Đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp

Thời gian qua, Bạc Liêu đã không ngừng phát huy thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp và vận dụng linh hoạt các chính sách phát triển nông nghiệp - nông thôn vào thực tiễn. Đặc biệt là xây dựng kế hoạch tái cơ cấu ngành Nông nghiệp tỉnh đến năm 2020 theo đề án “Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững” của Chính phủ.

Nông nghiệp không ngừng phát triển

Để khơi dậy các thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp, Bạc Liêu đã quy hoạch 2 vùng sản xuất phía Bắc và phía Nam Quốc lộ 1A.

Vùng Bắc được hưởng lợi từ nguồn nước ngọt của kênh Quản Lộ - Phụng Hiệp và công trình ngăn mặn của tiểu dự án Đông Nàng Rền, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất chuyên lúa ổn định với diện tích canh tác 54.800ha. Đây là nơi sản xuất những loại lúa đặc sản, lúa chịu mặn mang thương hiệu Bạc Liêu như: lúa chất lượng cao, Một bụi đỏ, Tài nguyên…

*Nông dân Bạc Liêu thu hoạch lúa trên cánh đồng mẫu lớn *trồng dưa hấu trên giàn ở huyện Phước Long. Ảnh: Lâm Hỷ

Để phát huy hiệu quả sản xuất của từng tiểu vùng, Bạc Liêu đã đầu tư xây dựng hạ tầng cho 15.000ha nuôi tôm công nghiệp - bán công nghiệp ở các xã Vĩnh Hậu, Vĩnh Mỹ A (huyện Hòa Bình); Long Điền, Long Điền Đông, Long Điền Tây (huyện Đông Hải); Vĩnh Trạch, Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu)... Bên cạnh đó, các công trình thủy lợi do Trung ương đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh và các tỉnh lân cận đã tạo điều kiện mở rộng thêm vùng ngọt hóa để nông dân sản xuất 2 - 3 vụ lúa/năm.

Ngoài ra, Bạc Liêu đã xây dựng thành công nhiều mô hình sản xuất mang lại hiệu quả cao như: mô hình nuôi tôm sinh thái kết hợp với trồng rừng và bảo vệ rừng ven biển; mô hình cánh đồng mẫu lớn, cánh đồng lúa chất lượng cao gắn sản xuất với bao tiêu sản phẩm, chế biến gạo xuất khẩu tại huyện Hồng Dân (Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu 200.000 tấn, do Công ty Cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang đầu tư). Nghiên cứu và chuyển giao thành công một số quy trình sản xuất mới như: quy trình sản xuất giống cá thác lác cườm, tôm càng xanh; thử nghiệm nuôi cá kèo thâm canh với mật độ khác nhau nhằm tăng năng suất và hiệu quả; mô hình trồng nấm rơm, rau an toàn, măng tây, ngò rí, hẹ...

Đặc biệt, Bạc Liêu đã xây dựng các điểm nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh đạt chứng nhận ASC (tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm của WWF). Đầu tư thực hiện mô hình sản xuất muối trắng chất lượng cao bằng phương pháp trải bạt trên nền sân kết tinh. Nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản được áp dụng hiệu quả như: mô hình nuôi tôm công nghiệp theo hướng thâm canh và bán thâm canh phát triển bền vững. Nhiều doanh nghiệp sản xuất giống thủy sản quy mô lớn, cơ bản giải quyết được nhu cầu tôm giống phục vụ sản xuất.

