Thứ hai, 16-2-26 07:59:32
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt: Hiệu quả đến đâu?

Báo Cà Mau

Từ lâu, việc điều tiết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên vùng Bắc Quốc lộ 1A phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt. Những năm gần đây, dù đã được đầu tư xây dựng kiên cố nhưng nhiều cống vẫn chưa phát huy hết hiệu quả, nhất là khâu ngăn mặn và lấy nước ngọt. Ngoài ra, một số vùng vẫn còn nhiều cống đắp bằng đất cần được đầu tư kiên cố để đảm bảo sản xuất lâu dài cho người dân.

Một cống đất ở xã Ninh Quới (huyện Hồng Dân). Ảnh: P.Đ

Chưa bao giờ nông dân Bạc Liêu phải đối mặt với những khó khăn trong sản xuất như hiện nay. Nhu cầu điều tiết nước để đảm bảo sản xuất của người dân ngày càng lớn, đặc biệt là trong khâu chống khô hạn và tháo ngập úng. Vậy mà nhiều nơi hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt lại không thể phát huy hết hiệu quả.

Đơn cử như huyện Hồng Dân luôn gặp khó trong vấn đề lấy nước ngọt. Theo ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó trưởng phòng NN&PTNT huyện: “Trong 29 cống của huyện, hầu hết được xây dựng là cống 1 chiều. Nhược điểm là khó lấy nước ngọt khi mực nước ngọt ngoài sông cao hơn phía bên trong cống. Điều này có nghĩa là cống chỉ có thể giữ nước, tháo nước mà không thể lấy nước”.

Ngoài ra, nhiều khu vực trồng lúa của nông dân hằng năm vẫn phải đối mặt với tình trạng cống bị rò rỉ nước mặn. Khi mực nước ngọt bên trong thấp hơn mực nước mặn bên ngoài cống, thì hiện tượng rò rỉ phía dưới lòng cống xảy ra. Anh Trần Ngọc Thi (xã Ninh Quới A, huyện Hồng Dân) cho biết: “Khu vực này nằm gần cửa cống (giáp với kênh xáng Phụng Hiệp) nên đến mùa khô là người trồng lúa rất lo. Mỗi năm khi nước ngọt trên kênh cạn thì nước mặn rò rỉ vào. Nếu nông dân bơm phải nước mặn vào ruộng thì nguy cơ lúa chết rất cao. Vừa qua, do bà con ở đây xuống giống không theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp nên bị thiệt hại rất nhiều”.

Lâu nay, “bài toán” tranh chấp mặn - ngọt ở Bạc Liêu vẫn chưa có được “lời giải” thỏa đáng. Giờ đây, biến đổi khí hậu làm cho việc điều tiết nước ngày càng khó khăn hơn. Vậy mà, nhiều nơi những chiếc cống đất còn tồn tại, như cống Ông Điệu, cống Sóc Sải và cống Ông Giới (xã Ninh Quới, huyện Hồng Dân). Nói là cống, nhưng thực tế đây chỉ là những con đập  ngăn mặn, giữ ngọt được làm từ cây gỗ và đất. Theo nhiều người dân, trước đây nước mặn ở khu vực này không lên cao, nhưng năm qua, hạn mặn đã xâm lấn đến các cống đất. Giải pháp duy nhất vẫn là đắp cao đập và gia cố để không bị rò rỉ nước mặn. Song, để giữ ngọt bền vững thì việc xây dựng đập kiên cố là rất cần thiết.

Bạc Liêu là một tỉnh nông nghiệp, vì vậy cần nhiều công trình cống, đập có tuổi thọ cao. Việc xuống cấp của các công trình này cũng ảnh hưởng đến việc điều tiết nước và đe dọa đến những cánh đồng lúa cần nước ngọt. Và năm 2015, chúng ta đã từng đối mặt với sự cố vỡ cửa đập ngăn mặn (làm bằng chất liệu composite) ở thị trấn Phước Long (huyện Phước Long)…

Thiết nghĩ, đã đến lúc ngành quản lý cần có những biện pháp kiểm tra, gia cố, kết hợp với sửa chữa những công trình cống đập lâu năm. Đồng thời, khi đầu tư xây dựng các cống ngăn mặn - giữ ngọt thì việc đảm bảo điều tiết nước và chống sự cố là hết sức quan trọng.

