Hoạt động Đoàn cần có sự tương tác với thanh niên

Đoàn viên - thanh niên đắp lề lộ tại xã Hưng Thành (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: Y.N

Chức năng chính của tổ chức Đoàn là định hướng, giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên. Tuy nhiên, có thể thấy giữa tổ chức Đoàn và thanh niên chưa có sự tương tác rõ nét trong các hoạt động.

Không thể phủ nhận thời gian qua hoạt động của Đoàn Thanh niên đã có sự đổi mới đáng kể trong công tác chăm lo đời sống thanh thiếu niên. Thông qua các tổ chức xã hội, mỗi năm Đoàn Thanh niên đã vận động và hỗ trợ hàng ngàn suất quà, hướng dẫn nhiều mô hình kinh tế làm ăn hiệu, sửa chữa và xây cất mới nhiều ngôi nhà cho thanh niên…

Xét ở mặt tích cực thì như vậy, nhưng có một điều dễ dàng nhận ra là các hoạt động của tổ chức Đoàn vẫn còn đóng băng trong một khuôn mẫu nhất định, chưa có sự cải tiến trong việc thu hút thanh niên đến với tổ chức Đoàn. Theo chia sẻ của những cựu Đoàn Thanh niên, ngày xưa khi đi làm cách mạng, để thu hút thanh niên đến với tổ chức Đoàn, cán bộ Đoàn phải tìm đến thanh niên, gần gũi, chia sẻ, cùng ăn, cùng ở với nhân dân, cho họ thấy được vai trò quan trọng của tổ chức Đoàn và tham gia vào tổ chức Đoàn là niềm vui, niềm vinh dự đối với thanh niên... Tất nhiên, ở mỗi thời điểm sẽ có sự khác nhau, ngày nay hoạt động của tổ chức Đoàn có những khó khăn riêng, nhưng điều mà tổ chức Đoàn nhất thiết phải làm được đó là cho thanh niên thấy được vai trò quan trọng của mình, là nơi để thanh niên rèn luyện và cống hiến. Vì vậy, trước khi muốn thanh niên cống hiến sức mình cho quê hương và gắn bó với tổ chức Đoàn, thiết nghĩ phải làm cho thanh niên hiểu về lý tưởng cách mạng, hiểu về tổ chức Đoàn. Chỉ khi nào mỗi cá nhân thấu hiểu, thấy cần thì khi ấy tình yêu thương, trách nhiệm mới đủ lớn để họ cống hiến hết mình. Có vẻ như thời gian qua ở một số đơn vị đã đi theo quy trình ngược. Thay vì chủ động đến với thanh niên, thì tổ chức Đoàn lại thu hút thanh niên đến với mình bằng sự kêu gọi thông qua các phong trào tình nguyện. Cách làm này vô hình trung khiến nhiều thanh niên chưa hiểu rõ về tổ chức Đoàn, cứ nghĩ rằng vào Đoàn đồng nghĩa với việc đi tình nguyện. Trong khi đó, tình nguyện chỉ là một mảng trong hoạt động của Đoàn.

Thậm chí, ngay cả một số chi đoàn, Đoàn cơ sở ở những cơ quan, đơn vị thiếu sự đổi mới trong hoạt động. Dường như hoạt động chỉ quanh quẩn là tình nguyện, khiến cho đoàn viên có cảm giác nhàm chán. Các hoạt động hướng về thanh niên như chăm lo đời sống thanh niên, hỗ trợ nhau cùng tiến bộ trong nghiệp vụ… dần bị lãng quên.

Việc hằng năm các đơn vị đề ra chỉ tiêu kết nạp đoàn viên mới, nếu không có sự uyển chuyển sẽ dẫn đến tình trạng chay theo chỉ tiêu mà quên mất việc chú trọng chất lượng đoàn viên.

Chăm lo, giáo dục thanh niên không chỉ là nhiệm vụ của riêng của tổ chức Đoàn mà là của toàn xã hội. Tuy nhiên, với vai trò là tổ chức đại diện tiếng nói, quyền lợi của thanh niên, có lẽ tổ chức Đoàn cần có sự chủ động trong việc đề ra những mô hình mang tính gắn kết giữa thanh niên với tổ chức Đoàn nhiều hơn nữa. Đặc biệt, thời gian qua tổ chức Đoàn vẫn còn “đứng bên lề” những vấn đề tiêu cực trong đời sống thanh niên như: bạo lực học đường, phá thai ở tuổi vị thành niên, giáo dục kỹ năng sống cho thanh thiếu niên, những tiêu cực trên mạng xã hội, vi phạm Luật Giao thông… Sự tiếp cận và phối hợp với các ngành chức năng trong việc định hướng giáo dục cho thanh thiếu niên đối với những vấn đề này còn quá ít. Lẽ ra tổ chức Đoàn cần vào cuộc kịp thời, định hướng để thanh thiếu niên thấy rằng họ là điểm tựa vững chắc cho thanh niên. Đóng góp cho hoạt động của Trung ương Đoàn, một bạn trẻ đã nêu vấn đề vì sao tổ chức Đoàn lại chưa thu hút, cảm hóa được nhiều thanh niên có nguy cơ phạm tội, thanh niên cá biệt, trong khi đây là đối tượng dễ dàng bị các phần tử xấu lôi kéo. Nhìn lại thực tế ở Bạc Liêu, thời gian qua Đoàn Thanh niên cũng có vài mô hình phối hợp với công an để giúp đỡ người hoàn lương, song chưa được nhiều. Bởi vậy, thời gian tới cần tích cực tiếp cận thanh niên cá biệt, có nguy cơ phạm tội nhằm hướng họ đến lối sống lành mạnh thông qua các mô hình giới thiệu việc làm, hướng dẫn các mô hình làm ăn… Đồng thời cũng nên có sự tuyên dương kịp thời đối với những thanh niên có sự tiến bộ, đổi mới tích cực.

Một vấn đề khá băn khoăn hiện nay là tổ chức Đoàn ôm đồm quá nhiều hoạt động mà phần nhiều nghiêng về tình nguyện, điều này sẽ dẫn đến việc ít thời gian quan tâm đến công tác giáo dục, định hướng, tiếp cận thanh niên. Đành rằng tổ chức Đoàn Thanh niên phải luôn thể hiện sự tiên phong trong các hoạt động xã hội, nhưng cần phải cân nhắc hoạt động nào là “chủ công”, hoạt động nào mang tính phối hợp để tránh sự tràn lan, hơn nữa vai trò của tổ chức Đoàn cốt yếu vẫn là định hướng, giáo dục thanh niên.

Tuấn Anh