Thứ sáu, 11-9-26 06:03:56
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản: Hướng đến phát triển bền vững

Báo Cà Mau

Nuôi trồng thủy sản (NTTS) được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh và hiện đang tập trung phát triển theo chiều sâu. Tuy nhiên, ngành nghề này cũng đặt ra nhiều thách thức và tác động không nhỏ đến môi trường, nhất là việc lạm dụng các hóa chất trong cải tạo xử lý ao đầm và phát thải trong xử lý tôm nuôi khi phát sinh dịch bệnh…

Nông dân huyện Hòa Bình cải tạo ao đầm chuẩn bị cho vụ nuôi tôm mới. Ảnh: L.D

Với tổng diện tích NTTS hơn 130.000ha gắn với nhiều mô hình sản xuất như: nuôi tôm thâm canh - bán thâm canh, mô hình quảng canh, quảng canh cải tiến kết hợp, mô hình nuôi tôm trên đất lúa… đã tạo nên những áp lực nặng nề lên môi trường. Một trong những áp lực đó là việc lạm dụng và xử lý các loại hóa chất cấm, độc hại bị cấm sử dụng trong cải tạo và xử lý ao đầm. Cụ thể, nhiều nơi nông dân vẫn dùng các loại thuốc bảo vệ thực vật để diệt giáp xác trong các ao nuôi, sử dụng các chất kháng sinh trong xử lý bệnh cho tôm…, không chỉ gây tác động xấu đến môi trường sản xuất mà còn làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh lạm dụng các loại hóa chất cấm và kháng sinh, nhiều nơi nông dân vẫn chưa có ý thức trong việc cải tạo ao nuôi, còn bơm bùn thải trực tiếp ra các kênh nội đồng, hay khi tôm chết cũng thải nước trực tiếp ra các kênh thủy lợi, làm lây lan dịch bệnh trên diện rộng nếu các hộ khác lấy phải nguồn nước ô nhiễm vào nuôi tôm, ảnh hưởng đến lợi ích chung. Đó là chưa nói đến nạn khai thác nguồn nước ngầm quá mức ở các khu vực nuôi tôm cũng làm cạn kiệt và gây ô nhiễm nguồn tài nguyên này.

Kênh thủy lợi phục vụ nuôi tôm ở huyện Đông Hải cạn kiệt nước do nắng hạn kéo dài. Ảnh: L.D

Tất cả những bất cập này đã gây tác động xấu đến môi trường và làm ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững, đặc biệt là làm cạn kiệt, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm trong điều kiện nguồn tài nguyên nước ngọt đang rất cần cho phát triển sản xuất. Thực tế những năm gần đây cho thấy, nhiều vùng nông thôn của tỉnh phải đối đầu với nạn thiếu nước ngọt phục vụ sản xuất và cả sinh hoạt.

Bảo vệ môi trường sản xuất để phát triển bền vững được xem là quan điểm chỉ đạo nhất quán và được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp của Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Vì vậy, các địa phương cần tập trung làm tốt công tác vận động, tuyên truyền để nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng cho công tác bảo vệ môi trường. Đây cũng là điều kiện cần để chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và để phát triển ổn định, bền vững hiện nay.

Tú Anh

Một số thông tin cần biết trong nuôi trồng thủy sản

Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động NTTS

1. Vi phạm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường đối với môi trường sống của các loài thủy sản.

2. Vi phạm các quy định về quy hoạch phát triển NTTS.

3. Nuôi trồng giống thủy sản mới khi chưa được Bộ NN&PTNT cho phép và các loại thủy sản thuộc danh mục nuôi trồng.

4. NTTS không theo quy định làm cản trở dòng chảy, cản trở hoạt động khai thác thủy sản, ảnh hưởng xấu đến các hoạt động của ngành, nghề khác.

