Đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến hàng nông, thủy sản

Với thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp, Bạc Liêu có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp chế biến các mặt hàng nông, thủy sản. Tuy nhiên, ngoài 3 mặt hàng thế mạnh là chế biến muối, tôm xuất khẩu và gạo, nhiều mặt hàng khác vẫn chưa được quan tâm và phát huy giá trị.

 Chế biến tôm biển tại một công ty xuất khẩu thủy sản (TX. Giá Rai). Ảnh: L.D

Bạc Liêu rất giàu nguồn lợi để phát triển công nghiệp chế biến hàng nông, thủy sản. Chỉ tính nguồn lợi từ biển, Bạc Liêu có thể đưa ra thị trường nhiều sản phẩm mang lại giá trị kinh tế cao. Như mặt hàng cá biển, Bạc Liêu có nhiều loại thủy sản đưa đi xuất khẩu như: cá thu, cá lạt, cá chim, cá dù chẽm, con ruốc… Thế nhưng, lâu nay các mặt hàng này chỉ xuất thô dưới dạng cung cấp nguyên liệu chứ chưa được chế biến để mang lại giá trị cao hơn.

Đơn cử như mặt hàng cá dù chẽm, cá thu Bạc Liêu đã xuất đi các tỉnh khác và các tỉnh khác lại dùng nguồn nguyên liệu này để chế biến thành các sản phẩm đóng gói cho giá trị cao hơn từ 3 - 4 lần so với giá bán nguyên liệu thô. Hoặc đối với con ruốc, đến nay Bạc Liêu chủ yếu vẫn xuất nguyên liệu thô hay làm mắm ruốc, trong khi các tỉnh khác lại dùng nguồn nguyên liệu này chế biến thành loại thực phẩm ăn nhanh mang lại lợi nhuận cao.

Thực tiễn trên cho thấy, Bạc Liêu cần quan tâm phát triển công nghiệp chế biến nhằm khai thác có hiệu quả nguồn lợi vốn có để mang lại nhiều giá trị cao hơn. Song, để phát triển ngành công nghiệp chế biến hàng nông, thủy sản, cần làm tốt công tác quy hoạch. Trong đó, đối với những ngành phát triển ổn định như chế biến tôm xuất khẩu, cần sắp xếp theo hướng không phát triển thêm cơ sở sản xuất mới, mà khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ. Đồng thời cải tạo, nâng cấp và mở rộng quy mô sản xuất, xây thêm các kho chứa hàng, phát triển thêm các mặt hàng mới ngoài con tôm sú và tôm thẻ chân trắng như: tôm biển, mực, tôm càng xanh...

Riêng các sản phẩm khác, cần nghiên cứu kết hợp xây dựng phát triển hạ tầng gắn với quy hoạch ngành nghề. Như việc nâng cấp và mở rộng Cảng cá Gành Hào (huyện Đông Hải), ngoài phục vụ các phương tiện khai thác thủy sản, trao đổi, mua bán hàng hóa, cần quy hoạch thêm các ngành nghề chế biến khác như chế biến cá biển, mực, cá mặn, khô biển… Bởi, các cơ sở chế biến này hiện nằm xen lẫn với khu dân cư, trong quá trình chế biến gây ô nhiễm môi trường, đồng thời khó có thể xây dựng kho bảo quản, sân phơi vì sẽ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, cảnh quan khu dân cư.

Ngoài đẩy mạnh chế biến các mặt hàng thế mạnh, cần quan tâm phát triển thêm các ngành chế biến phụ phẩm sau chế biến. Cụ thể như các sản phẩm thải ra từ chế biến cá hay cá tạp (cá phân) có thể thu gom để chế biến thành thức ăn gia súc, gia cầm. Hoặc đối với đầu, vỏ tôm nguyên liệu được thải ra từ các nhà máy chế biến thủy sản cũng có thể tái chế thành thức ăn công nghiệp, phân bón…

Không chỉ có các mặt hàng thủy sản, nhiều mặt hàng nông sản khác như các loại rau màu cũng sẽ phát huy giá trị nếu được đóng gói và áp dụng các quy trình quản lý theo công nghệ chế biến thực phẩm sạch. Bằng chứng là nhiều loại rau màu sau khi đóng gói đưa vào siêu thị giá trị tăng lên gấp nhiều lần. Song, điều đáng buồn là đến nay, trong các siêu thị trên địa bàn tỉnh vẫn chưa thấy các mặt hàng này, trong khi Bạc Liêu có vùng sản xuất nhiều loại rau màu với hàng trăm héc-ta!...

Nhiều năm qua, giá trị sản xuất và tốc độ tăng trưởng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp vẫn chưa đạt kế hoạch đề ra. Trong đó có nguyên nhân chưa phát huy được tiềm năng, thế mạnh và giá trị từ công nghiệp chế biến hàng nông, thủy sản. Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 22.000 tỷ đồng và tốc độ tăng trưởng đạt 18%/năm, việc tăng cường đầu tư, huy động nhiều nguồn lực, khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến cần được quan tâm nhiều hơn nữa. Việc làm này sẽ góp phần tích cực cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng nhanh công nghiệp, dịch vụ và thương mại.

KIM TRUNG