Công tác giáo dục nghề nghiệp cần gắn với giải quyết việc làm

Trong những năm qua, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động đã góp phần đáng kể kéo giảm tỷ lệ thất nghiệp, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, ổn định tình hình trật tự xã hội của địa phương. Mặc dù công tác giáo dục nghề nghiệp (GDNN) trong tỉnh đã có sự cải thiện, nhiều chuyển biến nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động, nhu cầu của doanh nghiệp.

Nền tảng sẵn có

Toàn tỉnh hiện có 17 cơ sở GDNN với trên 50 ngành, nghề đào tạo ở 3 cấp trình độ (cao đẳng, trung cấp, sơ cấp). Cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo của các cơ sở GDNN tiếp tục được đầu tư. Chẳng hạn như Trường cao đẳng Nghề Bạc Liêu, Trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Bạc Liêu được đầu tư 7 tỷ đồng mua sắm các trang thiết bị hiện đại để đào tạo 5 nghề trọng điểm cấp quốc gia, ASEAN như: Kỹ thuật điện lạnh, Công nghệ ô tô, Công nghệ thông tin, Cơ khí, Chế biến và bảo quản thủy sản. Đội ngũ cán bộ, giảng viên, giáo viên của các cơ sở GDNN trong tỉnh có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững chắc, thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng, trong số gần 350 giáo viên, giảng viên thì có 5 tiến sĩ, 89 thạc sĩ.

Ngoài được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, các cơ sở GDNN đã bắt đầu có sự đổi mới khi phối hợp với một số doanh nghiệp trong tỉnh thực hiện đào tạo, nâng cao kỹ năng, tay nghề cho người lao động, tổ chức cho sinh viên thực hành tại các công ty, doanh nghiệp. Đồng thời, các cơ sở cũng hướng đến đào tạo theo nhu cầu của đơn vị, công ty, doanh nghiệp. Từ đó, một số ngành đào tạo, tỷ lệ có việc làm trên 90% như: điện dân dụng, điện lạnh, nuôi trồng thủy sản…

Việc liên kết đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đào tạo nghề theo nhu cầu của các doanh nghiệp và thực hiện các mô hình đào tạo nghề để nhân rộng cũng được chú trọng, gắn đào tạo với liên kết sản xuất chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp, hỗ trợ vốn sản xuất, tạo việc làm cho lao động nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Đơn cử, năm 2020 toàn tỉnh có gần 5.540 lao động nông thôn được hỗ trợ đào tạo nghề nông nghiệp, phi nông nghiệp. Hầu hết các lao động đều tiếp thu và vận dụng được kiến thức vào sản xuất, nuôi trồng khá hiệu quả.

Học viên Trường cao đẳng Nghề Bạc Liêu thực hành môn Điện công nghiệp. Ảnh: H.T

Cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng

Mặc dù công tác GDNN trong tỉnh đã và đang có sự chuyển biến theo nhu cầu thực tế của thị trường lao động cũng như phù hợp với điều kiện của địa phương, thế nhưng vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Công tác GDNN hiện nay chủ yếu phục vụ cho đào tạo nghề ngắn hạn, trong khi bối cảnh phát triển khoa học - công nghệ đang đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các cơ sở sản xuất - kinh doanh là phải đổi mới công nghệ đi đôi với nâng cao trình độ đội ngũ công nhân. Bên cạnh đó, nông thôn hiện nay cũng đang có xu hướng giảm thuần nông, trong khi nhiều ngành nghề không đáp ứng được nhu cầu lao động nông thôn. Chỉ nói riêng ở huyện Vĩnh Lợi, việc mở các lớp dạy nghề cho lao động nông thôn gần như rất khó thu hút người dân. Bởi qua khảo sát, một bộ phận lao động nông thôn còn rất băn khoăn: Sau khi học nghề thì sẽ phát triển nghề như thế nào? nghề được học có dễ xin được việc làm ổn định không, thay vì họ có thể đến các công ty, doanh nghiệp ngoài tỉnh xin việc làm là có ngay thu nhập mà cũng không cần chứng chỉ đào tạo nghề?!

Ngoài ra, một thực trạng cần được nhìn nhận thẳng thắn là chất lượng, hiệu quả đào tạo của nhiều cơ sở GDNN đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, nhu cầu của thị trường lao động, địa phương và yêu cầu của đổi mới cơ cấu kinh tế - xã hội hiện nay. Do đó, công tác GDNN gắn với giải quyết việc làm cần có sự đổi mới quyết liệt hơn nữa. Trong đó, chú trọng thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp THCS, THPT vào học GDNN phù hợp; đổi mới tổ chức đào tạo, áp dụng công nghệ đào tạo tiên tiến theo xu hướng hiện nay; đa dạng hóa các hình thức đào tạo, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn gắn với chuyển đổi nghề nghiệp, chuyển dịch cơ cấu lao động nông nghiệp, nông thôn…

Hoàng Uyên