Chủ nhật, 26-7-26 03:39:13
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Giáo dục rộng mở khi tư duy đổi chiều - Bài cuối: Ðổi mới phương pháp dạy và học

Báo Cà Mau Việc Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD&ÐT) siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm theo Thông tư số 29/2024/TT-BGDÐT quy định về dạy thêm, học thêm (Thông tư 29) đã nhận được sự đồng thuận của xã hội. Bởi chính phụ huynh, học sinh và cả các thầy cô giáo nhận ra đã đến lúc cần thay đổi tư duy giáo dục theo hướng mở.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra

Thông tư 29 giới hạn việc dạy thêm trong trường học, chỉ cho phép đối với học sinh yếu, học sinh giỏi và học sinh lớp cuối cấp. Ðiều này giúp ngăn chặn tình trạng dạy thêm đại trà, gây áp lực không cần thiết cho học sinh. Ðối với cấp tiểu học, thông tư quy định không dạy thêm các môn văn hoá, mà chỉ tập trung vào các hoạt động kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật. Từ đó, con trẻ có nhiều thời gian vui chơi giải trí và giảm thiểu các căn bệnh tâm lý do áp lực học tập gây nên.

Ngoài ra, thông tư còn giảm áp lực cho học sinh và phụ huynh, hạn chế tình trạng ép buộc học thêm, phần nào giảm bớt chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện. Thay vì chỉ tập trung vào các môn văn hoá, học sinh có nhiều cơ hội tham gia vào các hoạt động kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật... nhất là ở cấp tiểu học.

Học sinh cần thời gian giải trí và học các kỹ năng bên cạnh việc học văn hoá.

Học sinh cần thời gian giải trí và học các kỹ năng bên cạnh việc học văn hoá.

Ðể đảm bảo Thông tư 29 được thực hiện tốt, Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau đã xây dựng kế hoạch cụ thể để giám sát, kiểm tra và xử lý các vấn đề dạy thêm, học thêm. Theo đó, Sở sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; phối hợp sở, ngành có liên quan thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các phòng giáo dục, nhà trường, phụ huynh và học sinh. Xây dựng quy trình thanh tra, kiểm tra rõ ràng, minh bạch; quy trình này cần quy định rõ về thẩm quyền, trách nhiệm, nội dung, hình thức và thời gian thanh tra, kiểm tra. Ðồng thời, Sở GD&ÐT sử dụng các công cụ hỗ trợ thanh tra, kiểm tra, như phần mềm quản lý thông tin dạy thêm, học thêm, hệ thống camera giám sát tại các cơ sở dạy thêm... 

Bên cạnh đó, Sở GD&ÐT sẽ nâng cao hiệu quả xử lý, công khai thông tin về các trường hợp vi phạm. Ðiều này giúp nâng cao tính minh bạch và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý các trường hợp vi phạm nghiêm trọng. Ngoài ra, tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến quy định về dạy thêm, học thêm cho giáo viên, phụ huynh và học sinh nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

Ông Lê Hoàng Dự, Phó giám đốc Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: “Ngoài các biện pháp giám sát, xử phạt, chúng ta cũng cần nâng cao chất lượng giáo dục chính khoá. Chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh. Ðiều này giúp học sinh hứng thú học tập và giảm nhu cầu học thêm. Nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Một yếu tố nữa là, phải phát huy vai trò phản biện của xã hội, nghĩa là khuyến khích sự tham gia của phụ huynh, các đoàn thể xã hội vào công tác giám sát, kiểm tra nhằm tăng cường tính khách quan và hiệu quả của công tác này".

Bằng việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, Sở GD&ÐT tỉnh Cà Mau sẽ từng bước kiểm soát và hạn chế tình trạng dạy thêm, học thêm tiêu cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và bảo vệ quyền lợi của học sinh trên địa bàn toàn tỉnh.

"Nhấn nút f5" tư duy giáo dục

Ngoài tư duy học nữa, học mãi, học không ngừng mới giỏi thì phải nghiêm túc nhìn nhận chương trình học ngày nay đã đổi mới nhưng vẫn còn nhiều thầy cô giáo chưa kịp thay đổi về tư tưởng, phương pháp dạy theo hướng phát triển năng lực học sinh mà vẫn “bám” vào cách truyền đạt “học vẹt”.

