 18 đến dưới 30, nhiều người đang nỗ lực học tập, lao động, cống hiến và sống có lý tưởng. Ðặt họ bên cạnh những thanh niên đứng trước vành móng ngựa vì hành vi phạm pháp sẽ thấy rõ sự khác biệt. Cùng một quỹ thời gian tuổi trẻ, nhưng cách lựa chọn và sử dụng lại dẫn đến những ngã rẽ hoàn toàn trái ngược.

Phiên toà xét xử bị cáo phạm tội giết người chỉ vì cần tiền trả nợ vay qua app.

Thực tế cho thấy, một bộ phận thanh niên hiện nay thiếu định hướng, dễ bị cuốn vào các tệ nạn, thói hư tật xấu. Khi không làm chủ được bản thân, họ dễ có những hành vi lệch chuẩn, vi phạm pháp luật. Những lựa chọn sai lầm trong lối sống và cách ứng xử không chỉ khiến họ đánh mất tương lai mà còn kéo theo hệ luỵ cho gia đình và xã hội.

Không khó để bắt gặp những phiên toà mà ở đó, nỗi day dứt không chỉ thuộc về bị cáo mà còn hiện hữu nơi hàng ghế dự khán. Những mái đầu bạc, những người cha, người mẹ lặng lẽ dõi theo con em mình trong nước mắt. Ðiều họ mong mỏi nhất chỉ là một bản án nhẹ để con cháu sớm trở về, làm lại cuộc đời.

Nhiều người trẻ phạm tội trong trạng thái thiếu suy nghĩ, bị chi phối bởi tâm lý "trọng tình anh em", "sống hết mình vì bạn bè". Từ những cuộc tụ tập tưởng chừng vô hại, họ sẵn sàng tham gia ẩu đả, mang theo hung khí, thậm chí gây ra hậu quả nghiêm trọng. Ðến khi đứng trước pháp đình, đối diện với bản án và sự mất mát, họ mới nhận ra cái giá phải trả. Khi ấy, những “anh em ngoài xã hội” từng kề vai sát cánh không còn bên cạnh, chỉ còn gia đình âm thầm gánh chịu nỗi đau.

Có những khoảnh khắc tại phiên toà khiến người chứng kiến không khỏi xót xa. Một bị cáo 22 tuổi trong vụ án cố ý gây thương tích, suốt quá trình xét xử liên tục hướng mắt tìm người thân. Khi phiên toà tạm nghỉ, gia đình bế đứa con nhỏ hơn 2 tuổi đến. Ôm con vào lòng, người cha trẻ không giấu được xúc động, hôn con trong nghẹn ngào. Ðó là sự hối hận muộn màng, khi tự do đã bị đánh đổi bằng những phút nông nổi.

Các bị cáo trong vụ án cướp tài sản bị xét xử tại Toà án nhân dân khu vực 7 - Cà Mau.

Ðể hạn chế vi phạm pháp luật trong thanh -  thiếu niên, điều quan trọng là mỗi người trẻ phải tự trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng sống và bản lĩnh để làm chủ hành vi. Cần sống lành mạnh, tránh xa tệ nạn, hạn chế rượu bia, chất kích thích; đồng thời tích cực học tập, lao động, lan toả những giá trị tích cực. Tuổi trẻ không phải là cái cớ cho sai lầm, mà phải là nền tảng cho trách nhiệm. Sống và hành động trong khuôn khổ pháp luật, giữ gìn đạo đức, nuôi dưỡng lý tưởng sống đẹp, đó mới là cách để mỗi thanh niên khẳng định giá trị của mình và đóng góp cho xã hội.

Kim Phượng