Bảo vệ nguồn lợi thủy sản: Trách nhiệm của cả cộng đồng

Thời gian qua, với sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh và các địa phương nên công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản (NLTS) đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Nhận thức của người dân, nhất là ngư dân ven biển về bảo vệ NLTS và môi trường sinh thái được nâng lên. Tình trạng sử dụng các ngư cụ cấm, ngư cụ khai thác mang tính tận diệt NLTS từng bước được kiểm soát.

Sở NN&PTNT tổ chức thả tôm giống tái tạo nguồn lợi thủy sản ở cửa biển Nhà Mát (TP. Bạc Liêu).

NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Nhằm bảo vệ NLTS, ngăn chặn các hành vi xâm hại đến môi trường, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố triển khai thực hiện các biện pháp siết chặt công tác quản lý nhà nước và ngăn chặn có hiệu quả việc sử dụng các ngư cụ khai thác, xung điện đánh bắt một cách hủy diệt làm ảnh hưởng đến NLTS. Bên cạnh đó, thường xuyên tuyên truyền, phổ biến các nội dung về khai thác, bảo vệ nguồn lợi và môi trường thủy sinh với nhiều hình thức tuyên truyền đa dạng.

Chi cục Thủy sản tỉnh cùng các cơ quan chức năng tích cực tham gia bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh và các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm. Trong thời gian qua, các đơn vị có liên quan đã phối hợp tiếp nhận và thả về biển 14 cá thể thủy sinh quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng như: đồi mồi, cá ông sư, cá heo, vích… Để phục hồi và tái tạo NLTS, các hệ sinh thái thủy sinh, hàng năm, nhân Ngày truyền thống ngành Thủy sản (1/4) và Ngày Môi trường thế giới (5/6), tỉnh đều tổ chức thả tôm giống, cá giống… về môi trường tự nhiên nhằm tái tạo NLTS và giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng, ý nghĩa của hoạt động tái tạo NLTS.

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong 10 năm qua, toàn tỉnh đã thả hơn 64 triệu con tôm sú giống, 300.000 con cá giống và gần 3 tấn cá thương phẩm về môi trường tự nhiên. Riêng năm 2022, các ngành chức năng thả về biển 5,3 triệu con tôm sú giống, thả ra các thủy vực tự nhiên ở vùng nội đồng 1,7 tấn cá để tái tạo NLTS.

Ngành chức năng thả cá thể đồi mồi về biển.

ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN

Thực tế cho thấy, công tác tái tạo, phát triển NLTS được thực hiện khá tốt, song hoạt động thả giống còn mang tính phong trào, chưa dành nguồn kinh phí để thực hiện công tác tái tạo NLTS. Do đó, trong thời gian tới cần có kế hoạch tuyên truyền nâng cao nhận thức về bảo vệ và phát triển NLTS một cách dài hạn và cách thức tuyên truyền thật sự đa dạng, phong phú. Cần huy động các nguồn lực xã hội tham gia công tác truyền thông về bảo vệ và phát triển NLTS.

Trước hết, để nâng cao ý thức người dân trong bảo vệ và phát triển NLTS, ngoài việc kết hợp kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi khai thác thủy sản mang tính tận diệt, hủy hoại môi trường và các hệ sinh thái thủy sinh thì công tác thả giống nhằm tái tạo NLTS nước ngọt cần được đặc biệt quan tâm. Đặc biệt là thực hiện việc cả cộng đồng cùng chung tay bảo vệ NLTS. Sở NN&PTNT phối hợp với Ban Tôn giáo tỉnh, Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh đã ký kết “Bản ghi nhớ hợp tác giữa Sở NN&PTNT và Giáo hội Phât giáo Việt Nam tỉnh Bạc Liêu về lĩnh vực thả giống phóng sinh, bảo vệ NLTS”. Đây là một hoạt động có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc nhằm phục hồi và tái tạo NLTS đang ngày càng bị khai thác cạn kiệt, góp phần cân bằng hệ sinh thái. Đồng thời, cung cấp một phần nguồn thực phẩm góp phần nâng cao sinh kế cho cộng đồng.

Thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản nước ngọt. Ảnh: M.Đ

Ông Trần Xí Khuôl - Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh, cho biết: “Thời gian tới, Chi cục sẽ thường xuyên phối hợp với Bộ đội Biên phòng, các địa phương tuyên truyền cho người dân về nhiệm vụ bảo vệ NLTS thông qua các lớp tập huấn về Luật Thủy sản. Phát tờ rơi, tuyên truyền trực tiếp cho ngư dân thông qua các hoạt động kiểm tra cấp giấy phép khai thác thủy sản, cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh tàu cá, bến cá, cảng cá. Đồng thời kiểm tra, kiểm soát trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ NLTS. Hằng năm có kế hoạch kiểm tra, kiểm soát trên biển và trong các kênh rạch nội đồng. Ngoài ra, phối hợp với Cảnh sát giao thông đường thủy kiểm tra đột xuất nhằm phát hiện những vi phạm về bảo vệ NLTS trong kênh rạch nội đồng… Phối hợp với các địa phương, công ty, doanh nghiệp, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh tổ chức vận động thả giống tái tạo NLTS tại các cửa biển và các kênh nội đồng…”.

Về lâu dài, lãnh đạo Chi cục Thủy sản cho biết sẽ tham mưu cho tỉnh triển khai Dự án bảo vệ NLTS, tập trung tuyên truyền, tập huấn các quy định về khai thác và bảo vệ, phát triển NLTS theo Luật Thủy sản. Tăng cường các hoạt động tuần tra kiểm tra, kiểm soát tàu cá hoạt động trên các vùng biển, tại các cửa biển, cảng cá, bến cá trên địa bàn tỉnh. Tranh thủ các nguồn từ dự án để đào tạo, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho các lực lượng bảo vệ NLTS. Tham mưu thực hiện Dự án điều tra đánh giá NLTS tại vùng biển ven bờ theo Quyết định 523 của Thủ tướng Chính phủ. Điều tra nghề cá thương phẩm; xây dựng đề án, mô hình chuyển đổi một số nghề khai thác hải sản ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường trên địa bàn tỉnh; xây dựng kế hoạch quản lý cơ sở dữ liệu về nguồn lợi và nghề khai thác thủy sản…

Làm tốt những điều này sẽ góp phần bảo vệ NLTS, giữ gìn tính đa dạng sinh học của tài nguyên thủy sản. Từng bước thay đổi nhận thức người dân trong việc quản lý khai thác và tái tạo NLTS, dựa vào cộng đồng chung tay phát huy hiệu quả. Việc bảo vệ NLTS vừa tái tạo, phát triển ngành Thủy sản bền vững, vừa góp phần gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

MINH ĐẠT

Theo ông Lưu Hoàng Ly - Giám đốc Sở NN&PTNT: Bảo vệ NLTS là công viêc thường xuyên, liên tục, nên các cấp, các ngành, các địa phương phải vào cuộc quyết liệt hơn. Cần nghiêm cấm tình trạng sử dụng xung điện bắt cá, hạn chế khai thác ven bờ… Từng bước chuyển đổi ngành nghề khai thác ven bờ cho người dân ven biển; lập đề án đào tạo đổi nghề tạo sinh kế cho người dân ổn định cuộc sống, nhất là ở vùng ven biển…