Nhà giáo, nhà khoa học và ngọn lửa tri thức

Những ngày cuối năm 2025, ngành giáo dục và khoa học vùng Đất Mũi đón nhận một tin vui lớn: TS. Tiền Hải Lý, Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu, chính thức được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt chuẩn chức danh Phó Giáo sư ngành Thuỷ sản.

• Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu đạt chuẩn Phó giáo sư ngành Thủy sản
• Trường Đại học Bạc Liêu vinh danh tân Phó Giáo sư Tiền Hải Lý
• Trường Đại học Bạc Liêu ký kết hợp tác với Trường Đại học Sài Gòn

Đây không chỉ là vinh dự của riêng cá nhân ông, mà còn là niềm tự hào của tỉnh Cà Mau, khi lần đầu tiên địa phương có một viên chức quản lý đạt học hàm Phó Giáo sư, trở thành biểu tượng cho tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó và sự cống hiến bền bỉ cho sự nghiệp khoa học - giáo dục.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau (bên trái) chúc mừng PGS.TS Tiền Hải Lý, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu. Ảnh HOÀNG LAM

Vươn lên từ gian khó bằng con đường học vấn

PGS.TS Tiền Hải Lý sinh năm 1968 trong một gia đình nghèo tại thị trấn Hoà Bình, huyện Hoà Bình, tỉnh Bạc Liêu trước hợp nhất (nay thuộc xã Hoà Bình, tỉnh Cà Mau). Tuổi thơ ông gắn liền với những nhọc nhằn, cơ cực của vùng quê sông nước. Chính hoàn cảnh khó khăn ấy đã hun đúc trong ông một quyết tâm mạnh mẽ: “Học để thoát nghèo, học để đổi thay cuộc đời.”

Sớm bộc lộ tư chất thông minh, ông liên tục đạt danh hiệu Học sinh Giỏi Toán cấp tỉnh Minh Hải trong các năm 1984-1987. Sau khi tốt nghiệp ngành Nuôi trồng thuỷ sản Trường Đại học Cần Thơ năm 1992, ông công tác tại Công ty Xuất nhập khẩu Thuỷ sản Năm Căn, rồi kinh qua nhiều vị trí quản lý tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Thuỷ sản tỉnh Bạc Liêu.

TS. Phan Văn Đàn, Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu (bên trái) trao Quyết định 79/QĐ-HĐGSNN, ngày 19/11/2025 của Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2025 cho PGS.TS Tiền Hải Lý.

Dù bận rộn với công việc thực tiễn, tinh thần tự học của ông chưa bao giờ ngơi nghỉ. Ông tiếp tục hoàn thành Thạc sĩ năm 2007 và Tiến sĩ năm 2016, đều tại Trường Đại học Cần Thơ, nơi đặt nền móng vững chắc cho con đường khoa học của ông sau này.

Nhà khoa học của những công trình gắn với đời sống

Với hơn 33 năm kinh nghiệm trong ngành Thuỷ sản, trong đó có 16 năm đứng trên bục giảng, PGS.TS Tiền Hải Lý đã công bố hơn 30 bài báo khoa học, nổi bật là 6 bài báo quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus.

TS. Tiền Hải Lý là Phó Giáo sư chuyên ngành Thuỷ sản.

Các nghiên cứu của ông tập trung giải quyết những bài toán then chốt của ngành thuỷ sản ĐBSCL. Tiêu biểu là công trình ương giống tôm càng xanh trong hệ thống Biofloc kết hợp rong câu chỉ, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế dịch bệnh; hay mô hình nuôi kết hợp rong câu và tôm thẻ chân trắng, vừa cải thiện chất lượng nước ao nuôi, vừa tạo thêm giá trị kinh tế cho người dân.

Bên cạnh nghiên cứu, PGS.TS Tiền Hải Lý còn là chủ biên nhiều đầu sách chuyên khảo, tiêu biểu như “Đặc điểm sinh học và kỹ thuật sinh sản cá dày” (2022) và “Đặc điểm sinh học và kỹ thuật sản xuất giống một số loài cá nước ngọt phổ biến ở ĐBSCL” (2025), trở thành tài liệu tham khảo thiết thực cho nông dân, sinh viên và cán bộ kỹ thuật.

