Thứ năm, 4-6-26 09:53:08
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nhiều sai sót trong giao đất, giao rừng - Bài 2: Quy định thiếu đồng bộ

Báo Cà Mau Việc giao đất, giao rừng và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân hiện chưa có bộ thủ tục về trình tự tương thích với các luật và các quy định có liên quan. Ðiều này dẫn đến sự lúng túng, chậm trễ của chính quyền sở tại trong thực hiện giao đất, giao rừng. Ðây là lý do chính làm cho diện tích đất, rừng các xã đang tạm quản lý tuy rất lớn nhưng muốn giao cho người dân lại khó thực hiện.

Hạn chế, tồn tại

Ông Phan Vân Minh, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, chia sẻ: “Các quyết định thu hồi đất, giao đất về địa phương quản lý để lập phương án giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân chưa được cắm mốc và bàn giao ranh giới khu đất ngoài thực địa cho địa phương quản lý, tổng diện tích giao đất của UBND tỉnh không trùng khớp với diện tích thực tế địa phương quản lý. UBND các huyện chưa thường xuyên quan tâm chỉ đạo UBND cấp xã thực hiện lập phương án giao đất, giao rừng để trình UBND huyện phê duyệt theo quy định. Ðến nay, trên địa bàn các huyện còn 19/54 quyết định chưa lập phương án giao đất, giao rừng và diện tích đất, rừng chưa được giao, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho hộ gia đình, cá nhân là 8.916,49/24.353,33 ha”.

Rừng trồng tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ. Ảnh: Huỳnh Lâm

Về lập phương án giao đất, giao rừng, qua rà soát, đối với 54 quyết định giao đất của UBND tỉnh; UBND cấp huyện phê duyệt phương án giao đất nhưng không có nội dung giao rừng cho hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng 31 quyết định, chưa lập phương án giao đất, giao rừng trình cấp thẩm quyền phê duyệt, UBND cấp huyện xem xét ban hành quyết định giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo hiện trạng hộ gia đình, cá nhân đang quản lý, sử dụng đất 17 quyết định.

Anh Trần Văn Tâm, Ấp 14, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh, lo lắng: “Không chỉ cá nhân tôi, mà nhiều người dân nơi đây được nhận đất, nhận rừng rất mong được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng với chủ trương để mạnh dạn đầu tư, phát triển kinh tế. Thời gian qua, gia đình chưa dám đầu tư làm ăn vì sợ đất bị chồng lấn, tính pháp lý không ổn định”.

Khai thác tràm tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ. Ảnh: Huỳnh Lâm

Khó khăn, vướng mắc

Ông Phan Vân Minh thông tin, tại Ðiều 15, Luật Lâm nghiệp và Ðiều 36, Nghị định số 156/2018/NÐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ, quy định giao đất phải đồng bộ với giao rừng, nhưng đến nay chưa có cấp thẩm quyền nào ban hành bộ thủ tục về thực hiện trình tự thủ tục giao rừng, cho thuê rừng thống nhất, đồng bộ với giao đất, cho thuê đất.

Một trong những nguyên nhân gây ra việc chậm trễ trong việc giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do các đối tượng theo phương án giao đất được duyệt, chưa được cấp thẩm quyền giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã chuyển nhượng, cho tặng, chuyển đổi, thừa kế cho hộ gia đình, cá nhân quản lý, sử dụng đất, sử dụng rừng. Hiện nay, UBND các huyện giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đối tượng đang trực tiếp sử dụng đất là không đúng đối tượng sử dụng đất theo các phương án giao đất đã được phê duyệt trước đây. 

Toàn tỉnh có hơn 143.000 ha rừng và đất lâm nghiệp (Ảnh Huỳnh Lâm).

Việc xác định các số liệu về rừng, theo quy định của Luật Lâm nghiệp, việc thu hồi rừng, giao rừng, cho thuê rừng, chuyển mục đích sử dụng rừng phải thực hiện đồng thời với việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thủ tục giao rừng phải xác định nguồn gốc rừng trồng (năm trồng rừng) hay rừng tự nhiên, diện tích rừng, khối lượng... Do đó, khi lập và trình cấp thẩm quyền phê duyệt phương án giao đất, giao rừng đối với các số liệu về rừng theo hiện trạng hay số liệu tại thời điểm UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi đất, giao đất trước đây... là câu hỏi hiện chưa có lời giải đáp.