Phó giáo sư - Tiến sĩ Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Ðại học Giáo dục - Ðại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ trong buổi toạ đàm trực tuyến về Thông tư 29 vào ngày 19/2: "Ðã đến lúc chúng ta phải quay về với bản chất thực của công tác giáo dục. Nó có nghĩa là ai dạy giỏi hay chưa giỏi trong đội ngũ giáo viên sẽ được chọn lọc. Nhà trường cũng cần có cách ôn tập và thi cử sàng lọc học sinh có tư duy, thay vì chỉ học mỗi kiến thức trong sách và học ôn nhờ giáo viên. Quan trọng hơn cả là, nhận thức của gia đình phụ huynh về vấn đề dạy thêm - học thêm phải cởi mở, không nên lo lắng hay tự gây áp lực tâm lý".

Bên cạnh việc chọn lọc đội ngũ giáo viên có năng lực, một giải pháp chuyên môn vô cùng quan trọng là tiếp tục đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá tại các kỳ thi cuối kỳ thi chuyển cấp... Thứ trưởng Bộ GD&ÐT Phạm Ngọc Thưởng trong buổi toạ đàm về Thông tư 29 với ngành giáo dục đã khẳng định: "Giữa kiểm tra đánh giá thường xuyên và cuối kỳ, học sinh chỉ cần đảm bảo kiến thức đã học, thầy cô giáo không cần phải cho những câu hỏi quá khó vì những đề thi đó dành cho các em trong đội tuyển học sinh giỏi của tỉnh hoặc quốc gia. Ngoài đánh giá bằng điểm số, các trường cũng có thể đánh giá học sinh bằng các nhiệm vụ học tập mà thầy cô giáo giao cho trong phạm vi lớp học".

Học sinh THCS và THPT phấn khởi khi các kỳ thi được thay đổi cách thức ra đề. (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Hồ Thị Kỷ đọc sách trong giờ giải lao tại trường).

Học sinh THCS và THPT phấn khởi khi các kỳ thi được thay đổi cách thức ra đề. (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Hồ Thị Kỷ đọc sách trong giờ giải lao tại trường).

Câu chuyện dạy thêm, học thêm và nhiều hệ luỵ đi kèm đã kéo dài qua nhiều thập kỷ. Ðã đến lúc cần "nhấn nút Delete" - xoá nó ra khỏi nền giáo dục và "nhấn nút F5" - làm mới tư duy giáo dục, để giảm gánh nặng dạy và học cho cả học sinh lẫn giáo viên, đồng thời mở ra một cánh cửa mới cho việc "trồng người".


Nhà giáo Ưu tú Ðàm Thị Ngọc Thơ, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Hồ Thị Kỷ (TP Cà Mau), chia sẻ: “Thời tôi đứng lớp, học sinh chỉ học trên lớp và về tự học. Các em vẫn giỏi, vẫn trau dồi vốn kiến thức tốt và không có cảnh học thêm ở nhà giáo viên hay trung tâm. Các em có thời gian vui chơi, tham gia các môn thể thao yêu thích. Các em có một mùa hè trọn vẹn và những kỳ nghỉ lễ đúng nghĩa. Còn các bạn nhỏ bây giờ sao vất vả quá, đi học kéo một chiếc cặp to như va li, lỉnh kỉnh đồ đạc, mặt phờ phạc sau 2 buổi trên lớp. Về nhà, chưa kịp nghỉ ngơi đã bị ba mẹ bắt đi học thêm. Chúng ta vô tình triệt tiêu đi tinh thần sáng tạo, ham học và tự học của con. Thậm chí, chuyện đi học có thể trở thành nỗi ám ảnh với các em nhỏ. Mong rằng các em sẽ có được sự cân bằng giữa việc học và gánh nặng học hành cũng nhẹ phần nào khi cha mẹ và thầy cô nghĩ thoáng hơn cho các em”.


 

Lam Khánh - Hoàng Vũ

 

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.