Đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng: Khai thác hiệu quả tiềm năng lao động

Xác định hoạt động đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng góp phần phát triển nguồn nhân lực, giải quyết việc làm, tạo thu nhập và nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động (NLĐ), tăng nguồn thu ngoại tệ cho tỉnh, thời gian qua, Bạc Liêu đã chú trọng triển khai hiệu quả các giải pháp từ tuyên truyền nâng cao nhận thức đến việc đào tạo nâng cao tay nghề, đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Sở LĐ-TB&XH tỉnh Bạc Liêu và lãnh đạo huyện Yeongdong, tỉnh Chungcheong Bắc, Hàn Quốc, trao Bản thỏa thuận hợp tác về phái cử, tiếp nhận lao động đi làm việc thời vụ.

Nâng cao nhận thức, tay nghề cho NLĐ

Không chỉ giúp người dân cải thiện đời sống mà công tác đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng những năm qua còn góp phần đưa tiến bộ khoa học - kỹ thuật, tác phong làm việc của nước ngoài về áp dụng tại địa phương. Tuy nhiên trên thực tế, công tác này vẫn chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có.

Lực lượng lao động trong độ tuổi từ 15 trở lên của tỉnh hiện có gần 482.000 người, chiếm khoảng 52% dân số; số người bước vào độ tuổi lao động hằng năm ước tính khoảng gần 14.530 người. Với tiềm năng lao động khá dồi dào nhưng số NLĐ đăng ký cũng như đi lao động ngoài nước lại khá khiêm tốn. Mặc dù tỉnh đã ban hành nghị quyết nhằm hỗ trợ NLĐ tham gia lao động ở nước ngoài theo hợp đồng, cũng như ngành chức năng và các địa phương cũng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhưng trong năm 2022, chỉ có 500 NLĐ đăng ký và có 350 LĐ đã được xuất cảnh. Con số này dù vượt chỉ tiêu so với kế hoạch đề ra nhưng lại khá khiêm tốn so với khu vực nói riêng, cả nước nói chung.

Qua khảo sát của ngành chức năng, nguyên nhân chủ yếu chính là do nhận thức NLĐ địa phương vẫn chưa thoát khỏi suy nghĩ không thích làm việc xa nhà, chưa tự tin để học ngoại ngữ, đặc biệt là còn ỷ lại vào chính sách của Nhà nước. Đa số NLĐ mong được hỗ trợ 100% chi phí lao động ở nước ngoài, hoặc ít nhất cũng phải trên 80%. Bên cạnh đó, điểm hạn chế nữa là hơn 90% lao động cả nước nói chung, Bạc Liêu nói riêng được đưa đi nước ngoài là lao động phổ thông, mức thu nhập không cao so với mặt bằng chung của khu vực và thế giới. Cụ thể, theo thống kê, Bạc Liêu có tỷ lệ lao động qua đào tạo gần 68,3%, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo có chứng chỉ, bằng cấp chỉ khoảng 25,8%.

Thiết nghĩ, đã đến lúc “nút thắt” trên cần sớm được tháo gỡ để khai thác hiệu quả tiềm năng nguồn LĐ dồi dào của tỉnh hiện nay. Bởi NLĐ có tay nghề, lao động chất lượng cao khi ra nước ngoài làm việc thì thu nhập sẽ cao hơn rất nhiều so với lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo. Đơn cử, bình quân thu nhập hằng tháng (kể cả làm thêm) của lao động phổ thông làm việc ở thị trường Trung Đông là 400 - 600 USD (khoảng 9,5 - 14,3 triệu đồng); ở thị trường Đài Loan là 700 - 800 USD (16,6 - 19 triệu đồng)…, nhưng với lao động có tay nghề thì mức thu nhập tối thiểu là 27,5 - 34 triệu đồng/tháng (làm việc tại Đức), hoặc 52,8 - 66 triệu đồng/tháng (làm việc tại Úc).

Cán bộ Sở LĐ-TB&XH trao đổi về công tác xuất khẩu lao động với doanh nghiệp nước ngoài. Ảnh: H.T

Bắt nhịp với thị trường lao động quốc tế

Để đẩy mạnh công tác đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, ngay từ đầu năm ngành chức năng đã phối hợp với các địa phương, ban, ngành, đoàn thể tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức. Đồng thời, hỗ trợ hết sức để NLĐ sớm tiếp cận chính sách hỗ trợ chi phí không hoàn lại, vốn vay cho NLĐ theo nghị quyết của HĐND tỉnh đảm bảo kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy định.