5. Sử dụng thuốc, phụ gia, hóa chất thuộc danh mục cấm sử dụng NTTS.

6. Thả giống thủy sản nuôi trồng bị nhiễm bệnh vào nơi nuôi trồng hoặc nguồn nước tự nhiên.

7. Xả nước thải, chất thải hoặc nước thải, chất thải mang mầm bệnh từ các cơ sở sản xuất giống thủy sản, cơ sở NTTS mà chưa qua xử lý, hoặc xử lý chưa đạt chuẩn quy định vào môi trường xung quanh.

8. Xả thải trực tiếp đất, bùn khi sên, vét cải tạo ao, đầm ra sông, kênh, rạch.

9. Xây dựng khu NTTS tập trung trên bãi bồi đang hình thành vùng cửa sông, ven biển.

10. Phá rừng ngập mặn, rừng phòng hộ để NTTS.

Quy định về xử lý nước thải và chất thải

Xử lý nước thải: Hệ thống cấp nước, thoát nước thải phải luôn thông thoáng, được sên vét, cải tạo thường xuyên đảm bảo không để bồi lắng, tồn đọng gây tác hại xấu đến môi trường và hoạt động sản xuất, canh tác của khu vực. Nước thải phải được thu gom và xử lý bằng biện pháp, công nghệ hợp lý không để rò rỉ, phát tán vi sinh vật, mầm bệnh gây ô nhiễm môi trường; hệ thống xử lý nước thải phải được vận hành thường xuyên, nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp trước khi thải vào nguồn tiếp nhận.

Xử lý nước thải rắn: Chất thải phát sinh trong NTTS phải được thu gom, xử lý triệt để bằng biện pháp thích hợp; đối với lượng bùn thải và xác vật nuôi phải thu gom xử lý triệt để theo quy định của pháp luật về chất thải rắn thông thường và chất thải nguy hại, đảm bảo không để phát tán mầm bệnh, vi sinh vật làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, canh tác trong khu vực.

Quy định đối với hoạt động sên, vét đất, bùn cải tạo ao, đầm nuôi thủy sản

Hoạt động sên, vét đất, bùn cải tạo ao nuôi được thực hiện quanh năm (hay theo lịch thời vụ, lịch điều tiết nước của khu vực). Đối với các địa bàn giáp ranh với tỉnh khác, UBND xã, phường, thị trấn có trách nhiệm báo cáo với UBND các huyện, TX. Giá Rai, TP. Bạc Liêu quyết định thời gian cụ thể, đảm bảo việc sên, vét đất, bùn cải tạo ao đầm NTTS không tác động xấu đến môi trường vùng nuôi của các khu vực lân cận và cả vùng nuôi. Phòng NN&PTNT các huyện, Phòng Kinh tế TX. Giá Rai, TP. Bạc Liêu, Phòng Tài nguyên - Môi trường các huyện, TX. Giá Rai, TP. Bạc Liêu phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã giúp UBND các huyện, thị xã, TP. Bạc Liêu thống nhất với UBND các địa bàn của tỉnh giáp ranh về thời gian sên, vét đất, bùn cải tạo ao đầm NTTS cho phù hợp. Các  tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu sên, vét đất, bùn cải tạo ao đầm NTTS bằng cơ giới phải báo cáo UBND cấp xã nơi có ao đầm cần sên, vét cải tạo để được xem xét, hướng dẫn bảo vệ môi trường trong quá trình sên, vét; trường hợp sên, vét bằng phương pháp thủ công không phải báo cáo nhưng khi thực hiện phải đảm bảo không để bùn, đất, chất thải khác trong ao đầm chưa được xử lý thoát ra môi trường bên ngoài…

K.T (trích Quy định bảo vệ môi trường trong hoạt động NTTS trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu của UBND tỉnh)

 

Biến vật liệu nạo vét thành nguồn lực tài nguyên

Cà Mau là địa phương có hệ thống sông, kênh, rạch dày đặc, với khoảng 14.000 km, cùng hơn 310 km bờ biển, nhiều cửa sông, cửa biển và hệ thống công trình thuỷ lợi phục vụ sản xuất, giao thông thuỷ, phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sụt lún đất, xâm nhập mặn, suy giảm nguồn bùn cát từ thượng nguồn và diễn biến bồi - xói ngày càng phức tạp, nhiều tuyến kênh, cửa sông, cửa biển nhanh chóng bị bồi lắng, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước, giao thông thuỷ, sản xuất và đời sống người dân.

