Giải ngân vốn đầu tư công chậm

(CMO) “Tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản”, câu chuyện gần như năm nào cũng “nóng” do chậm tiến độ. Năm 2019 này cũng không ngoại lệ, dù đã có sự chỉ đạo quyết liệt, thậm chí là đã tổ chức kiểm điểm nhưng tiến độ không theo kế hoạch.

Tính đến hết tháng 9, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công toàn tỉnh chỉ đạt 1.425 tỷ đồng, bằng 48,7% kế hoạch vốn. Nếu đem so với cùng kỳ năm 2018, tiến độ giải ngân giảm 1,6% (50,3% kế hoạch). Trong khi tổng vốn đầu tư năm 2019 này là 2.925 tỷ đồng, thấp hơn trên 510 tỷ đồng so với con số 3.435 tỷ của năm 2018.

Thủ tục còn phức tạp và phiền hà

Tỷ lệ giải ngân từng nguồn vốn cụ thể: Vốn ngân sách tập trung giải ngân 60,6%; Vốn ngân sách huyện, thành phố cân đối và ngân sách tỉnh hỗ trợ giải ngân 67,2%; Vốn xổ số kiến thiết giải ngân 43,8%; Vốn chương trình mục tiêu giải ngân 64,2%; Vốn trái phiếu Chính phủ giải ngân 42,8%; Vốn nước ngoài (ODA) giải ngân 23,6%; Vốn chương trình mục tiêu quốc gia giải ngân 30,4%; Chi bổ sung quỹ phát triển đất giải ngân 70,8% kế hoạch.

Nhìn vào những con số ấy có thể thấy, tiến độ giải ngân đối với vốn nước ngoài (ODA) đạt thấp nhất (23,6%). Còn nhớ cách đây không lâu, vào kỳ họp kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành 6 tháng của UBND tỉnh đây cũng là nguồn vốn có tiến độ giải ngân chậm nhất trong tất cả các nguồn vốn. Theo đó, nguyên nhân giải ngân chậm được đưa ra là do vướng mắc trong khâu bồi hoàn, giải phóng mặt bằng; Một số dự án phải điều chỉnh lại chủ trương đầu tư, dẫn đến kéo dài thời gian triển khai dự án; Sự phối hợp trong quản lý, điều hành dự án giữa chủ đầu tư, các đơn vị liên quan và đơn vị thi công chưa tốt, chưa kịp thời, khi phát sinh vấn đề thì chậm phối hợp giải quyết xử lý dứt điểm…

Đến thời điểm này thì khác, nguyên nhân tiến độ giải ngân chậm lại được các chủ đầu tư quản lý nguồn vốn này lý giải do quy định các thủ tục giải ngân còn phức tạp, mức độ sẵn sàng của các dự án thấp; Công tác phối hợp giữa các ngành chức năng chưa chặt chẽ, chưa hết trách nhiệm, còn gây phiền hà đối với chủ đầu tư thực hiện thủ tục giải ngân vốn. Có thể thấy tất cả những nguyên nhân trên đều xuất phát từ yếu tố chủ quan của các đơn vị có liên quan là chính.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường trục Đông Tây hiện vẫn chưa thể hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng.

Có thể khẳng định một trong những nguyên nhân quan trọng khiến tiến độ giải ngân vốn gần như năm nào cũng chậm so với tiến độ xuất phát từ yếu tố chủ quan của chính các đơn vị có liên quan. Một trong những minh chứng rõ ràng nhất chính là nguồn vốn xổ số kiến thiết. Đây là nguồn chủ yếu đầu tư cho giáo dục, y tế và hạ tầng nông thôn, lĩnh vực đang rất cần vốn và được phân bổ ngay từ đầu năm. Đồng thời ai cũng biết lĩnh vực này hầu như không còn vướng mắc gì, nhất là mặt bằng. Thế nhưng, đến nay tiến độ giải ngân cũng chỉ đạt 43,8%.

Là sự lãng phí

Liên quan đến tiến độ giải ngân vốn tại kỳ họp 6 tháng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi cũng đã chỉ đạo, xử lý nghiêm trách nhiệm đối với chủ đầu tư và nhà thầu để chậm tiến độ mà không do nguyên nhân khách quan, đồng thời tiến hành điều chuyển vốn các dự án chậm vào tháng 9. Ngoài ra, chủ đầu tư phải tiến hành xem xét trách nhiệm nhà thầu, tư vấn giám sát, nhất là năng lực nhà thầu, hiện nay có nhiều nhà thầu trúng quá nhiều dự án trong khi năng lực vẫn không thay đổi.

Là một trong những đơn vị quản lý và được Chủ tịch UBND tỉnh uỷ quyền làm chủ đầu tư nguồn vốn đầu tư công lớn nhất hiện nay, Giám đốc Sở NN&PTNT Cà Mau Lê Thanh Triều cho biết, ngành đang phối hợp với các đơn vị có liên quan, các huyện, thành phố tập trung chỉ đạo quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án cũng như tiến độ giải ngân vốn, thanh quyết toán nguồn vốn tạm ứng…

Về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tại hội nghị Tỉnh uỷ lần thứ 23 khoá XV, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải đánh giá, công tác này tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt, thế nhưng vẫn còn một số chủ đầu tư thiếu sự theo dõi, đôn đốc tiến độ dự án nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai. Một số công trình có khối lượng, nhưng nhà thầu chỉ tạm ứng, chưa kịp thời giải ngân. Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, chính việc lơ là, thiếu trách nhiệm của các chủ đầu tư khiến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ chi ngân sách, không phát huy kịp thời giá trị công trình, là sự lãng phí./.

Nguyễn Phú