Thứ hai, 8-6-26 13:44:26
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Giáo dục rộng mở khi tư duy đổi chiều - Bài cuối: Ðổi mới phương pháp dạy và học

Báo Cà Mau Việc Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD&ÐT) siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm theo Thông tư số 29/2024/TT-BGDÐT quy định về dạy thêm, học thêm (Thông tư 29) đã nhận được sự đồng thuận của xã hội. Bởi chính phụ huynh, học sinh và cả các thầy cô giáo nhận ra đã đến lúc cần thay đổi tư duy giáo dục theo hướng mở.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra

Thông tư 29 giới hạn việc dạy thêm trong trường học, chỉ cho phép đối với học sinh yếu, học sinh giỏi và học sinh lớp cuối cấp. Ðiều này giúp ngăn chặn tình trạng dạy thêm đại trà, gây áp lực không cần thiết cho học sinh. Ðối với cấp tiểu học, thông tư quy định không dạy thêm các môn văn hoá, mà chỉ tập trung vào các hoạt động kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật. Từ đó, con trẻ có nhiều thời gian vui chơi giải trí và giảm thiểu các căn bệnh tâm lý do áp lực học tập gây nên.

Ngoài ra, thông tư còn giảm áp lực cho học sinh và phụ huynh, hạn chế tình trạng ép buộc học thêm, phần nào giảm bớt chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện. Thay vì chỉ tập trung vào các môn văn hoá, học sinh có nhiều cơ hội tham gia vào các hoạt động kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật... nhất là ở cấp tiểu học.

Học sinh cần thời gian giải trí và học các kỹ năng bên cạnh việc học văn hoá.

Học sinh cần thời gian giải trí và học các kỹ năng bên cạnh việc học văn hoá.

Ðể đảm bảo Thông tư 29 được thực hiện tốt, Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau đã xây dựng kế hoạch cụ thể để giám sát, kiểm tra và xử lý các vấn đề dạy thêm, học thêm. Theo đó, Sở sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; phối hợp sở, ngành có liên quan thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các phòng giáo dục, nhà trường, phụ huynh và học sinh. Xây dựng quy trình thanh tra, kiểm tra rõ ràng, minh bạch; quy trình này cần quy định rõ về thẩm quyền, trách nhiệm, nội dung, hình thức và thời gian thanh tra, kiểm tra. Ðồng thời, Sở GD&ÐT sử dụng các công cụ hỗ trợ thanh tra, kiểm tra, như phần mềm quản lý thông tin dạy thêm, học thêm, hệ thống camera giám sát tại các cơ sở dạy thêm... 

Bên cạnh đó, Sở GD&ÐT sẽ nâng cao hiệu quả xử lý, công khai thông tin về các trường hợp vi phạm. Ðiều này giúp nâng cao tính minh bạch và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý các trường hợp vi phạm nghiêm trọng. Ngoài ra, tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến quy định về dạy thêm, học thêm cho giáo viên, phụ huynh và học sinh nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

Ông Lê Hoàng Dự, Phó giám đốc Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: “Ngoài các biện pháp giám sát, xử phạt, chúng ta cũng cần nâng cao chất lượng giáo dục chính khoá. Chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh. Ðiều này giúp học sinh hứng thú học tập và giảm nhu cầu học thêm. Nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Một yếu tố nữa là, phải phát huy vai trò phản biện của xã hội, nghĩa là khuyến khích sự tham gia của phụ huynh, các đoàn thể xã hội vào công tác giám sát, kiểm tra nhằm tăng cường tính khách quan và hiệu quả của công tác này".

Bằng việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau sẽ từng bước kiểm soát và hạn chế tình trạng dạy thêm, học thêm tiêu cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và bảo vệ quyền lợi của học sinh trên địa bàn toàn tỉnh.

"Nhấn nút f5" tư duy giáo dục

Ngoài tư duy học nữa, học mãi, học không ngừng mới giỏi thì phải nghiêm túc nhìn nhận chương trình học ngày nay đã đổi mới nhưng vẫn còn nhiều thầy cô giáo chưa kịp thay đổi về tư tưởng, phương pháp dạy theo hướng phát triển năng lực học sinh mà vẫn “bám” vào cách truyền đạt “học vẹt”.

Phó giáo sư - Tiến sĩ Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Ðại học Giáo dục - Ðại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ trong buổi toạ đàm trực tuyến về Thông tư 29 vào ngày 19/2: "Ðã đến lúc chúng ta phải quay về với bản chất thực của công tác giáo dục. Nó có nghĩa là ai dạy giỏi hay chưa giỏi trong đội ngũ giáo viên sẽ được chọn lọc. Nhà trường cũng cần có cách ôn tập và thi cử sàng lọc học sinh có tư duy, thay vì chỉ học mỗi kiến thức trong sách và học ôn nhờ giáo viên. Quan trọng hơn cả là, nhận thức của gia đình phụ huynh về vấn đề dạy thêm - học thêm phải cởi mở, không nên lo lắng hay tự gây áp lực tâm lý".

