Phát triển nghề chế biến cá khô: Tạo việc làm cho nhiều lao động

Với thế mạnh về kinh tế biển và nguồn lợi thủy hải sản phong phú, Bạc Liêu được biết đến với nhiều loại đặc sản được chế biến từ biển, đặc biệt là các loại cá khô. Cùng với sự phát triển của các loại đặc sản này là quá trình hình thành (mang tính tự phát) của các làng nghề, góp phần giải quyết việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động của địa phương.

Giải quyết nhiều việc làm

Huyện Đông Hải là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp chuyên kinh doanh nghề khô thủy hải sản gắn với nhiều loại đặc sản nổi tiếng như: khô cá đỏ dạ, khô cá đuối, khô mực, khô cá kèo… Nghề làm khô đã góp phần giải quyết việc làm thường xuyên cho nhiều lao động của địa phương, đặc biệt là lao động nữ với thu nhập bình quân từ 100.000 - 150.000 đồng/ngày.

* Đặc sản cá khô của huyện Đông Hải được bày bán ở khu du lịch Nhà Mát (TP. Bạc Liêu). * Chế biến khô cá kèo tại huyện Giá Rai. Ảnh: L.D

Nghề chế biến cá khô tuy phát triển, giúp nhiều lao động có công ăn việc làm, nhưng đến nay vẫn chưa được công nhận là làng nghề. Ông Bùi Chí Nguyện, Phó trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Đông Hải, cho rằng: “Hầu hết những khu vực chế biến cá khô còn sản xuất dưới hình thức hộ gia đình, chưa tập trung sản xuất lượng hàng hóa lớn và còn làm theo mùa vụ. Vì vậy, vẫn chưa được công nhận là làng nghề”. Đây là một trong những nguyên nhân làm cho nghề chế biến cá khô lâu nay vẫn còn phát triển theo hình thức tự phát, thiếu sự hỗ trợ, đầu tư của Nhà nước. Đồng thời chưa phát huy được thế mạnh từ nghề này trong giải quyết việc làm, nâng cao tay nghề cho lao động nông thôn, hướng đến sản xuất những sản phẩm mang tính cạnh tranh có giá trị kinh tế cao.

Cần xây dựng làng nghề

Quyết định số 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “đào tạo nghề cho lao động nông thôn” đã nêu bật vai trò và tầm quan trọng của các làng nghề truyền thống trong việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với những chính sách đầu tư, hỗ trợ các làng nghề. Đồng thời, gắn đào tạo nghề với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Vì vậy, việc xúc tiến xây dựng các làng nghề gắn với thế mạnh có sẵn ở địa phương là việc làm rất cần thiết, chứ không riêng gì việc xây dựng làng nghề chế biến cá khô ở huyện Đông Hải.

Nếu làm được việc này sẽ góp phần hình thành các tổ hợp tác được đầu tư công nghệ để sản xuất lượng hàng hóa lớn, hướng đến xây dựng thương hiệu, góp phần làm phong phú thêm các loại đặc sản của địa phương. Bên cạnh đó, khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, hay chỉ chế biến đặc sản chỉ có theo mùa. Có thể đơn cử như ở Châu Đốc (tỉnh An Giang) lúc nào cũng có đặc sản mắm cá linh, mắm cá chèn mặc dù không vào thời điểm thu hoạch. Đó là nhờ họ biết phát huy giá trị các làng nghề và chủ động sản xuất các đặc sản của địa phương phục vụ du khách quanh năm.

Trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh, khô cá biển cũng được xếp vào một trong những đặc sản khá đặc trưng của địa phương. Song, hiện nay, nghề chế biến cá khô vẫn còn làm dưới hình thức thủ công, thiếu đầu tư công nghệ chế biến, dây chuyền sản xuất cũ. Do vậy, khi đào tạo nghề cho lao động nông thôn, cần gắn với việc phát huy giá trị từ các làng nghề, tập trung khai thác và nâng cao chất lượng những nghề đang có sẵn, thay vì phải vất vả vận động học viên tham gia học những nghề khác. Qua đó, giúp ngư dân tăng thu nhập và làm giàu từ nguồn lợi thủy hải sản vốn rất dồi dào ở địa phương. Đây cũng là giải pháp để thu hút nhiều lao động tham gia học nghề, giải quyết một bất cập lớn trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn lâu nay.

KIM TRUNG