Thứ bảy, 29-8-26 15:33:51
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Biến đổi khí hậu: Biến thách thức thành cơ hội phát triển

Báo Cà Mau

Bài 1: Nhiều tác động tiêu cực

Bạc Liêu là một trong những tỉnh thuộc khu vực ĐBSCL đã và đang chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Nhiệt độ tăng, nước biển dâng đã gây ngập lụt, nhiễm mặn, hạn hán, sạt lở, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế - xã hội khác của địa phương.

Tuyến Quốc lộ 1A thuộc phường Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập trong nước do triều cường dâng.

 Sóng biển đánh làm hư hỏng nghiêm trọng bờ kè Gành Hào (huyện Đông Hải). Ảnh: M.Đ

Thiệt hại nặng về kinh tế

Những năm gần đây, BĐKH luôn là vấn đề nóng của khu vực ĐBSCL, bởi nó gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế và làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Bạc Liêu là một tỉnh có nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, do đó, BĐKH và nước biển dâng đã tác động nhiều mặt, gây thiệt hại lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Một trong những tác động rõ nhất của BĐKH gây ra tại Bạc Liêu trong thời gian qua là hạn hán và xâm nhập mặn đã làm cho gần 1.500ha lúa bị thiệt hại từ 30 - 70%, khoảng 1.200ha thiệt hại trên 70%, và gần 8.100ha diện tích lúa - tôm bị thiệt hại, giảm năng suất.

Bên cạnh đó, Bạc Liêu còn đối mặt với nhiều rủi ro trước hiện tượng nước biển dâng gây ra triều cường. Theo thống kê, từ năm 2010 - 2016, tại Bạc Liêu đã xuất hiện 16 đợt triều cường. Đặc biệt, hàng năm vào những tháng cuối năm trên địa bàn tỉnh xuất hiện nhiều đợt triều cường gây ngập úng cục bộ ở các địa phương, có lúc triều cường dâng cao hơn 2m (vượt báo động III) tại Gành Hào (huyện Đông Hải). Ở TP. Bạc Liêu, các tuyến đường: Hà Huy Tập, Hoàng Văn Thụ, Lê Văn Duyệt, Võ Thị Sáu ngập cục bộ từ 5 - 10cm. Còn TX. Giá Rai, trên tuyến Quốc lộ 1A có 9 vị trí ngập cục bộ từ 5 - 40cm. Cá biệt, đoạn từ công ty NIGICO kéo dài đến vòng xoay Tân Phong (TX. Giá Rai) khoảng 3km, nước dâng cao từ 30 - 40cm; khu vực bến xe Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập cao từ 30 - 60cm.

Theo kịch bản, nước biển dâng lên 50cm thì tỉnh Bạc Liêu có khoảng 253.978ha bị ngập mặn (chiếm 97,91% tổng diện tích tự nhiên). Các khu vực ngập nhiều nhất và nặng nhất (ngập trên 1m) thuộc huyện Đông Hải (94,80%), TP. Bạc Liêu (93,04%) và huyện Hòa Bình (62,54%). Các khu vực ít chịu ảnh hưởng ngập trong kịch bản là huyện Phước Long và Hồng Dân (chỉ ngập dưới 70cm). Nếu BĐKH diễn ra đúng như kịch bản thì Bạc Liêu sẽ bị thiệt hại rất lớn về kinh tế.  Hàng trăm héc-ta đất ngập mặn sẽ dẫn đến việc không thể trồng trọt, nuôi trồng thủy sản; hoặc nếu trồng trọt, nuôi trồng thủy sản thì năng suất cũng không cao.

Tàn phá nhiều công trình

BĐKH kéo theo sự thay đổi của thời tiết tạo ra nhiều đợt thiên tai, bão, áp thấp nhiệt đới, hạn hán, xâm nhập mặn...  tàn phá, làm hư hỏng các công trình thủy lợi, đê kè trên địa bàn tỉnh với tổng giá trị lên đến hàng trăm tỷ đồng. Đơn cử như van cống đập ngăn mặn của huyện Phước Long bị hư hại do chênh lệch mực nước trong đồng và ngoài sông; kè Gành Hào (huyện Đông Hải), mố cầu Chiên Túp 1 (nằm trên tuyến đê biển thuộc xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) bị sạt lở nghiêm trọng. Đoạn sạt lở kéo dài, ăn sâu vào mặt đường đê khiến giao thông trên tuyến đường này bị chia cắt.

Không chỉ sạt lở tại các khu vực đê biển, thời gian qua nhiều khu vực gần bờ sông cũng bị sạt lở làm sụp lún nhà ở của người dân. Cụ thể là trên địa bàn phường 1, cống Láng Trâm, cống Giá Rai (TX. Giá Rai); khu vực ven kênh xáng Bạc Liêu - Cà Mau thuộc địa phận ấp Chùa Phật (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình)… Bà Lý Thị Tiếng (ngụ ấp 2, phường 1, TX. Giá Rai) bày tỏ: “Hầu như toàn bộ đất cả trăm mét vuông của gia đình tôi đã biến mất dưới lòng sông do sạt lở, triều cường dâng. Hiện nay, nhà ở của tôi cũng đang bị đe dọa, có thể sụp xuống sông bất cứ lúc nào”.

