Giảm nghèo bền vững là một trong những mục tiêu, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng mà tỉnh quan tâm hàng đầu và chỉ đạo sát sao trong những năm qua. Bằng những quyết sách thiết thực, sự huy động sức mạnh tổng hợp từ Mặt trận, đoàn thể, các cấp, các ngành, địa phương; bằng những giải pháp sinh kế hỗ trợ đúng, trúng, kịp thời, đã cơ bản giải được bài toán thoát nghèo và câu chuyện tái nghèo.

• Hơn 7 tỷ đồng phân bổ cho Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững
• Phụ nữ tích cực tham gia giảm nghèo bền vững
• Hợp lực để giảm nghèo bền vững
• Phương kế giảm nghèo bền vững

Bài 1: Thoát "vòng luẩn quẩn"

Trước đây, mỗi năm, đi cùng với kết quả giảm nghèo là con số tái nghèo không hề nhỏ. Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LÐ-TB&XH) tỉnh, thời điểm những giai đoạn trước, số hộ tái nghèo của Cà Mau khá cao. Tính riêng giai đoạn gần đây, từ năm 2016-2020, số tái nghèo của Cà Mau có khoảng 230 hộ. Ðó cũng là trăn trở của chính quyền địa phương và các ngành, các cấp.

Tuy nhiên, câu chuyện đau đầu đó nay không còn nữa, bởi những quyết sách hỗ trợ kịp thời, sự chung tay của cả cộng đồng với những giải pháp sát thực tế, đã đem đến cho tỉnh kết quả khả quan.

Bà Nguyễn Thu Tư, Phó giám đốc Sở LÐ-TB&XH, phấn khởi: “Nhìn lại cả giai đoạn từ năm 2021 đến nay, kết quả giảm nghèo của tỉnh rất đáng phấn khởi, tỷ lệ giảm nghèo bình quân trên địa bàn tỉnh đạt, vượt chỉ tiêu. Ðáng phấn khởi hơn hết là số hộ tái nghèo rất ít, bình quân mỗi năm chỉ còn khoảng 10 hộ tái nghèo. Ðây là thành công rất lớn của tỉnh, thành công trong tổ chức triển khai thực hiện chính sách, thành công trong việc hỗ trợ hộ nghèo thoát nghèo bền vững”.

Giảm sâu tỷ lệ tái nghèo

Ghi nhận số liệu rà soát thống kê mới nhất của Sở LÐ-TB&XH, trong năm 2024, toàn tỉnh giảm 2.010 hộ nghèo (tương đương 0,66%) và giảm 923 hộ cận nghèo (tương đương 0,3%), vượt 0,26% kế hoạch. Và với kết quả này, tỉnh đã đạt mục tiêu giảm nghèo của cả giai đoạn 2021-2025. Ðiều đáng quan tâm nhất chính là số hộ tái nghèo của tỉnh trong cả giai đoạn hiện tại rất thấp, chỉ 42 hộ.

Là hộ nghèo của xã 12 năm, gia đình ông Lâm Văn Hận, ấp Chống Mỹ, xã Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời, mừng rỡ khi được thoát nghèo gần 1 năm qua. Trong căn nhà kiên cố, khang trang, ông Hận mừng vui kể: “Cuộc sống gia đình giờ tạm ổn, năm rồi Nhà nước cho nhà, năm nay chính quyền quan tâm, hỗ trợ thêm 100 con vịt để chăn nuôi. Vợ chồng còn đi làm thêm theo mùa vụ, như cắt lúa, đào đất, làm hồ, mùa nào việc đó, mình chịu khó làm ăn thì cuộc sống mới ổn định được”.

Ðược biết, trước đây gia đình ông Hận nghèo nhất địa phương, phải nuôi 4 đứa con ăn học, đất chỉ 3 công, mùa vụ thất bát, rồi thiên tai làm sập nhà. Chính quyền địa phương đã hỗ trợ 50 triệu đồng cho gia đình xây nhà, rồi từ tiền làm lụng, tích góp, bà con hỗ trợ thêm, gia đình cất được căn nhà trị giá hơn 100 triệu đồng. Nhờ chịu khó làm ăn, các con lớn lên đỡ đần thêm nên gia đình làm đơn tự nguyện xin thoát nghèo.

