Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP): Động lực cho phát triển công nghiệp chế biến

Thực tiễn đã chứng minh, một trong những chương trình góp phần quan trọng vào thu nhập và hướng đến giúp nông dân làm giàu từ nông nghiệp chính là thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đặc biệt, từ chương trình này đã thúc đẩy công nghiệp chế biến phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn.

Giới thiệu các sản phẩm OCOP của huyện Đông Hải tại Hội chợ thương mại - du lịch. Ảnh: L.D

NHIỀU ĐẶC SẢN TỪ OCOP

Với chương trình OCOP, không chỉ khai thác, phát huy có hiệu quả các tiềm năng, lợi thế từ sản xuất nông nghiệp, mà còn chuyển dịch cơ cấu sản xuất từ nông nghiệp đơn thuần sang phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và chế biến xuất khẩu. Đặc biệt là hình thành nên chuỗi giá trị từ cánh đồng đến nhà máy và đi thẳng đến bàn ăn thông qua công nghệ chế biến sâu. Từ đó, hình thành nên những sản phẩm nông nghiệp mang lại giá trị gia tăng cao thay vì xuất sản phẩm thô hay chỉ cung cấp nguyên liệu. Không chỉ thế, sự phát triển của công nghiệp chế biến hàng nông - thủy sản ở vùng nông thôn còn làm chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cơ cấu lao động và giải quyết có hiệu quả bài toán nguồn lực, tài nguyên và đánh thức, phát huy tối đa các lợi thế từ nông nghiệp, nông thôn mà người hưởng lợi trực tiếp chính là nông dân. Điển hình, Công ty TNHH MTV Thanh Phu (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) đã đưa các nguyên liệu được khai thác từ biển trở thành các đặc sản với nhiều món ngon như: chả tôm, chả cá thu, chạo tôm sả, mực tẩm bột, chả giò tím khoai môn… và nhiều món ngon hấp dẫn khác nữa đạt sản phẩm 4 sao, góp phần làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch của tỉnh và nâng tầm giá trị cho con tôm, con cá. Hay ở các cơ sở chế biến cá thát lát ở huyện Hồng Dân, huyện Phước Long, thông qua công nghệ chế biến đã đưa con cá thát lát trở thành đặc sản với nhiều món ngon như: chả cá thát lát rút xương, cá thát lát ướp sả, cá thát lát muối tươi…

Đến nay, Chủ tịch UBND tỉnh đã công nhận 68 sản phẩm OCOP cấp tỉnh (16 sản phẩm 4 sao và 52 sản phẩm 3 sao), đặc biệt Chương trình OCOP đang được tập trung đẩy mạnh và hứa hẹn sẽ cho ra đời nhiều sản phẩm với hàm lượng giá trị gia tăng cao và mang về cho doanh nghiệp, nông dân những lợi nhuận không nhỏ.

CẦN ĐỘT PHÁ TỪ CÔNG NGHỆ

Cùng với những kết quả đạt được, Chương trình OCOP cũng còn gặp nhiều khó khăn và chưa khai thác, phát huy hết các tiềm năng, thế mạnh vốn có. Trong đó, công nghệ và dây chuyền chế biến chính là điểm yếu của chương trình này. Nhiều sản phẩm OCOP hiện vẫn còn sản xuất thủ công, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất còn thiếu và yếu. Chẳng hạn, nhiều sản phẩm có bao bì khá đơn giản và chưa bắt mắt, nhãn hiệu ghi chưa đúng theo quy định, đặc biệt câu chuyện sản phẩm còn sơ sài, chưa gắn kết được lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương.

Thêm vào đó, công tác xúc tiến thị trường và tiếp thị cho sản phẩm còn yếu, các sản phẩm chỉ tham gia các hội chợ hay bán lẻ tại địa phương chứ chưa được đưa vào siêu thị hay các điểm bán hàng phục vụ du lịch; chưa hình thành nên thị trường, sàn giao dịch cho các sản phẩm được coi là đặc trưng của các địa phương. Do vậy, để khai thác và phát huy tốt lợi thế của các sản phẩm OCOP thì công nghệ chế biến phải được chọn làm khâu đột phá trong việc tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, bảo quản được lâu và có thương hiệu. Bên cạnh đó, ngành Công thương và ngành Nông nghiệp cần có chính sách hỗ trợ về thị trường, xúc tiến thương mại và đảm bảo đầu ra cho sản phẩm, nhất là đưa các sản phẩm này vào các chuỗi cửa hàng, siêu thị và các điểm du lịch trong, ngoài tỉnh.

Phải khẳng định rằng, xây dựng nông thôn mới gắn với thực hiện Chương trình OCOP trong thời gian qua đã mang lại những kết quả đáng phấn khởi và đây là động lực quan trọng để Bạc Liêu tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới. Từ đó, tạo nên những “đường băng” cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn cất cánh vươn xa, cùng nhau làm giàu, xây dựng nông nghiệp, nông thôn ngày càng phát triển.

KIM TRUNG