“Buổi phát thanh gởi về Nam”

Tháng 8/1959, cách mạng miền Nam chịu tổn thất nặng nề do Mỹ - Diệm thực hiện chính sách khủng bố tàn bạo, bắn giết, bắt tù đày tất thảy những người chúng cho là "Việt cộng". Nghị quyết 15 của Trung ương nhằm chuyển hướng chiến lược của cách mạng miền Nam còn trong giai đoạn triển khai...

Văn phòng Huyện uỷ Ngọc Hiển đóng tại khu rừng Cái Nháp. Một đêm mưa rả rích vào cuối tháng 8/1959, khung cảnh vốn thâm u, cộng với mưa càng làm cho không gian thêm mịt mùng. Mưa trút xuống không ngớt, trùng con nước rong, khiến cả khu rừng như chơi vơi trong nước.

Căn chòi anh em chúng tôi ở rộng khoảng 15 m2, sàn lót gỗ tạm, chỉ đủ chỗ đặt cái bếp, gồm cả xoong, chảo, chén, đũa..., còn lại được bày lên mấy tấm đệm bàn. Chiếc mùng vải mỗi cạnh chừng 3 m phủ xuống bất kể ngày đêm, bởi hàng đàn muỗi đen trong hốc cây, miệng hang ba khía lúc nào cũng chực hờ "hút máu". Gặp ngày nắng tốt, gió mạnh, chiếc mùng mới được vén lên, kèm theo đó là bếp un khói để đuổi muỗi.

Trong chiếc mùng đó, anh Tám Ðông (Huỳnh Công Hiệu), Chánh Văn phòng Huyện uỷ, thường ngồi làm việc; giấy tờ, sổ sách được kê lên chiếc bồng bột đựng quần áo. Tôi ngồi một góc, cùng với chiếc máy đánh chữ. Ðồng chí bí thư huyện uỷ lúc nào đi công tác xã về cũng vào trong mùng để làm việc.

Ðêm hôm đó, trong chiếc mùng ám khói bếp quen thuộc, Văn phòng Huyện uỷ Ngọc Hiển đón món quà đặc biệt do anh Năm Hương (Thái Thanh Hoà), Tỉnh uỷ viên, mang đến. Ðó là chiếc radio hiệu Sharp, kèm theo cục pin to tướng nằm trong bồng bột. Ðể sử dụng, phải giăng sợi dây ăng-ten dài khoảng 4,5 m lên các cành cây để bắt sóng.

Theo lời anh Năm Hương dặn, khi mưa vừa dứt hạt, tôi trèo lên cành cây vẹt dù mắc đầu ăng-ten, xong lại tìm cành cây khác có khoảng cách vừa vặn để mắc tiếp. Trời tối, lá cây sũng ướt, nước thấm vào áo lạnh buốt, tôi cố gắng làm nhanh nhiệm vụ được giao.

Văn phòng Huyện uỷ chỉ có 4 người, gồm anh Tám Bông (Huỳnh Văn Tửu), Bí thư Huyện uỷ; anh Tám Ðông, Chánh Văn phòng; một anh bảo vệ đồng chí bí thư và tôi. Ðêm nay có 2 vị khách nữa, tổng cộng 6 người, cùng quây quanh chiếc radio, theo dõi anh Năm Hương thao tác.

Những âm thanh lạo xạo được phát ra, sáu đôi mắt dán vào chiếc radio, sáu đôi tai hồi hộp chờ đợi. Và rồi, giây phút vỡ oà đã đến. Trong tiếng rì rè ấy đã bật lên lời xướng: “Ðây là Tiếng nói Việt Nam, phát thanh từ Hà Nội, thủ đô nước Việt Nam dân chủ cộng hoà”. Trời ơi, sự chờ đợi của chúng tôi chẳng những chỉ giây phút này, mà đúng ra là cả đời: tiếng nói trong cái máy ấy thổi bùng lên cảm xúc khó tả. Dù một thoáng thôi và âm lượng cũng vừa đủ nghe nhưng khiến trái tim chúng tôi như ngừng đập. Không ai khóc, nhưng chắc chắn ai cũng như tôi, cổ họng đang nghẹn lại, môi mím chặt. Lúc này, anh Năm Hương, người anh cả, người chỉ huy đã từng trải trong kháng chiến, vì muốn dành cho những người lần đầu nghe đài sống trọn giây phút thiêng liêng nên anh cũng lặng im, hoà cùng nỗi xúc động của anh em.

Thời gian như dừng lại. Ðột nhiên, giọng phát thanh viên lại xướng lên: “Buổi phát thanh gởi về Nam”, ngừng giây lát rồi lặp lại: “Buổi phát thanh gởi về Nam” lần nữa. Lần này thì tất cả chúng tôi chạm đến sự vỡ oà bằng nước mắt.

Minh hoạ: Minh Tấn

Tiếng Mẹ Tổ quốc từ miền Bắc đã gởi về Nam, nên dù có chặt dạ, cứng rắn đến mấy, mọi người cũng không cưỡng được trái tim đang rung động. Ðiều mà chúng tôi cảm nhận đến ngây ngất là cả miền Bắc đang hướng về miền Nam, đau nỗi đau của miền Nam, làm hết sức cho miền Nam. Thiêng liêng hơn cả, trong vầng sáng niềm tin ấy, chúng tôi như thấy hình ảnh Bác cần mẫn bên cây vú sữa mà mắt đau đáu nhìn về miền Nam, như lời của Người: “Miền Nam luôn trong trái tim tôi”.

Trong bóng đen của chết chóc, tù đày, Mẹ Tổ quốc đã an ủi, động viên chúng tôi chịu đựng, mài sắt ý chí, chuẩn bị mọi mặt cho bước ngoặt sắp tới, như nhắc nhở lời thề sắt son: Nam - Bắc một nhà, chung tấm lòng hướng về Bác Hồ kính yêu.

Ba tiếng “Gởi về Nam” như soi thấu cả ruột gan những người con đang có mặt trong căn chòi giữa rừng sâu, tổ 3 người ở trạm giao liên bìa kinh, cả hàng chục cán bộ bị đánh bật khỏi cơ sở ở làng rừng Huỳnh Ngọc Ðiệp, cách chúng tôi hơn 1 cây số, và cả mấy vạn đồng bào đang sinh sống dọc theo những con kinh thẳng, lung vòng ở mũi đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Chúng tôi thầm cảm ơn những người đã làm ra chương trình “Gởi về Nam”, chỉ có tấm lòng ruột thịt mới có sự chia sẻ, gởi gắm cho một nửa đất nước bị chia cắt đến vậy. Ba tiếng “Gởi về Nam” sao mà xúc động, thân thương khó tả...

67 năm đã trôi qua, từ một thanh niên mới 20 tuổi thổn thức lần đầu tiên được nghe Ðài Tiếng nói Việt Nam, đến nay đã thành cụ ông, tôi vẫn nhớ mãi xúc cảm dâng trào ngày ấy. Ba tiếng "Gởi về Nam” cũng là động lực tinh thần to lớn, giúp tôi vững bước trên con đường dài theo cách mạng, theo Ðảng và Bác Hồ kính yêu.

Nguyễn Thái Thuận