Gia đình ông Lâm Văn Hận được UBND xã tặng giấy khen tự nguyện xin thoát nghèo.

Năm 2024, huyện Trần Văn Thời chỉ còn 342 hộ nghèo, chiếm 0,72% (giảm 0,60%, tương đương giảm 281 hộ) và có 451 hộ cận nghèo, chiếm 0,95% (giảm 0,26%, tương đương giảm 122 hộ). Với nhiều giải pháp, quyết tâm chăm lo đời sống hộ nghèo còn khó khăn trên địa bàn, năm qua, huyện Trần Văn Thời là 1 trong 6 địa phương của tỉnh không có hộ tái nghèo.

Khi áp dụng theo chuẩn nghèo đa chiều, ngành LÐ-TB&XH tỉnh đã rà soát, thống kê chi tiết từng chiều thiếu hụt của mỗi hộ nghèo. Theo đó, xây dựng kế hoạch cụ thể để hỗ trợ phù hợp cho từng đối tượng. Nhờ vậy, từng bước giải quyết được bài toán giảm nghèo và không để tái nghèo.

Trợ lực đúng nghĩa

Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn vốn phân bổ thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững của tỉnh gần 333 tỷ đồng. Trong đó, đối với dự án đa dạng hoá sinh kế, tổng nguồn vốn năm 2022-2024 hơn 62 tỷ đồng hỗ trợ, phát triển sản xuất cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng tại các huyện, TP Cà Mau. Ðến nay, đã triển khai gần 200 mô hình sinh kế, chủ yếu tập trung vào các mô hình chăn nuôi, trồng trọt phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương như: nuôi bò, rắn, gà, cá chình, cá bống tượng, trồng rau màu, nuôi heo, vịt, lươn... Có khoảng 2.000 hộ thụ hưởng, bao gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, góp phần vươn lên thoát nghèo bền vững.

Ông Phạm Văn Ðành, ấp Rẫy Mới, xã Phong Ðiền, huyện Trần Văn Thời, năm nay sắp bước qua tuổi 70 nhưng hằng ngày, cứ 4 giờ sáng là ông lên huyện lấy hột vịt về bán. Quê tỉnh Tiền Giang, về đây sinh sống đã mấy chục năm, điều kiện kinh tế khó khăn, ông sống trong căn nhà ọp ẹp, với 1 công đất ruộng làm kế sinh nhai. Gia đình từng là hộ nghèo 4 năm của xã.

Ông Ðành tâm tình: “Trước đây nhà cửa lụp xụp, được Nhà nước hỗ trợ xây nhà, gia đình tôi mừng lắm, mang ơn lắm. Tôi có nhà dưỡng già rồi”.

Ông Phạm Văn Ðành được hỗ trợ nhà ở, mô hình sinh kế. Hiện ông Ðành mở thêm nghề mua bán hột vịt, thu nhập gia đình thêm ổn định.

Tháng 3 vừa qua, ông Ðành còn được chính quyền địa phương hỗ trợ mô hình sinh kế nuôi lươn không bùn, với chi phí 30 triệu đồng. Trong đó, 3,8 triệu đồng xây hồ; còn lại mua con giống, thức ăn... Dù được hỗ trợ nhiều từ Nhà nước, chính quyền địa phương để thoát nghèo vào giữa năm 2024, nhưng với sự cần cù, chịu khó, ông Ðành vẫn quyết tâm đi làm, kiếm thêm thu nhập, ổn định cuộc sống.

"Ranh giới giữa nghèo và tái nghèo rất mong manh, bởi phần đông dân số tỉnh có đến khoảng 70% tham gia sản xuất nông nghiệp, kinh tế nuôi thuỷ sản gặp nhiều khó khăn. Những hộ có đất, thu nhập cũng thiếu bền vững, việc làm không liên tục, ảnh hưởng đến nguồn thu gia đình. Do vậy, việc tạo thêm điều kiện hỗ trợ về chính sách, mô hình, điều kiện, trong 3 năm sau khi thoát nghèo là vô cùng quan trọng. Ðây là chìa khoá giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững và không lo sợ tái nghèo", bà Nguyễn Thu Tư chia sẻ./.

Hồng Nhung

Bài cuối: Tăng cường phối hợp, ngăn chặn tái nghèo