Truyền hình
Trong suốt chiều dài hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, văn hoá luôn hiện diện như sợi chỉ đỏ bền bỉ, kết tinh trí tuệ, tâm hồn và bản lĩnh Việt Nam qua mỗi bước thăng trầm của lịch sử. Không chỉ là nền tảng tinh thần, văn hoá còn là sức mạnh nội sinh, âm thầm dẫn dắt dân tộc vượt qua thử thách, thích ứng và vươn mình trong mọi thời đại.
- Triển khai Nghị quyết 80, nâng tầm y đức ngành Y tế
- Ngành Giáo dục Cà Mau: Đưa văn hoá trở thành nền tảng phát triển con người toàn diện
- Đưa văn hoá trở thành “mạch nguồn” trong đổi mới giáo dục
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Nghị quyết số 80 (NQ80) của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam ví như “ngọn lửa văn hoá” được khơi lên đúng lúc, thắp sáng nhận thức, định hướng hành động, để văn hoá thực sự đi trước mở đường, thấm sâu vào từng quyết sách phát triển, kiến tạo nền tảng bền vững cho tương lai.
Nền tảng và động lực phát triển
Ðất nước không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào tăng trưởng kinh tế mà thiếu đi vai trò định hướng của văn hoá. NQ80 khẳng định rõ: Văn hoá không còn “đi sau” mà phải “đi trước, soi đường”; mọi chủ trương, chính sách nếu không được soi chiếu bằng giá trị văn hoá sẽ dễ lệch chuẩn, thậm chí đánh đổi con người để lấy tăng trưởng đơn thuần. Ngược lại, khi văn hoá thấm sâu vào từng quyết sách, sự phát triển sẽ hài hoà và nhân văn hơn.
Ðồng chí Hồ Trung Việt, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ, nhấn mạnh: Qua tổng kết quá trình lãnh đạo phát triển văn hoá từ Ðề cương văn hoá Việt Nam năm 1943 đến nay, Ðảng và Nhà nước ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, nhưng thực tiễn cho thấy văn hoá vẫn chưa được quan tâm tương xứng; một số nơi chưa đặt văn hoá ngang tầm với phát triển kinh tế - xã hội. Từ thực tế đó, NQ80 ra đời nhằm tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức và hành động, xác định xây dựng hệ giá trị văn hoá Việt Nam với các trụ cột cốt lõi: dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học. Ðồng thời, định hình hệ giá trị quốc gia (hoà bình, độc lập, công bằng, dân chủ, văn minh, giàu mạnh), hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh) và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới với những phẩm chất cốt lõi: yêu nước, trách nhiệm, sáng tạo, khát vọng cống hiến.
Xuyên suốt NQ80 là quan điểm: Phát triển văn hoá để hoàn thiện con người và phát triển con người để tiếp tục bồi đắp, sáng tạo các giá trị văn hoá. Con người vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể, vừa là động lực của phát triển. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức, lối sống phải bắt đầu từ gia đình, nhà trường và xã hội - tạo thành “hệ sinh thái” nuôi dưỡng con người phát triển toàn diện, có nhân cách, trí tuệ và trách nhiệm công dân.
Ðể văn hoá “thấm sâu” vào đời sống
Tinh thần NQ80 không dừng lại ở những định hướng mang tính chiến lược mà đang dần hiện hữu sinh động trong từng nếp nghĩ, cách làm ở cơ sở. Tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau, việc xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh được cụ thể hoá bằng những mô hình thiết thực, gần dân, sát dân, chứ không còn là lời kêu gọi chung chung. Hàng trăm câu lạc bộ gia đình hạnh phúc do các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ trên địa bàn quản lý trở thành không gian gắn kết cộng đồng, nơi mỗi hội viên không chỉ chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ mà còn là “hạt nhân văn hoá” lan toả những giá trị tốt đẹp, bền vững trong đời sống xã hội.
Hệ giá trị gia đình “ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh” đang được các cấp Hội LHPN tỉnh Cà Mau lan toả sâu rộng thông qua việc xây dựng và duy trì hiệu quả các câu lạc bộ gia đình hạnh phúc bền vững.
Từ thực tiễn phường Hoà Thành, bà Trang Hồng Thẩm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, cho biết: Hạnh phúc không phải là đặc quyền của riêng ai, mà là quyền cơ bản của mỗi con người. Ðể hiện thực hoá điều đó, cần kiến tạo môi trường xã hội công bằng, bình đẳng, nơi mỗi người đều được tôn trọng và yêu thương. Việc duy trì hiệu quả 3 câu lạc bộ gia đình hạnh phúc với gần 100 thành viên không chỉ góp phần giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá gia đình Việt mà còn trở thành kênh tuyên truyền, lan toả lối sống văn minh, nhân ái trong cộng đồng dân cư.