Với nhiều giải pháp và mô hình sản xuất trên, sản xuất nông nghiệp, thủy sản của tỉnh không ngừng tăng cao. Sản lượng lúa thu hoạch đạt trên 1 triệu tấn/năm, tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản đạt từ 250.000 - 280.000 tấn/năm, nâng tổng giá trị sản xuất toàn ngành tăng bình quân 8 - 9%/năm; kim ngạch xuất khẩu bình quân giai đoạn 2011 - 2014 tăng 13%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là gạo và tôm đông lạnh liên tục tăng qua các năm, góp phần đưa cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh chuyển dịch đúng hướng, đời sống của người dân được nâng lên.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế. Đó là tốc độ tăng trưởng kinh tế trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp tuy được duy trì ở mức cao nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ thiếu bền vững (nhất là lĩnh vực nuôi trồng thủy sản). Dịch vụ, ngành nghề nông thôn phát triển chưa đa dạng, quy mô nhỏ, ngành hàng phân tán, sử dụng nhiều công lao động, hiệu quả đầu tư thấp, khó phát triển. Sản xuất luôn chịu ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu; dịch bệnh trên cây trồng - vật nuôi luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát thành dịch. Các yếu tố đầu vào của sản xuất, chế biến nông sản luôn biến động theo chiều hướng tăng, trong khi giá cả nhiều mặt hàng nông sản còn thấp, chưa có thị trường tiêu thụ ổn định, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh sản phẩm còn yếu…

Tập trung nhiều giải pháp

Để đạt mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, thời gian tới, Bạc Liêu sẽ tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: Đẩy mạnh đầu tư xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất (thủy lợi, giao thông, lưới điện, chợ nông sản…). Ưu tiên đa dạng hóa các nguồn lực, triển khai thực hiện cơ chế chính sách về tín dụng ưu đãi phát triển nông nghiệp - nông thôn; kết hợp chặt chẽ giữa sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ. Chú trọng hình thức hợp tác giữa Nhà nước và tư nhân cùng các tổ chức xã hội để đầu tư vào nông nghiệp. Tăng cường vốn trung hạn, dài hạn để đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất. Xây dựng các chợ đầu mối nông sản và chợ đầu mối thủy sản. Đồng thời, tích cực triển khai quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn để mở rộng thị trường, tăng khả năng giao lưu hàng hóa nông - thủy sản, cung ứng vật tư phân bón để người dân mua bán trực tiếp không qua trung gian.

Song song đó, chú trọng ứng dụng nhanh tiến bộ khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao trong nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh của nông sản hàng hóa trên thị trường. Tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung; xây dựng, cải tạo lại đồng ruộng để đẩy mạnh thực hiện cơ giới hóa, hiện đại hóa trong nông nghiệp; nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn, mô hình sản xuất theo hướng VietGAP gắn với chế biến, bảo quản và tổ chức tốt khâu tiêu thụ nông sản hàng hóa cho nông, ngư dân. Củng cố, khôi phục và phát triển một số ngành nghề mới để giải quyết công ăn việc làm cho lao động nông thôn. Tiếp tục vận động các cá nhân sản xuất thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã, công ty trách nhiệm hữu hạn. Tập trung đầu tư cho công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực để góp phần nâng cao năng suất lao động ngành Nông nghiệp; nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy nghề nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập của lao động nông thôn, giảm sức ép về nhu cầu việc làm ở khu vực nông thôn; góp phần chuyển dịch nhanh cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn. Tăng cường liên kết, liên doanh với các tỉnh ở ĐBSCL, trong cả nước và hợp tác quốc tế. Có chính sách khuyến khích phát triển đầu tư liên kết hấp dẫn hơn nữa theo chuỗi giá trị sản phẩm cụ thể nhằm tăng số lượng và chất lượng, liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp để đưa sản phẩm ra thị trường bền vững hơn. Tăng cường xúc tiến thương mại, giới thiệu, quảng bá sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, tìm kiếm đối tác tiêu thụ sản phẩm thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu. Huy động, tổng hợp các nguồn lực trong nước và nước ngoài về vốn, nhân lực chất lượng cao, khoa học - kỹ thuật, khoa học quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh trên thị trường thế giới, góp phần phát triển kinh tế nhanh, bền vững, nâng cao đời sống nhân dân...

KIẾT TƯỜNG