Gỡ khó cho uỷ nhiệm thu thuế

(CMO) Sau gần 1 năm triển khai thí điểm uỷ nhiệm thu thuế (UNT) qua bưu điện, ngành thuế đã thu được nhiều kết quả tích cực. Song, cũng phát sinh rất nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ.

Được triển khai thí điểm đồng loạt ở chi cục thuế các huyện, thành phố từ tháng 7/2018, công tác này góp phần công khai, minh bạch trong việc thu, nộp thuế, giảm sự tiếp xúc giữa công chức thuế với người nộp thuế (NNT) nên tránh được các tiêu cực nảy sinh. Đồng thời, giảm áp lực thu thuế của ngành thuế nên công chức thuế tập trung cho công tác chuyên môn, mặt khác tăng cường công tác kiểm tra, quản lý thuế hộ khoán được chặt chẽ hơn.

Uỷ nhiệm thu thuế với hộ kinh doanh thuế khoán góp phần công khai, minh bạch trong việc thu, nộp thuế, giảm sự tiếp xúc giữa công chức thuế với người nộp thuế, tránh được các tiêu cực nảy sinh.

Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế, Cục Thuế tỉnh Cà Mau Phan Thị Thanh Thuý đánh giá: “Nhìn chung, lực lượng nhân viên UNT tương đối đảm bảo cho công tác thu trên địa bàn. Chứng từ thu thuế và giấy nộp tiền của đơn vị nhận UNT ứng dụng phần mềm được thể hiện chi tiết, rõ ràng, số liệu kế toán thu đúng theo khoản thu và mục lục ngân sách. Mặc dù tỷ lệ uỷ nhiệm thu qua bưu điện chưa cao nhưng hầu hết số thu từ hộ kinh doanh cá thể nộp thuế theo lập bộ đạt khá”.

Tuy nhiên, sau gần 1 năm thí điểm, đã bộc lộ nhiều bất cập. Một trong số những vấn đề nảy sinh chính là nhân viên bưu điện (nhận UNT) ở các xã, thị trấn đa số là nhân viên nữ, nhân viên hợp đồng lao động, mỗi bưu cục văn hoá xã chỉ có 1 nhân viên và kiêm nhiệm nhiều việc của bưu điện nên chủ yếu trực tại điểm thu để NNT đến nộp. Do đó, rất khó khăn cho việc đôn đốc thu thuế cá nhân kinh doanh, đặc biệt cá nhân kinh doanh ở cách xa chợ. Việc thay đổi nhân viên UNT cũng gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc hướng dẫn thu, giới thiệu nhân viên UNT và nắm bắt địa bàn thu thuế.

Công tác phối hợp thu thuế của nhân viên bưu điện với công chức thuế quản lý địa bàn chưa thật chặt chẽ. Những xã khó khăn, số thu thấp, mức tiền chi trả (%) trên số thuế thu được theo lập bộ không đủ chi phí cho công tác thu, do đó UNT đã ký hợp đồng chỉ nhận tạm thời, chưa có động thái tích cực trong công tác thu; Công tác phối hợp, hỗ trợ của UBND xã trong công tác thu thuế còn hạn chế.

Thêm vào đó, việc thanh toán, nộp tiền vào ngân sách Nhà nước, kê biên lai thu, ghi mã số thuế hộ kinh doanh... còn sai sót nhiều và chậm được khắc phục, gây khó khăn cho cơ quan thuế trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Ứng dụng tin học liên thông giữa cơ quan thuế và bưu điện trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đến nay chưa hoàn chỉnh, truyền tự động dữ liệu nợ và thuế phát sinh sang đơn vị được UNT, hiện nay việc trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế và bưu điện còn thực hiện thủ công (tính excel, mail, điện thoại...). Bưu điện sử dụng chứng từ thu từ lai chi cục thuế cấp, chứng từ tự in của bưu điện đến nay chưa hoàn chỉnh.

Trong thời gian tạm thời sử dụng biên lai thu thuế của ngành thuế, bưu điện không theo dõi được số thu từ hệ thống dữ liệu của bưu điện. Do đó số thu của uỷ nhiệm thu chưa được ghi nhận qua hệ thống bưu điện.

Trên thực tế thông báo nợ của cơ quan thuế giao cho tổ chức UNT so với dữ liệu của Tổng cục Thuế đã truyền sang tổ chức UNT thực hiện thu thuế có sự chênh lệch, từ đó cũng gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc xác định số thuế phải giao cho tổ chức UNT.

Ngoài ra, bưu điện thay đổi cán bộ UNT quản lý ở địa bàn dẫn đến không nắm rõ địa điểm của từng hộ kinh doanh đã bàn giao, do đó cán bộ thuế phải tiếp tục làm lại các bước bàn giao hộ và giới thiệu nên tốn nhiều thời gian, công sức. Vẫn tồn tại một số cán bộ UNT chưa đăng nộp kịp thời tiền thuế đã thu vào NSNN theo quy định.

Hộ kinh doanh ngưng, nghỉ cán bộ được UNT không nắm được quy trình, thủ tục về ngưng, nghỉ, giảm, miễn thuế để hướng dẫn cho người kinh doanh làm thủ tục chưa được kịp thời dẫn đến phát sinh nợ tiền thuế và tiền chậm nộp, các khoản nợ phát sinh này không thu được.

Để khắc phục khó khăn, bà Thuý đề nghị: “Bưu điện phải thành lập địa điểm thu cố định tại các xã, thị trấn; Cần chọn cán bộ UNT phải có năng lực hiểu biết về pháp luật thuế, năng nổ, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công tác thu và biết điều khiển phương tiện giao thông cá nhân như xe máy, vỏ lãi…

Theo đó, phải kịp thời bổ sung cán bộ UNT đối với những đơn vị còn thiếu, đồng thời tạo điều kiện để cán bộ có thời gian nghiên cứu thêm về nghiệp vụ thuế liên quan đến công việc đang làm.

Ngoài ra, bưu điện cần có mối quan hệ làm việc với UBND các xã, thị trấn để được sự hỗ trợ trong công tác thu thuế. Khi ký hợp đồng với cán bộ thuộc UBND xã quản lý làm uỷ nhiệm thu phải có văn bản thông qua và được UBND xã chấp nhận. Theo đó, gắn trách nhiệm chính trị đối với bưu điện huyện là đơn vị nhận uỷ nhiệm thu thuế./.

 Hồng Nhung