BĐKH là một trong những thách thức lớn nhất đối với cả nước và các tỉnh trong khu vực ĐBSCL nói chung và Bạc Liêu nói riêng. Các diễn biến thời tiết bất thường, thiên tai, bão, lũ và khô hạn ngày càng gia tăng, nhiệt độ trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanh và làm tăng tốc độ tan băng ở các đầu cực Trái đất làm mực nước biển dâng cao. Tác động do BĐKH và nước biển dâng ngày càng nghiêm trọng, vì vậy cần có những giải pháp thích ứng và có chương trình, kế hoạch hành động kịp thời với bước đi thích hợp để giảm thiểu các tác động, duy trì, bảo vệ sự phát triển bền vững.

Ông Lương Ngọc Lân, Giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết: “BĐKH không chỉ làm hư hại nhiều công trình, mà còn ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, nuôi trồng thủy sản và dân sinh. Theo nhận định của các chuyên gia ngành Nông nghiệp, thời gian tới, thiên tai, BĐKH sẽ khắc nghiệt hơn, vì vậy cần thi công các công trình để phục vụ và ứng phó với BĐKH. Song, do kinh phí đầu tư thi công lớn nên rất cần sự hỗ trợ của Bộ NN&PTNT, Chính phủ”.

MINH ĐẠT -  HOÀNG LAM

---------------------------------------------------

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu BĐKH - Trường đại học Cần Thơ đánh giá: “Sạt lở ở các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL đang gia tăng và chưa hề có dấu hiệu chựng lại. Hầu hết các địa phương ven sông, ven biển đều bị sạt lở do ảnh hưởng trực tiếp của BĐKH cũng như sự mất cân bằng hệ thống dòng sông, nên tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng”.

Vùng mặn tìm hướng đi mới từ mô hình nuôi cá rô phi đơn tính

Thời gian gần đây, một số hộ nuôi tôm ở các ấp vùng mặn của Xã Trần Văn Thời đã mạnh dạn chuyển đổi sang nuôi cá rô phi đơn tính, mở thêm sinh kế mới.

Mùa ngọt trên đất mặn

Từ vùng đất mặn, nông dân Xã Tạ An Khương đang tạo nên những mô hình đa canh hiệu quả, nuôi trồng kết hợp. Cách làm này không chỉ tận dụng tối đa đất sản xuất mà còn mở thêm nguồn thu, giúp người dân chủ động thích ứng và hướng đến sinh kế bền vững.

Phấn đấu đạt 6.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp năm 2026

UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh năm 2026.

Rầy nâu bùng phát, nhiều diện tích lúa hè thu đối mặt nguy cơ mất trắng

Nhiều diện tích lúa hè thu đang trong giai đoạn trổ - chín xuất hiện rầy nâu với mật cao. Nông dân lo lắng nguy cơ thất thu trong vụ mùa năm nay.

Phát huy thế mạnh kinh tế nông nghiệp

Xác định kinh tế nông nghiệp là thế mạnh và động lực tăng trưởng quan trọng, thời gian qua, các chương trình lớn về nông nghiệp, nông dân, nông thôn được các cấp, từ tỉnh đến cơ sở, triển khai hiệu quả. Trong đó, tập trung đẩy mạnh chuyển đổi từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hoá mục tiêu phát triển nền nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đưa chính sách an sinh đến gần nông dân

Ngày 18/8, Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh Cà Mau phối hợp Hội Nông dân Phường Lý Văn Lâm tổ chức Hội thi kiến thức, kỹ năng tuyên truyền về công tác Hội và phong trào nông dân; an toàn, vệ sinh lao động; an sinh xã hội; bình đẳng giới và bảo hiểm xã hội tự nguyện cấp xã năm 2026.

Chủ động phòng trừ rầy nâu, bảo vệ lúa hè thu

Theo thông báo của Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khu vực Cà Mau, hiện nay rầy nâu xuất hiện và gây hại trên trà lúa Hè Thu đang trong giai đoạn trổ - chín tại các xã Khánh Bình, Khánh Hưng, Đá Bạc, Trần Văn Thời, Khánh Lâm, Khánh An; Phường Lý Văn Lâm và An Xuyên, với mật độ khá cao. Ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân cần chủ động các biện pháp phòng trừ, hạn chế ảnh hưởng đến năng suất lúa.

Chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm đặc trưng

Tiếp tục chuyến học tập kinh nghiệm tại tỉnh Cà Mau, sáng 14/8, đoàn công tác Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long đến tham quan, tìm hiểu tại Hợp tác xã Nông nghiệp Cá khô bổi Tư Hùng, xã Đá Bạc.

Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng đến ngành tôm bền vững

Sáng 14/8, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam (VSSA) tổ chức chương trình tập huấn với chủ đề “Thúc đẩy hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn ngành tôm Cà Mau: Giải pháp công nghệ và tiếp cận tài chính xanh”.

Nuôi tôm ngắn ngày, thích ứng biến đổi khí hậu

Trong bức tranh sinh kế của nông dân Cà Mau, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng quảng canh cải tiến đang khẳng định ưu thế vượt trội nhờ thời gian nuôi ngắn.