Bên cạnh việc chọn lọc đội ngũ giáo viên có năng lực, một giải pháp chuyên môn vô cùng quan trọng là tiếp tục đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá tại các kỳ thi cuối kỳ thi chuyển cấp... Thứ trưởng Bộ GD&ÐT Phạm Ngọc Thưởng trong buổi toạ đàm về Thông tư 29 với ngành giáo dục đã khẳng định: "Giữa kiểm tra đánh giá thường xuyên và cuối kỳ, học sinh chỉ cần đảm bảo kiến thức đã học, thầy cô giáo không cần phải cho những câu hỏi quá khó vì những đề thi đó dành cho các em trong đội tuyển học sinh giỏi của tỉnh hoặc quốc gia. Ngoài đánh giá bằng điểm số, các trường cũng có thể đánh giá học sinh bằng các nhiệm vụ học tập mà thầy cô giáo giao cho trong phạm vi lớp học".

Học sinh THCS và THPT phấn khởi khi các kỳ thi được thay đổi cách thức ra đề. (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Hồ Thị Kỷ đọc sách trong giờ giải lao tại trường).

Học sinh THCS và THPT phấn khởi khi các kỳ thi được thay đổi cách thức ra đề. (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Hồ Thị Kỷ đọc sách trong giờ giải lao tại trường).

Câu chuyện dạy thêm, học thêm và nhiều hệ luỵ đi kèm đã kéo dài qua nhiều thập kỷ. Ðã đến lúc cần "nhấn nút Delete" - xoá nó ra khỏi nền giáo dục và "nhấn nút F5" - làm mới tư duy giáo dục, để giảm gánh nặng dạy và học cho cả học sinh lẫn giáo viên, đồng thời mở ra một cánh cửa mới cho việc "trồng người".


Nhà giáo Ưu tú Ðàm Thị Ngọc Thơ, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Hồ Thị Kỷ (TP Cà Mau), chia sẻ: “Thời tôi đứng lớp, học sinh chỉ học trên lớp và về tự học. Các em vẫn giỏi, vẫn trau dồi vốn kiến thức tốt và không có cảnh học thêm ở nhà giáo viên hay trung tâm. Các em có thời gian vui chơi, tham gia các môn thể thao yêu thích. Các em có một mùa hè trọn vẹn và những kỳ nghỉ lễ đúng nghĩa. Còn các bạn nhỏ bây giờ sao vất vả quá, đi học kéo một chiếc cặp to như va li, lỉnh kỉnh đồ đạc, mặt phờ phạc sau 2 buổi trên lớp. Về nhà, chưa kịp nghỉ ngơi đã bị ba mẹ bắt đi học thêm. Chúng ta vô tình triệt tiêu đi tinh thần sáng tạo, ham học và tự học của con. Thậm chí, chuyện đi học có thể trở thành nỗi ám ảnh với các em nhỏ. Mong rằng các em sẽ có được sự cân bằng giữa việc học và gánh nặng học hành cũng nhẹ phần nào khi cha mẹ và thầy cô nghĩ thoáng hơn cho các em”.


 

Lam Khánh - Hoàng Vũ

 

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.

Chuyến đò chở thanh xuân và những giấc mơ không lạc dòng

Cách đây hơn 10 năm, trong một lần về ấp Thuận Tạo (xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau cũ) đưa tin lễ khánh thành điểm trường mới, tôi vô tình gặp và phỏng vấn cậu bé Nguyễn Quốc Út. Khi ấy, Út mới học lớp 2. Hỏi về ước mơ dưới mái trường khang trang, cậu bé ấp úng: “Con chỉ cần học lên tới lớp Tư thôi” !?

Biểu tượng của khát vọng vươn lên

Ở bất kỳ vùng đất nào, những công trình biểu tượng không đơn thuần là một hạng mục kiến trúc hay mỹ thuật đô thị. Ðó còn là kết tinh bản sắc văn hoá, lịch sử hình thành và khát vọng phát triển của một địa phương. Với Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, việc đầu tư xây dựng biểu tượng “Con tôm” và “Ba hạt lúa” có ý nghĩa sâu sắc cả về kinh tế, văn hoá lẫn tinh thần.

Trường Sa trong trái tim những người con đất mũi

Tham gia chuyến hải trình của Đoàn công tác số 12 năm 2026 đến với quần đảo Trường Sa và hệ thống Nhà giàn DK1, đối với 10 thành viên đến từ Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, đây là hành trình của cảm xúc, niềm tự hào và trách nhiệm đối với chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài cuối: Ðồng bộ, quyết liệt, đúng quy định

Theo kế hoạch, năm 2026, cấp tỉnh triển khai trên 60 công trình, dự án; trong đó hơn 30 công trình, dự án trọng điểm chuyển tiếp từ năm 2025 và khoảng 28 dự án mới chuẩn bị triển khai. Ðây là nhiệm vụ rất lớn và khó khăn, đòi hỏi công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, với kế hoạch chi tiết, cụ thể.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài 2: Vẫn còn nhiều điểm nghẽn

Dù đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, nhưng công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) còn tồn tại không ít khó khăn, hạn chế, do liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và nhiều quy định, đặc biệt là liên quan đến quản lý, sử dụng đất cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp có đất bị thu hồi. Vì vậy, công tác này vẫn được xem là “điểm nghẽn”, làm chậm tiến độ một số công trình, dự án.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển

Năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa quan trọng đối với Cà Mau - năm bản lề tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhất là tăng trưởng hai con số. Trong bối cảnh đó, tỉnh đang nỗ lực triển khai xây dựng đồng bộ nhiều công trình, dự án, đặc biệt là trên lĩnh vực hạ tầng giao thông. Theo đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) được xem là nhiệm vụ trọng tâm, yếu tố quyết định thu hút vốn đầu tư, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và mở ra không gian phát triển mới.