Bước tiến dài cho gạo BL9

Cuối năm 2023, giống lúa BL9 của tỉnh Cà Mau được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công nhận lưu hành đặc cách, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh phối hợp triển khai sản xuất tại nhiều địa phương trên địa bàn và đạt hiệu quả khá cao. Ðặc biệt, gạo từ giống lúa này được Hợp tác xã (HTX) Thanh Sơn (xã Vĩnh Mỹ) phát triển thành sản phẩm OCOP 3 sao, tạo tiền đề để mở rộng và vươn xa hơn trên thị trường.

• Nhân rộng giống lúa BL9 trên đất nuôi tôm 
• Làm giàu từ nông nghiệp hiện đại
• Đoàn kết, sáng tạo xây dựng nông nghiệp bền vững

Ít sâu bệnh, năng suất khá cao

Giống lúa thơm BL9 được Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh nghiên cứu, lai tạo từ tổ hợp giống RVT và OM4900. Thời gian sinh trưởng từ 100-105 ngày; chiều cao cây khoảng 95-105 cm; số hạt chắc trên bông từ 70-90 hạt; năng suất trung bình đạt 5,5-7 tấn/ha. Giống lúa này chống chịu tốt với rầy nâu, đạo ôn, sâu đục thân và bệnh khô vằn, đặc biệt, khả năng chịu mặn khá cao, khoảng 4‰.

Giống lúa BL9 thích nghi tốt với đồng đất tại nhiều địa phương trong tỉnh.

Ðặc tính sinh trưởng của giống lúa BL9 rất phù hợp với các vùng sản xuất của tỉnh, nhất là vùng tôm - lúa. Sau nhiều vụ trồng thử nghiệm, nông dân đều đánh giá cao và hài lòng với giống lúa này. Ông Võ Ðức Toàn (xã Hồng Dân) cho biết: "Lúa phát triển tốt, đẻ nhánh mạnh, ít sâu bệnh, đặc biệt là chưa từng xuất hiện bệnh đạo ôn. Năng suất đạt khá cao, các vụ gần đây của tôi trung bình khoảng 800 kg/công”.

Giống lúa BL9 được đánh giá cao khi triển khai ở vùng sản xuất tôm - lúa.

Sau khi được công nhận lưu hành đặc cách, diện tích sản xuất giống lúa BL9 trong tỉnh được mở rộng lên hàng trăm héc-ta. Riêng năm 2024, diện tích gieo trồng đạt hơn 700 ha. Nhiều nông dân hào hứng tham gia và đặt kỳ vọng vào giống lúa này. Ông Nguyễn Văn Trực (xã Ninh Quới) chia sẻ: “Giống này cho cơm dẻo ngon, có mùi thơm đặc trưng; đặc biệt là độ dẻo thơm giữ rất lâu. Nếu được chứng nhận và xây dựng thành thương hiệu gạo thơm của tỉnh, nông dân sẽ rất có lợi. Hơn nữa, với diện tích sản xuất lúa lên đến hàng trăm ngàn héc-ta, tỉnh cần có sản phẩm lúa gạo đặc trưng để tạo dấu ấn trên thị trường trong và ngoài nước”.

Giống lúa BL9 được nông dân đặt niềm tin lớn.

Hiện nay, nông dân và các HTX sản xuất lúa BL9 ký kết hợp đồng bao tiêu với một số doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Ðiều này không chỉ giúp nông dân yên tâm về đầu ra mà còn tạo niềm tin cho bà con vào giống lúa do chính ngành nông nghiệp tỉnh lai tạo thành công và sẽ phát triển xa hơn trong tương lai.

Xây dựng thương hiệu gạo thơm của tỉnh

Năm 2024, HTX Thanh Sơn bắt đầu sản xuất, xay xát và bán gạo BL9. Sau khi đạt chứng nhận OCOP, sản phẩm gạo BL9 của HTX có cơ hội tham gia nhiều hội chợ trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP, tiếp cận rộng rãi với người tiêu dùng.

Gạo BL9 của HTX Thanh Sơn.

Ông Trần Văn Ngỗ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc HTX Thanh Sơn, cho biết: "Lúa BL9 sản xuất tại HTX được cấp chứng nhận VietGAP nên đảm bảo an toàn và chất lượng. Ðây là tiêu chí mà HTX hướng đến ngay từ khi chọn giống lúa này để đăng ký sản xuất và xây dựng sản phẩm OCOP. Hiện HTX tích cực quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ để nâng cao giá trị hạt gạo thơm mang thương hiệu của tỉnh".

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: “Xây dựng thương hiệu lúa gạo là xu thế tất yếu khi nhu cầu về thực phẩm sạch, an toàn ngày càng cao. Việc tạo ra sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng đảm bảo và được người tiêu dùng tin tưởng sẽ là lợi thế rất lớn cho tỉnh. Chính vì vậy, kế hoạch năm 2026, tỉnh sẽ tiếp tục phát triển diện tích sản xuất lúa BL9 trong nông dân,  tạo điều kiện thuận lợi để các HTX tham gia sản xuất và xây dựng sản phẩm lúa gạo BL9 đạt tiêu chuẩn an toàn, chất lượng”.

Gạo BL9 của HTX Thanh Sơn tham gia trưng bày sản phẩm OCOP.

Lúa gạo là một trong những mặt hàng thiết yếu và xuất khẩu chủ lực của tỉnh. Tuy nhiên, thời gian qua, hoạt động buôn bán và xuất khẩu gạo của tỉnh vẫn chủ yếu tập trung vào sản lượng, mà chưa xây dựng được thương hiệu riêng. Với khả năng thích nghi tốt với đồng đất địa phương, cùng phẩm chất gạo thơm ngon, phù hợp với thị trường nội địa và xuất khẩu, BL9 hứa hẹn trở thành thương hiệu gạo thơm đặc trưng của tỉnh.

Chúc Chi