Song song đó, Sở LĐ-TB&XH tiếp tục phát huy hoạt động Ký biên bản giao kết thực hiện công tác đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu giữa ba bên gồm: Sở LĐ-TB&XH; đại diện UBND các huyện, thị xã, thành phố và đại diện các công ty đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Tính đến thời điểm này, đã có 18 doanh nghiệp tham gia ký giao kết với tỉnh. Theo giao kết thì mục tiêu phấn đấu hằng năm sẽ đưa ít nhất 300 lao động đi làm việc ở nước ngoài; bảo đảm mức lương, thu nhập cho NLĐ theo quy định (Nhật Bản từ 30 triệu đồng trở lên, Đài Loan từ 20 triệu đồng trở lên)… Đồng thời cũng quy định rõ: công ty đã tham gia giao kết ba bên, nhưng chưa tích cực phối hợp, hoạt động chưa tốt và trong 9 tháng không đưa được lao động nào đi làm việc ở nước ngoài thì Sở LĐ-TB&XH sẽ hủy bỏ biên bản cam kết; rút lại văn bản chấp thuận của Sở và hợp đồng giữa Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh với công ty đó.

Đặc biệt mới đây, Sở LĐ-TB&XH Bạc Liêu đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác về phái cử và tiếp nhận lao động đi làm việc thời vụ tại Hàn Quốc giữa Sở LĐ-TB&XH với huyện Yeongdong, tỉnh Chungcheong Bắc, Hàn Quốc (gọi tắt là Dự án hợp tác). Theo thỏa thuận của Dự án hợp tác, điều kiện tuyển cử và tiếp nhận lao động được áp dụng cho lao động nam, nữ độ tuổi từ 25 - 50; các chi phí hành chính cơ bản (lý lịch tư pháp, hộ chiếu, lệ phí thị thực, chi phí liên quan khác…) do lao động chi trả, riêng chi phí đào tạo tiếng Hàn do huyện Yeongdong phụ trách. Mỗi năm sẽ tuyển từ 30 - 100 lao động, công việc thời vụ trong khoảng 90 ngày hoặc 5 tháng. Thời gian làm việc 6 ngày/tuần, 8 tiếng/ngày, nếu tăng giờ sẽ theo thỏa thuận giữa chủ tuyển dụng và NLĐ. Công việc chủ yếu là thu hoạch nông sản và quản lý trồng trọt. Mức lương tối thiểu được áp dụng cho lao động là 9.620 Won/giờ (tương đương khoảng 175.000 đồng/giờ). Như vậy, mỗi ngày lao động làm đủ 8 tiếng sẽ nhận được mức thù lao khoảng 1,4 triệu đồng…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Huỳnh Chí Nguyện khẳng định: Sự kiện trên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài của tỉnh Bạc Liêu; mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa 2 địa phương của 2 nước; tạo điều kiện cho NLĐ Bạc Liêu đến Hàn Quốc làm việc, tăng nguồn thu nhập và cập nhật, đúc kết thêm những kiến thức, kinh nghiệm trong ngành Nông nghiệp để trở về phục vụ cho tỉnh nhà.

Quả thật, đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, vẫn là một trong những giải pháp nâng cao thu nhập cho NLĐ khá bền vững, đồng thời qua đó NLĐ địa phương cũng sẽ tiếp cận, học hỏi rất nhiều từ các nước ở nhiều lĩnh vực. Do đó, để nâng cao hiệu quả công tác này, thiết nghĩ thời gian tới ngành chức năng và các địa phương cần chú trọng nâng cao trình độ cho NLĐ về chuyên môn, tay nghề, ngoại ngữ và ý thức tổ chức kỷ luật, tạo vị thế của NLĐ của địa phương. Có như vậy, thu nhập của NLĐ làm việc ở nước ngoài không chỉ tăng lên rất nhiều mà còn có được sự chuyên nghiệp hơn trong học tập kinh nghiệm từ các nước tiên tiến để về phục vụ cho sự phát triển của địa phương.

Hoàng Uyên