Làng nghề khô Cái Đôi Vàm thiếu lao động thời vụ

Mở rộng sản xuất để đáp ứng đơn đặt hàng tăng, song nhiều cơ sở chế biến khô tại xã Cái Đôi Vàm đối mặt tình trạng khó tìm nhân công dù mức tiền công đưa ra tương đối khá. Điều này đang đặt ra bài toán về giữ chân nguồn lao động tại chỗ.

Năm Căn khẩn trương cải tạo ao đầm, chủ động cho vụ nuôi mới

Bước vào thời điểm cải tạo ao đầm theo khung thời gian quy định, nhiều hộ nuôi tôm trên địa bàn xã Năm Căn đang khẩn trương sên vét, xử lý môi trường, chuẩn bị cho vụ nuôi mới. Cùng với nâng cao hiệu quả sản xuất, người dân ngày càng chú trọng bao ví, quản lý bùn đất sau cải tạo, góp phần bảo vệ môi trường và nguồn nước phục vụ sản xuất.

Nấm mối đen - Mô hình mới từ ứng dụng công nghệ

Từ sản xuất nông nghiệp truyền thống, người dân xã Vĩnh Lộc đang từng bước chuyển sang những mô hình ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao giá trị trên cùng diện tích. Trong đó, mô hình trồng nấm mối đen trong nhà kín của ông Nguyễn Quốc Thái, Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Lộc, đang cho thấy hiệu quả bước đầu và mở ra một hướng sản xuất mới.

“Lộc trời” tép chấu cho thu nhập tiền triệu

Con tép chấu sinh sôi trong tự nhiên, theo con nước vào vuông tôm. Tại xã Vĩnh Lộc, nguồn lợi từ sản vật “lộc trời” này mang lại khoản thu nhập tiền triệu cho người dân.

Gieo sinh kế nhỏ, gặt thành quả lớn

Từ diện tích đất trống, mặt nước và nguồn lực sẵn có, người dân xã Khánh Hưng đang từng bước tạo dựng những mô hình sinh kế phù hợp, mở ra hướng phát triển kinh tế thiết thực và tạo động lực giảm nghèo bền vững ở cơ sở.

Ứng dụng công nghệ vào sản xuất lúa gạo

Cà Mau có hơn 185.000 ha canh tác lúa mỗi năm, sản lượng bình quân trên 1,8 triệu tấn/năm. Toàn tỉnh có hơn 22 cơ sở xay xát, chế biến lúa gạo, với tổng công suất khoảng 714 ngàn tấn/năm.

Sò huyết – “của để dành” trong vuông tôm

Với điều kiện tự nhiên phù hợp, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Năm Căn đang phát triển mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm quảng canh cải tiến. Không đòi hỏi quá nhiều chi phí đầu tư, lại có thể mang về nguồn thu đáng kể sau nhiều tháng nuôi, sò huyết đang dần trở thành một trong những đối tượng thủy sản được người dân quan tâm, góp phần nâng cao giá trị trên cùng diện tích sản xuất.

Tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các Chương trình Mục tiêu quốc gia

Sáng 27/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị chuyên đề triển khai thực hiện các Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) và phong trào thi đua năm 2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các địa phương trong tỉnh. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử chủ trì hội nghị.

Nông dân Ninh Thạnh Lợi tham gia sản xuất 30 ha lúa chất lượng cao và phát thải thấp

Ngày 26/8, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Ninh Thạnh Lợi tổ chức hội nghị triển khai mô hình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh cho hơn 30 hộ dân tại ấp Cai Giảng.