Ðồng chí Trần Thanh Danh, Bí thư Ðảng uỷ, Chủ tịch HÐND xã Ðịnh Thành, cho rằng, trong giai đoạn mới, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là yếu tố then chốt để địa phương thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững. Mọi chủ trương, quyết sách đều phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của người dân, lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể và là mục tiêu phục vụ. Ðây chính là sự cụ thể hoá rõ nét quan điểm của NQ80: Xây dựng con người phát triển toàn diện, hình thành môi trường văn hoá nhân văn, lành mạnh, lấy khu dân cư làm hạt nhân, cộng đồng làm nền tảng.
Còn trong xây dựng văn hoá công vụ tại phường Tân Thành, đồng chí Trương Ðăng Khoa, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Bí thư Ðảng uỷ, Chủ tịch HÐND phường, khẳng định: “Mỗi hồ sơ trễ hạn là một cảnh báo về kỷ luật hành chính; mỗi hồ sơ đúng hạn là thước đo trách nhiệm; và mỗi hồ sơ trước hạn chính là thước đo tinh thần phục vụ Nhân dân”. Quan điểm ấy không chỉ thể hiện yêu cầu về kỷ cương, kỷ luật, mà còn phản ánh rõ nét sự chuyển biến trong nhận thức: phục vụ Nhân dân không đơn thuần là trách nhiệm hành chính mà là biểu hiện cụ thể của văn hoá".
Thực tế cho thấy, ở cấp cơ sở, tư duy “lấy người dân làm trung tâm” đang trở thành phương châm hành động xuyên suốt. Nhiều địa phương chủ động cải tiến quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch, thuận tiện; đội ngũ cán bộ, công chức từng bước nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ ngày càng chuyên nghiệp, gần gũi hơn. Ðó chính là minh chứng cho quá trình đưa văn hoá vào hoạt động quản lý Nhà nước - yêu cầu cốt lõi mà NQ80 đặt ra và cũng là nền tảng để xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, vì dân.
Văn hoá cơ sở - Nền móng phát triển bền vững
NQ 80 đặt trọng tâm vào phát triển văn hoá cơ sở, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khi cấp xã, phường trở thành “tuyến đầu” gần dân nhất. Tại đây, đời sống văn hoá cộng đồng được trực tiếp tổ chức, nuôi dưỡng và lan toả. Việc xây dựng môi trường “sáng - xanh - sạch - đẹp”, phát huy hương ước, quy ước, nâng cao vai trò tự quản của người dân... không chỉ nâng cao chất lượng sống mà còn bồi đắp sự gắn kết xã hội. Mỗi khu dân cư là một “tế bào văn hoá” vững mạnh thì sẽ tạo nên nền tảng bền bỉ cho sự phát triển chung.
NQ80 nhấn mạnh, phát triển văn hoá cơ sở, phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó, cấp xã, phường là “tuyến đầu” gần dân, trực tiếp dẫn dắt đời sống văn hoá cộng đồng.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu hài hoà giữa bảo tồn và phát triển. Các giá trị truyền thống, lễ hội, tín ngưỡng... cần được gìn giữ, đồng thời được làm mới để thích ứng với đời sống hiện đại, gắn với phát triển du lịch và kinh tế. Khi đó, văn hoá không còn “đứng yên”, mà trở thành nguồn lực nội sinh, tạo ra giá trị gia tăng và sức sống mới.
Tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ là mục tiêu phát triển mà còn là khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc và có sức lan toả. Ðể hiện thực hoá khát vọng ấy, yếu tố then chốt vẫn là con người biết gìn giữ truyền thống, chủ động đổi mới, hội nhập mà không hoà tan, phát triển mà không đánh mất mình.
NQ80 vì thế không chỉ là định hướng mà còn là lời hiệu triệu hành động. Khi văn hoá trở thành “hơi thở” trong đời sống, sức mạnh ấy sẽ lan toả, dẫn dắt hành trình phát triển của tỉnh nhà, đất nước. Từ những điều giản dị nhất: một gia đình ấm no, một cộng đồng đoàn kết, một chính quyền tận tâm, NQ80 đang từng ngày thấm sâu vào cuộc sống, bền bỉ và thiết thực.
Kiều Nương
Xem thêm bình luận