Đừng im lặng trước bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình không chỉ để lại những tổn thương về thể chất mà còn gây ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý, danh dự, nhân phẩm và sự phát triển của mỗi người. Phòng ngừa, phát hiện và kịp thời can thiệp là trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội.

Theo số liệu tổng hợp năm 2025, trên địa bàn tỉnh Cà Mau ghi nhận 35 hộ gia đình có bạo lực gia đình, với 35 vụ việc. Trong số những người có hành vi bạo lực gia đình, có 37 người, gồm 29 nam và 8 nữ. Đáng chú ý, số người bị bạo lực được ghi nhận là 37 người, trong đó có 29 nữ và 8 nam. Những con số này cho thấy bạo lực gia đình vẫn là vấn đề cần được quan tâm, chủ động phòng ngừa và xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.

Hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình tại cộng đồng dân cư xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau.

Bạo lực gia đình không chỉ là hành vi đánh đập gây thương tích. Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, xác định nhiều hành vi bạo lực như: hành vi xâm hại sức khỏe, tính mạng; xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý; cưỡng ép quan hệ tình dục; kiểm soát tài sản, thu nhập hoặc các hành vi khác gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại đến thành viên gia đình.

Chủ động ngăn chặn, bảo vệ người bị bạo lực

Một trong những yêu cầu quan trọng của công tác phòng, chống bạo lực gia đình là phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời, không để hành vi bạo lực kéo dài hoặc tái diễn.

Khi xảy ra vụ việc, tùy tính chất, mức độ và điều kiện thực tế, các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình có thể được áp dụng như yêu cầu chấm dứt ngay hành vi bạo lực, cấp cứu người bị bạo lực; áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định của pháp luật; cấm tiếp xúc; bố trí nơi tạm lánh; hỗ trợ nhu cầu thiết yếu, chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý và các hình thức hỗ trợ cần thiết khác.

Năm 2025, trên phạm vi cả nước, công tác hỗ trợ người bị bạo lực đã được chú ý, quan tâm: 91 trường hợp được bố trí nơi tạm lánh; 539 trường hợp được chăm sóc, điều trị; 1.224 trường hợp được trợ giúp pháp lý, tư vấn tâm lý và kỹ năng ứng phó với bạo lực gia đình.

Đối với người có hành vi bạo lực, tùy tính chất và mức độ vi phạm có thể áp dụng nhiều biện pháp xử lý. Số liệu năm 2025 ghi nhận cả nước có 1.515 trường hợp được góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư; 291 trường hợp được giáo dục, hỗ trợ chuyển đổi hành vi bạo lực gia đình; 35 trường hợp áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc; 109 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính và 97 trường hợp bị xử lý hình sự.

Những con số này cho thấy phòng, chống bạo lực gia đình không chỉ dừng lại ở việc xử lý người vi phạm mà còn cần chú trọng giáo dục, thay đổi nhận thức và hành vi, đồng thời hỗ trợ người bị bạo lực phục hồi về thể chất, tinh thần và ổn định cuộc sống.

Các hoạt động tại Ngày hội Gia đình tỉnh Cà Mau góp phần nâng cao nhận thức về xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng và phòng, chống bạo lực gia đình.

Khi phát hiện bạo lực gia đình, đừng chọn im lặng

Một trong những nguyên nhân khiến bạo lực gia đình kéo dài là tâm lý xem đây là “chuyện riêng của gia đình”, ngại lên tiếng hoặc sợ ảnh hưởng đến danh dự, quan hệ giữa các thành viên.

Luật phòng Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2022 quy định trách nhiệm của cá nhân khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình phải báo tin, tố giác ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thông qua hình thức: gọi điện, nhắn tin, gửi đơn, thư hoặc trực tiếp báo tin. Các địa chỉ tiếp nhận tin, báo tố giác bao gồm: UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình; cơ quan Công an hoặc Đồn Biên phòng gần nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình; cơ sở giáo dục nơi người bị bạo lực gia đình là người học; trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã xảy ra hành vi bạo lực gia đình; Tổng đài điện thoại quốc gia  về phòng, chống bạo lực gia đình 117.

Khi tiếp nhận tin báo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm xử lý hoặc chuyển ngay thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để kịp thời giải quyết đồng thời bảo đảm thông tin về người báo tin, tố giác và những thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của người bị bạo lực phải được bảo vệ, giữ bí mật theo quy định.

Mỗi tin báo kịp thời có thể góp phần ngăn chặn hành vi bạo lực, hạn chế hậu quả nghiêm trọng và bảo vệ an toàn cho người bị bạo lực. Vì vậy, khi phát hiện bạo lực gia đình, mỗi người cần chủ động lên tiếng, không thờ ơ, che giấu hoặc coi đó là chuyện riêng của gia đình.

Đây là cơ sở quan trọng để người dân mạnh dạn phản ánh vụ việc, đồng thời góp phần hạn chế tâm lý e ngại, sợ bị trả thù hoặc sợ ảnh hưởng đến danh dự gia đình.

Xây dựng gia đình an toàn từ mỗi người

Phòng, chống bạo lực gia đình không phải là trách nhiệm của riêng cơ quan chức năng. Mỗi thành viên gia đình cần biết tôn trọng, lắng nghe, chia sẻ và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, không sử dụng bạo lực để giải quyết bất đồng.

Gia đình, tổ hòa giải ở cơ sở, chính quyền địa phương, lực lượng Công an, cơ sở y tế, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư cần phối hợp chặt chẽ trong phát hiện, can thiệp và hỗ trợ người bị bạo lực. Đặc biệt, cần quan tâm bảo vệ trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi và nhóm yếu thế, những người có hoàn cảnh dễ bị tổn thương.

Mỗi người dân khi phát hiện hoặc chứng kiến về một vụ việc bạo lực gia đình cần có trách nhiệm kịp thời lên tiếng và thông báo cho cơ quan, cá nhân có thẩm quyền. Im lặng trước bạo lực có thể khiến tổn thương tiếp tục kéo dài; một thông tin được báo kịp thời có thể giúp bảo vệ một người khỏi nguy hiểm.

Xây dựng gia đình văn hóa, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc cần bắt đầu từ những hành động rất cụ thể: không bạo lực, không bao che cho bạo lực và không thờ ơ trước bạo lực. Khi mỗi gia đình trở thành một nơi an toàn, cộng đồng sẽ trở nên nhân văn, bình đẳng và đáng sống hơn.

“Cục Văn hoá cơ sở, Gia đình và Thư viện - Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện”.