Có thể nói, chính sách giao đất, giao rừng đã thể hiện tính linh hoạt, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và mong muốn của người dân. Tuy nhiên, để thực thi hiệu quả hơn công tác này, đòi hỏi ngành lâm nghiệp cần khắc phục những thách thức, khó khăn với những giải pháp hợp lý, phù hợp với từng giai đoạn. Qua đó khuyến khích, thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, bảo vệ, phát triển rừng. Có như vậy, nghề rừng mới hoàn thành được các mục tiêu và nhiệm vụ của mình.


Theo báo cáo từ Sở Tài nguyên và Môi trường, trong 54 quyết định giao đất, giao rừng, với diện tích 24.353,33 ha, đến nay các huyện đã giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân với diện tích 14.255,28 ha, còn lại 8.916,49 ha chưa có chủ thật sự, do UBND các huyện chưa thực hiện giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và 1.181,67 ha do các tổ chức, UBND cấp xã quản lý.


 

Trung Ðỉnh

Bài cuối: Tìm giải pháp gỡ khó

 

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.

Chuyến đò chở thanh xuân và những giấc mơ không lạc dòng

Cách đây hơn 10 năm, trong một lần về ấp Thuận Tạo (xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau cũ) đưa tin lễ khánh thành điểm trường mới, tôi vô tình gặp và phỏng vấn cậu bé Nguyễn Quốc Út. Khi ấy, Út mới học lớp 2. Hỏi về ước mơ dưới mái trường khang trang, cậu bé ấp úng: “Con chỉ cần học lên tới lớp Tư thôi” !?

Biểu tượng của khát vọng vươn lên

Ở bất kỳ vùng đất nào, những công trình biểu tượng không đơn thuần là một hạng mục kiến trúc hay mỹ thuật đô thị. Ðó còn là kết tinh bản sắc văn hoá, lịch sử hình thành và khát vọng phát triển của một địa phương. Với Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, việc đầu tư xây dựng biểu tượng “Con tôm” và “Ba hạt lúa” có ý nghĩa sâu sắc cả về kinh tế, văn hoá lẫn tinh thần.

Trường Sa trong trái tim những người con đất mũi

Tham gia chuyến hải trình của Đoàn công tác số 12 năm 2026 đến với quần đảo Trường Sa và hệ thống Nhà giàn DK1, đối với 10 thành viên đến từ Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, đây là hành trình của cảm xúc, niềm tự hào và trách nhiệm đối với chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài cuối: Ðồng bộ, quyết liệt, đúng quy định

Theo kế hoạch, năm 2026, cấp tỉnh triển khai trên 60 công trình, dự án; trong đó hơn 30 công trình, dự án trọng điểm chuyển tiếp từ năm 2025 và khoảng 28 dự án mới chuẩn bị triển khai. Ðây là nhiệm vụ rất lớn và khó khăn, đòi hỏi công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, với kế hoạch chi tiết, cụ thể.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài 2: Vẫn còn nhiều điểm nghẽn

Dù đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, nhưng công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) còn tồn tại không ít khó khăn, hạn chế, do liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và nhiều quy định, đặc biệt là liên quan đến quản lý, sử dụng đất cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp có đất bị thu hồi. Vì vậy, công tác này vẫn được xem là “điểm nghẽn”, làm chậm tiến độ một số công trình, dự án.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển

Năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa quan trọng đối với Cà Mau - năm bản lề tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhất là tăng trưởng hai con số. Trong bối cảnh đó, tỉnh đang nỗ lực triển khai xây dựng đồng bộ nhiều công trình, dự án, đặc biệt là trên lĩnh vực hạ tầng giao thông. Theo đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) được xem là nhiệm vụ trọng tâm, yếu tố quyết định thu hút vốn đầu tư, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và mở ra không gian phát triển mới.

Hồn đất Cà Mau

Có những buổi sớm ở Cà Mau, đứng giữa đồng lúa, nghe gió đi ngang mặt ruộng, tự nhiên thấy lòng mình lắng xuống. Sương còn đọng trên bông lúa, cánh cò chao nghiêng ngoài mé kinh, xa xa là tiếng xuồng máy nổ giòn trên con kinh nhỏ. Với tôi, càng đi sâu, càng sống lâu với vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc, tôi càng nhận ra một điều giản dị mà bền chặt: hồn đất Cà Mau đa phần nằm trong cây lúa.