Cần cú hích cho kinh tế tập thể

Tổ hợp tác (THT) mặc dù chiếm số lượng khá lớn với trên 3.478, nhưng phần lớn thành lập tự phát, tổ chức thiếu chặt chẽ, thiếu ổn định; các hợp tác xã (HTX) còn nhỏ lẻ theo địa bàn ấp, khóm, vốn điều lệ thực tế thấp, trình độ cán bộ quản lý còn nhiều hạn chế... Tất cả những khó khăn này làm cho kinh tế tập thể của tỉnh chậm phát triển, hoặc phát triển kém hiệu quả.

Tổ hợp tác (THT) mặc dù chiếm số lượng khá lớn với trên 3.478, nhưng phần lớn thành lập tự phát, tổ chức thiếu chặt chẽ, thiếu ổn định; các hợp tác xã (HTX) còn nhỏ lẻ theo địa bàn ấp, khóm, vốn điều lệ thực tế thấp, trình độ cán bộ quản lý còn nhiều hạn chế... Tất cả những khó khăn này làm cho kinh tế tập thể của tỉnh chậm phát triển, hoặc phát triển kém hiệu quả.

Hiệu quả chưa cao

Một con số thể hiện sự hạn chế của kinh tế tập thể trên địa bàn là số lượng giải thể của THT và HTX thời gian qua. Trong năm 2015 có đến 155 THT giải thể vì nhiều nguyên nhân, 10 HTX cũng phải chấp nhận tan rã. Ngoài ra, trong tổng số khoảng 267 HTX hiện nay chỉ có khoảng 16 HTX đăng ký lại hoạt động theo Luật HTX năm 2012 và 79 HTX đang trong tình trạng ngưng hoạt động.

HTX cá chình, cá bống tượng có thời gian gặp khó khăn do giá đầu ra sản phẩm thất thường, song hiện vẫn phát triển khá ổn định.

Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Cà Mau Đỗ Tuấn Đức nhận định, các HTX phải ngưng hoạt động là do thiếu vốn kinh doanh, điều kiện thời tiết khí hậu không thuận lợi cùng với giá cả thị trường không ổn định, đầu ra sản phẩm biến động bất thường,...

Với điều kiện tự nhiên vốn có, tỉnh Cà Mau có điều kiện phát triển kinh tế tập thể trên nhiều lĩnh vực. Lĩnh vực nông nghiệp vô cùng đa dạng ngành, nghề từ nông - lâm - ngư cho đến sản xuất giống và nuôi trồng - khai thác thuỷ sản... Trên lĩnh vực phi nông nghiệp, tỉnh cũng có rất nhiều ngành, nghề từ xây dựng, vận tải cho đến tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ... Tuy đa dạng về số lượng, song chất lượng và hiệu quả của loại hình kinh tế tập thể hiện nay là chưa cao, cần có sự đột phá hơn trong thời gian tới.

Đổi mới từ phương pháp đến nội dung

Có thể thấy điểm yếu nhất của THT và HTX trên địa bàn tỉnh hiện nay là khâu xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, nhất là đối với các HTX nông nghiệp. Các HTX nông nghiệp gần như không xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh cũng như quản lý và triển khai hiệu quả.

Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau Phạm Thanh Hải nhận định, không chỉ phải xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh lâu dài mà trong phương án sản xuất kinh doanh các HTX phải làm sao gắn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và đặc biệt là thị trường.

Chưa xây dựng được kế hoạch sản xuất kinh doanh khả thi, chưa có định hướng sản xuất, kinh doanh lâu dài, điều này cho thấy hoạt động của các HTX, THT chỉ mang tính ngắn hạn. Sự hạn chế hiện nay của THT, HTX có thể thấy xuất phát từ năng lực và trình độ của cán bộ quản lý còn thấp. Do đó công tác đào tạo bồi dưỡng hiện nay là vô cùng quan trọng.

Trong năm qua, Liên minh HTX cũng đã mở trên 22 lớp bồi dưỡng cho cán bộ HTX, THT với trên 1.200 lượt người tham gia, thế nhưng hiệu quả vẫn chưa mang lại như mong đợi. Về vấn đề này, ông Phạm Thanh Hải cho rằng, mở bao nhiêu lớp, dạy cho bao nhiêu người không quan trọng, mà quan trọng hiện nay là hình thức đào tạo.

Theo ông Phạm Thanh Hải, trước mắt liên minh cần tiến hành rà soát và đánh giá được trình độ thật sự của HTX và THT hiện nay ở mức độ nào mới có phương pháp đào tạo phù hợp. Chính quyền địa phương là yếu tố vô cùng quan trọng để kinh tế tập thể phát triển đi lên.

Không riêng gì HTX, THT mà bất cứ hiệu quả hoạt động của các thành phần kinh tế đều phải chịu tác động, chi phối mạnh mẽ của thị trường. Do đó, việc xây dựng chiến lược kinh doanh lâu dài, có tầm nhìn, xác định sản xuất kinh doanh cái gì, mặt hàng nào, chất lượng và số lượng sản phẩm ra sao... là điều vô cùng quan trọng. Chỉ khi nào xây dựng được chuỗi sản xuất từ đầu vào đến đầu ra thì hoạt động sản xuất, kinh doanh mới có thể hạn chế được rủi ro và phát triển bền vững./.

Bài và ảnh: Song Nguyễn