“Hụt hơi” trong xây dựng xã điểm nông thôn mới

(CMO) Theo chủ trương của UBND tỉnh, năm 2018 chọn 5 xã điểm tập trung xây dựng đạt chuẩn nông thôn mới (NTM). Thế nhưng, đã hơn nửa chặng đường đi qua, các xã điểm vẫn đang loay hoay tìm nguồn đầu tư, thậm chí một số công trình mới bước vào thực hiện.

Ông Nguyễn Xuân Sơn, Phó chánh Văn phòng Điều phối NTM tỉnh, đánh giá: “Nhìn chung, 5 xã điểm hiện nay đều có những khó khăn khác nhau, nhưng hầu hết đều cần nguồn lực lớn. Theo lộ trình quyết tâm sẽ đạt, nhưng nếu không dồn vốn đầu tư, không chỉ đạo kỳ quyết, khả năng 5 xã này rất khó đạt”.

Nhiều công trình "rục rịch" thực hiện

Theo ghi nhận từ các địa phương, hiện nay có 1 xã đạt 15/19 tiêu chí, 4 xã đạt 14/19 tiêu chí. Trong đó, 4 xã chưa đạt tiêu chí giao thông, 3 xã chưa đạt tiêu chí trường học và tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá, 2 xã chưa đạt tiêu chí hộ nghèo. Đây là những tiêu chí điển hình cần nguồn vốn lớn để đầu tư xây dựng ngoài sức dân. Thế nhưng, được biết nguồn vốn Trung ương năm nay đưa về khá chậm, phân khai cũng đã cuối tháng 4, các thủ tục đầu tư theo quy định không thể đốt cháy giai đoạn được. Hiện đa số các địa phương mới hoàn tất các thủ tục và bước vào giai đoạn đầu tư.

Nhiều tuyến đường xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước xuống cấp, người dân cùng nhau đóng góp khắc phục.

Bị động về vốn, kéo theo một số hoạt động mang tính thời vụ như: hỗ trợ sản xuất, thi công các công trình giao thông nông thôn (GTNT), các hoạt động xây dựng cơ bản ngay thời điểm mùa mưa cũng bị chậm trễ.

Là xã hiện đạt tiêu chí cao nhất trong 5 xã điểm (15/19 tiêu chí) theo rà soát, đánh giá của địa phương, nhưng hiện nay Thạnh Phú, huyện Cái Nước cũng đang loay hoay với những tiêu chí còn lại. Trăn trở lớn nhất của xã là tiêu chí hộ nghèo, với 5,42%, địa phương còn hiện hữu đến 190 hộ nghèo. Theo tính toán, để giảm tỷ lệ hộ nghèo đạt theo chuẩn quy định (dưới 4%) bắt buộc chính quyền địa phương từ đây đến cuối năm phải giảm khoảng 55 hộ nghèo, có nghĩa là mỗi tháng phải giảm 11 hộ nghèo.

Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Khuôl, Phó chủ tịch UBND xã Thạnh Phú, cho biết: “Đối với kế hoạch giảm nghèo, địa phương đang có mô hình giảm nghèo bền vững 249 triệu đồng từ Sở NN&PTNT hỗ trợ con giống, giải quyết cho 35 hộ nghèo để nuôi trồng thuỷ sản, nuôi gà, cá. Về mặt chủ trương đã xong, Phòng NN&PTNT huyện đang thẩm định, dự kiến sẽ triển khai trong tháng 7 này”. Tuy nhiên, liệu với lộ trình như vậy có “kịp” để thoát nghèo?!

"Hụt hơi" cho các tiêu chí

Tiêu chí giao thông là một trong những tiêu chí khó của nhiều xã. Theo dự kiến đầu năm, xã Thạnh Phú sẽ triển khai 12 công trình lộ GTNT với khoảng 36.000 m, nhưng từ đầu năm đến nay, địa phương chỉ khởi công được 2 tuyến lộ 3 m, 1 tuyến 2,5 m. Hiện nay, tiến độ đạt khoảng 30%, tương đương khoảng 3.000 m. Địa phương cho biết, tiến độ thi công hơi chậm, ngoài yếu tố thời tiết còn do nguồn vốn dân phải đối ứng chậm.

Ngoài ra, nhiều tuyến lộ khác trên địa bàn có “tuổi thọ” trên 10 năm, hiện đã xuống cấp nhưng huyện chỉ rót kinh phí để sửa chữa khoảng 130 triệu đồng nên vẫn chưa đảm bảo. Ông Nguyễn Văn Khiết, ấp Tân Hoà, xã Thạnh Phú, chia sẻ: “Hiện nay còn nhiều tuyến hư hỏng nặng, mặc dù đã được sửa chữa nhưng vẫn chưa đảm bảo, dân chúng tôi rất mong được đầu tư, góp phần thay đổi bộ mặt của địa phương, nâng cao đời sống người dân”.

Đang trong tình trạng bơm mặt bằng để mở rộng, xây dựng là tiêu chí trường học và cơ sở vật chất văn hoá. Hiện nay, xã mới có 3/5 trường đạt chuẩn, phải đầu tư thêm 1 trường THCS đạt chuẩn, khu thiết chế văn hoá hiện là bãi đất trống. Với 2 tiêu chí này, đòi hỏi nguồn vốn hàng chục tỷ đồng mới mong đạt chuẩn.

Tuy nhiên, năm 2018, toàn tỉnh được hỗ trợ khoảng 8,8 tỷ đồng cho Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, với nguồn lực này, ngoài phân bổ cho các xã điểm phải tiếp tục phân bổ cho xã đã đạt chuẩn và một số xã bãi ngang khiến cho nguồn lực tiếp tục bị phân tán. Trung bình mỗi xã được phân bổ khoảng 1 tỷ đồng, thấp hơn so với năm trước. 

Ông Sơn cho biết thêm: “Theo tinh thần chỉ đạo UBND tỉnh phải đi sâu vào thực chất của các xã, tạo sự chuyển biến rõ nét, chú trọng về chất lượng các tiêu chí. Văn phòng Điều phối đang tham mưu UBND tỉnh tập trung nguồn lực cho những xã này. Chính quyền địa phương cần năng động hơn nữa, tập trung quyết liệt hơn nữa cùng người dân hoàn thành những tiêu chí bị vướng để đảm bảo đúng kế hoạch đề ra”./.

Hồng Nhung