Chuyển đổi ngành nghề khai thác biển: Cần có bước đi thích hợp

Năm 16 tuổi, anh Lại Thành Ðiệp, sinh năm 1975, ở khóm 6, thị trấn Rạch Gốc đã theo cha ra biển với nghề đóng đáy hàng khơi, rồi đến cào cạn… Tròn 40 tuổi đời, anh Lại Thành Ðiệp đã có hơn 23 năm gắn bó với nghề biển. Những năm gần đây, thời tiết trở nên khắc nhiệt, nguồn lợi thuỷ sản dần dần bị cạn kiệt và nghề đóng đáy, cào cạn vừa vất vả, khổ cực nhưng hiệu quả kinh tế không cao.

Năm 16 tuổi, anh Lại Thành Ðiệp, sinh năm 1975, ở khóm 6, thị trấn Rạch Gốc đã theo cha ra biển với nghề đóng đáy hàng khơi, rồi đến cào cạn… Tròn 40 tuổi đời, anh Lại Thành Ðiệp đã có hơn 23 năm gắn bó với nghề biển. Những năm gần đây, thời tiết trở nên khắc nhiệt, nguồn lợi thuỷ sản dần dần bị cạn kiệt và nghề đóng đáy, cào cạn vừa vất vả, khổ cực nhưng hiệu quả kinh tế không cao.

Năm 2012, được dự án chuyển đổi ngành nghề khai thác biển do Hội Nông dân tỉnh Cà Mau phát động và hỗ trợ, anh Lại Thành Ðiệp và 20 hộ dân trên địa bàn thị trấn Rạch Gốc được giải ngân đồng vốn này để thực hiện mô hình câu mực tầng đáy. Mỗi phương tiện được đầu tư 30 triệu đồng để trang bị đồ nghề, chi phí cho việc khai thác, thời hạn mượn vốn là 1 năm. Theo đánh giá của ông La Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân huyện Ngọc Hiển, dự án bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần thiết thực trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Từ sau khi chuyển đổi ngành nghề đánh bắt thuỷ sản, nhiều ngư dân huyện Ngọc Hiển khai thác hiệu quả.          Ảnh: CHÍ HIỂU

Bình quân sau mỗi chuyến ra khơi từ 5-10 ngày, trừ chi phí, mỗi phương tiện có lợi nhuận từ 10-15 triệu đồng. Anh Lại Thành Ðiệp cho biết, nghề câu mực tầng đáy rất nhẹ nhàng và hiệu quả kinh tế cao hơn so với lưới cào cạn, đóng đáy hàng cạn, đáy hàng khơi và lưới cá khoai, cá lẹp…

Tuy nhiên, chi phí đầu tư cho nghề câu mực tầng đáy cao so với các nghề nói trên. Nhân công lao động cũng không nhỏ, mỗi phương tiện muốn ra khơi câu mực phải từ 6-7 người và có kinh nghiệm, ngư cụ máy móc rất công phu. Thường thì lao động tại địa phương không có kinh nghiệm, phải mướn tài công và ngư phủ từ nơi khác đến. Nhưng cái lợi thiết thực của nghề này là không mang tính sát hại và ảnh hưởng đến nguồn lợi thuỷ sản. Nếu có điều kiện duy trì và thực hiện thường xuyên, cũng như giá thành ổn định thì nghề câu mực sẽ phát triển mạnh mẽ, hiệu quả kinh tế mang lại sẽ rất cao.

Tuy vậy, do nhiều lý do khách quan nên dự án câu mực tầng đáy đối với 20 hộ dân trên địa bàn thị trấn Rạch Gốc dần không còn duy trì thực hiện thường xuyên, cá biệt có những hộ phải bán bớt phương tiện hoặc chuyển sang ngành nghề khai thác khác. Qua gặp gỡ và tìm hiểu trên 10 hộ dân thực hiện dự án cho thấy, phần lớn ngư dân không có kinh nghiệm, tay nghề khai thác, thiếu lao động thực hiện thường xuyên cũng như khả năng tài chính.

Ông Ngô Văn Phùng, khóm 3, thị trấn Rạch Gốc trước đây có 2 phương tiện thực hiện dự án câu mực công suất từ 75 CV trở lên, nhưng khi thực hiện được 1 năm thì ông Phùng bán hết phương tiện và chuyển sang làm nghề khác vì không có nhân công lao động. Anh Hồng Văn Ngoan cũng có 2 phương tiện khai thác biển, công suất mỗi chiếc 75 CV, nhưng để duy trì nghề này, anh Ngoan phải hoạt động cả 2 phương tiện, 1 phương tiện chính là câu mực, phương tiện còn lại thì tranh thủ thực hiện các ngành nghề khác. Nhưng chỉ hơn 1 năm, anh Hồng Văn Ngoan cũng bán phương tiện câu mực vì không có tài công và ngư phủ có đủ kinh nghiệm, tay nghề.

Ông Nguyễn Văn Dẽn, Chủ tịch Hội Nông dân thị trấn Rạch Gốc, cho biết, hiện nay trên địa bàn thị trấn có trên 150 phương tiện chuyển đổi ngành nghề, trong đó có 23 phương tiện từ cào cạn sang câu mực tầng đáy, các phương tiện còn lại từ ghe cào cạn chuyển sang đánh lưới cá chét. Nghề lưới cá chét xem ra hiệu quả hơn, được lợi là ngư dân có nhiều kinh nghiệm, đầu tư cũng tương đối nhẹ nhàng. Riêng đối với dự án câu mực, tính đến thời điểm hiện nay, chỉ còn vài phương tiện hoạt động thường xuyên, số còn lại chỉ mang tính cầm chừng vì ít vốn, thiếu tài công và ngư phủ. Phần lớn tài công và ngư phủ thường mướn từ nơi khác về, đa phần là ở các tỉnh Kiên Giang, Bến Tre…Vì vậy, chủ phương tiện thường không chủ động được lao động./.

Hùng Tấn