Phạm Đoàn

Xuân về trên vùng nước mặn

Tại xã Đầm Dơi - vùng nước mặn quanh năm, người dân chủ yếu sống bằng nuôi trồng thủy sản nên việc trồng rau vốn không dễ dàng. Thế nhưng, bằng sự cần cù và chịu khó, nhiều phụ nữ vẫn duy trì hiệu quả những vườn rau gia đình, vừa cải thiện bữa ăn hằng ngày, vừa tạo thêm thu nhập. Giữa mênh mang nước mặn, màu xanh của rau lá vẫn bền bỉ vươn lên, mang theo niềm vui ấm áp trong những ngày xuân.

Thêm thu nhập mùa giáp Tết

Trời vừa hừng sáng, nhóm Công Ðoàn chuyên thu hoạch cá bổi ở Xã Trần Văn Thời tập hợp đến nhà đã đặt lịch lên cá. Nhóm có 10 thành viên, là những người có kinh nghiệm nuôi và thu hoạch cá bổi. Bằng tình nghĩa, kinh nghiệm, uy tín, chuyện thu hoạch cá bổi mùa Tết được nhóm thực hiện thuận lợi, vui vẻ.

Xây dựng kinh tế nông nghiệp hiện đại

Nông nghiệp là một trong những trụ cột đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh. Những năm gần đây, lĩnh vực này tạo ra bước đột phá mạnh mẽ trong quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, mẫu mã và gia tăng giá trị nông sản thông qua việc mời gọi, thu hút doanh nghiệp đầu tư, liên kết.

Ðồng hành cùng nông dân làm giàu

Xác định nguồn vốn ưu đãi là “đòn bẩy” quan trọng giúp nông dân thoát nghèo, UBND Xã Hồng Dân chỉ đạo các ngành, đoàn thể quan tâm hỗ trợ hội viên có nhu cầu vay vốn tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi. Từ sự tiếp sức kịp thời này, hàng trăm hộ gia đình, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, mạnh dạn đầu tư các mô hình chăn nuôi, trồng trọt hiệu quả, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Trúng mùa bắp cải

Những ngày này, những cánh đồng hoa màu của bà con đang vào giai đoạn thu hoạch vụ Tết. Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, bắp cải phát triển tốt, bắp to, cuộn chặt. Không khí thu hoạch bắp cải diễn ra khẩn trương và rộn ràng, năng suất cao hơn so với những vụ trước, mang lại niềm vui cho nông dân.

Hiện đại công nghệ tưới tiêu

Trước đây, trong lĩnh vực nông nghiệp tại Cà Mau, các hệ thống tưới tự động, tưới tiết kiệm chủ yếu chỉ xuất hiện ở những cơ sở sản xuất cây giống quy mô lớn. Thế nhưng, vài năm trở lại đây, mô hình này dần quen thuộc với nhiều hộ nông dân trồng rau màu, cây ăn trái.

Phủ xanh bờ bao vuông tôm, thu quả ngọt

Giữa vùng đất mặn quanh năm gắn với sự sinh trưởng của con tôm, con cua, người dân xã Tam Giang tận dụng những khoảng đất trống quanh nhà để trồng dưa hấu, không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn mở ra hướng sản xuất linh hoạt, hiệu quả. Những ruộng dưa xanh mướt đang hứa hẹn một vụ mùa bội thu khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã cận kề.

“Vị ngọt” tôm - lúa hữu cơ

Khi tiết trời se lạnh, những cánh đồng lúa vừa gặt xong nhường chỗ cho con nước mặn tràn về, cũng là lúc tôm bắt đầu lớn lên trong lớp phù sa mặn - ngọt giao hoà. Ở Cà Mau, vòng quay mùa vụ không chỉ tạo nên nhịp sống đặc trưng mà còn hình thành mô hình sản xuất bền vững đang hoà nhịp cùng xu thế phát triển xanh của cả nước: tôm - lúa hữu cơ.

Vĩnh Lộc: Phát triển nông nghiệp xanh, hiện đại

Đó là chỉ đạo của đồng chí Hồ Thanh Thuỷ, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, đối với định hướng phát triển nông nghiệp của xã Vĩnh Lộc. Là xã thuần nông, những năm qua, sản xuất nông nghiệp của địa phương vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do thời tiết diễn biến thất thường, một bộ phận nông dân còn giữ tư duy sản xuất cũ và hạ tầng giao thông chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Xuân về trên những cánh đồng

Những ngày này, không khí chuẩn bị đón Tết ở Xã Nguyễn Phích rộn ràng, phấn khởi hơn mọi năm. Trên những cánh đồng lúa - tôm trải dài, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người dân khi năm nay vừa trúng tôm càng xanh, vừa trúng lúa. Sau một năm cần mẫn bám đất, bám rừng, bà con có thêm điều kiện đón một cái Tết đủ đầy, ấm áp.