Trường Lê Văn Tám: Ngôi trường cách mạng trong lòng dân

Hơn 50 năm trôi qua, nhưng ký ức về ngôi trường Lê Văn Tám vẫn không phai mờ trong lòng những người từng công tác, học tập nơi đây. Trong khói lửa chiến tranh ác liệt ấy vẫn tồn tại một ngôi trường cách mạng hàng ngày dạy chữ, dạy văn hóa cho học sinh. Đó là một ngôi trường đặc biệt: tồn tại trong dân, giáo viên và học sinh được gởi trong dân, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân…

* Các cựu học sinh của trường Lê Văn Tám chụp ảnh lưu niệm tại Bia Di tích cách mạng trường Lê Văn Tám. * Các diễn viên Đoàn cải lương Cao Văn Lầu tái hiện hình ảnh thầy và trò trường Lê Văn Tám trong vở “Khoảnh khắc”. Ảnh: C.K

Một trong những sự kiện chính trị khá nổi bật của tỉnh Sóc Trăng (gồm tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu hiện nay) vào những năm đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ là sự kiện thành lập trường Lê Văn Tám - một loại trường đặc biệt, một mô hình đặc biệt phù hợp với tình hình, địa hình lúc bấy giờ. Trong đó, địa điểm lớp 2 của trường được tổ chức tại ấp Bà Chăng B, xã Châu Thới (huyện Vĩnh Lợi) ngày nay. Hơn 15 năm tồn tại trong chiến tranh gian khổ, ác liệt (1961 - 1970), các lớp học của trường luôn được duy trì và phát triển.

Hoạt động giữa mưa bom bão đạn, vậy mà trường Lê Văn Tám đã đào tạo được hàng ngàn học sinh có tri thức, phẩm chất đạo đức, lý tưởng cách mạng. Đội ngũ hoc sinh này đã cung cấp cho nhiều đơn vị bộ đội, các ban, ngành trong kháng chiến và cũng là lực lượng chuẩn bị cho công cuộc xây dựng quê hương đất nước sau này. Hiện tại, nhiều học sinh của trường đã trở thành cán bộ cao cấp của Đảng, cán bộ khoa học, cán bộ quản lý, doanh nhân… Điển hình như đồng chí Võ Văn Dũng, hiện là Ủy viên Trung ương Đảng, Bí Thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bạc Liêu; Nguyễn Tấn Quyên - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Chị Phạm Phương Thảo - nguyên Chủ tịch HĐND TP. HCM; Anh Trương Minh Lưu hiện là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy - Trưởng ban Tuyên giáo tỉnh Sóc Trăng...

Cũng trong ngần ấy năm tồn tại, các thế hệ học sinh của trường đã tích cực tham gia vào nhiều hoạt động bảo vệ quê hương với người dân. Có 45 liệt sĩ, 21 thương binh xuất thân từ trường Lê Văn Tám, họ là giáo viên, học sinh của trường. Trong đó có liệt sĩ Võ Hùng Cường, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Phú Lợi anh hùng đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ trong gian khó, thiếu thốn, sự ác liệt của chiến tranh, nhà trường đã xây dựng được mối quan hệ gắn bó máu thịt với nhân dân. Các giáo viên và học sinh đều cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân. Điều đáng quý nhất là hàng ngàn học sinh của trường là con em của cán bộ đi hoạt động cách mạng luôn được nhân dân chở che, bảo vệ. Điều này khẳng định sự đúng đắn và sáng suốt của Đảng bộ tỉnh trong việc chọn và thực hiện mô hình giáo dục đặc biệt này.

Cũng trong hoàn cảnh khó khăn ấy, cán bộ quản lý và giáo viên của trường đã thể hiện sự tận tụy, luôn nêu cao tinh thần, trách nhiệm, đoàn kết tương trợ lẫn nhau, luôn sáng tạo đi đầu trong cải tiến chất lượng giảng dạy, học tập, rèn luyện để cùng nhau tiến bộ, và nhất là đào tạo những thế hệ học sinh vừa hồng, vừa chuyên để phục vụ công cuộc kháng chiến và xây dựng quê hương. Chính vì vậy, có một điều hết sức đặc biệt là tất cả học sinh do trường đào tạo đều đã thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, lập trường kiên định, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh vì độc lập tự do dân tộc. Trong quá trình hoạt động cách mạng, nhiều đồng chí phải đối mặt với quân thù trên chiến trường, bị bắt, tù đày và tra tấn dã man, song họ luôn giữ vững khí tiết của người cách mạng, không một ai phản bội quê hương.

Với mô hình học tập đặc biệt, ngôi trường đặc biệt ấy đã có những đóng góp quan trọng cho cách mạng, cũng như cho công cuộc kiến tạo quê hương hôm nay. Đã có nhiều mất mát, hy sinh, đã có nhiều nỗi đau khi đi qua chiến tranh, nhưng tinh thần bất diệt, tình đoàn kết của các thế hệ thầy trò của nhà trường, tình thâm như máu thịt với nhân dân vẫn còn mãi với thời gian!

Châu Khánh