“ Dù gánh vác trọng trách quản lý nặng nề, thầy vẫn luôn ưu tiên cho bục giảng và phòng thí nghiệm. Giờ giảng dạy và nghiên cứu khoa học của thầy hằng năm đều vượt mức quy định, đặc biệt là việc công bố nhiều bài báo quốc tế chất lượng".

TS. Nguyễn Phước Hoàng, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Sư phạm, chia sẻ về người đồng nghiệp gắn bó nhiều năm.

Người lãnh đạo tận tâm và tấm gương lan toả

Trên cương vị Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu, PGS.TS Tiền Hải Lý luôn nhất quán quan điểm gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất. Ông chủ động kết nối nhà trường với các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực thuỷ sản, tạo điều kiện để sinh viên được thực tập, tiếp cận công nghệ và môi trường làm việc chuyên nghiệp. Nhờ đó, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp của nhà trường đạt trên 85%, khẳng định hiệu quả của định hướng đào tạo gắn với nhu cầu xã hội.

PGS.TS Tiền Hải Lý (bìa trái) cùng Bí thư Đảng uỷ trường chứng kiến lễ ký kết phối hợp giữa Hiệu trưởng trường với Chủ tịch Công đoàn cơ sở trường (thứ hai, từ trái qua).

Với sinh viên và đoàn viên thanh niên, hình ảnh một người lãnh đạo say mê nghiên cứu khoa học, tận tuỵ với giảng đường luôn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ.

“ Thầy đã tạo điều kiện tối đa để sinh viên rèn luyện tư duy và khát vọng cống hiến thông qua các chương trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo".

Anh Nguyễn Hoàn Em, Bí thư Đoàn Trường Đại học Bạc Liêu, chia sẻ.

Không chỉ đào tạo bậc đại học, PGS.TS Tiền Hải Lý còn hướng dẫn thành công gần chục học viên cao học, tham gia hàng chục đề tài nghiên cứu và sáng kiến kỹ thuật cấp tỉnh. Phong cách làm việc bằng “chữ tâm”, sự khiêm tốn và tinh thần cầu thị đã giúp ông nhận được sự kính trọng và tin tưởng của đồng nghiệp, học trò.

Tập thể lãnh đạo, quản lý Trường Đại học Bạc Liêu chụp ảnh lưu niệm với PGS.TS Tiền Hải Lý.

Chia sẻ về động lực học tập của mình, PGS.TS Tiền Hải Lý xúc động bộc bạch: “Nhìn lại chặng đường đã qua, động lực lớn nhất thôi thúc tôi không ngừng học tập chính là hoàn cảnh gia đình… Chỉ có con đường học vấn mới là chiếc chìa khóa duy nhất để lập nghiệp và thay đổi cuộc sống gian khó này".

“ Học để hoàn thiện bản thân, học để làm gương cho sinh viên và gia đình, và học để thích nghi với những đổi thay không ngừng của xã hội. Học tập là hành trình không có điểm dừng”.

PGS.TS Tiền Hải Lý khẳng định triết lý sống.

PGS.TS Tiền Hải Lý, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu và TS. Nguyễn Quốc Chính, Trưởng đoàn công tác của Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh ký kết Bản ghi nhớ thoả thuận hợp tác ngày 19/12/2025 (Ảnh nhân vật cung cấp).

Trên phương diện quản lý, PGS.TS Tiền Hải Lý đã cùng tập thể lãnh đạo nhà trường đưa Trường Đại học Bạc Liêu đạt chuẩn đánh giá ngoài năm 2023, đồng thời nâng tỷ lệ tuyển sinh từ 78,8% lên 97,5% trong năm học 2025-2026. Đặc biệt, ông tham mưu triển khai các dự án nâng cấp cơ sở vật chất và phòng thí nghiệm nông nghiệp công nghệ cao với tổng mức đầu tư hơn 120 tỷ đồng, tạo nền tảng vững chắc cho công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học lâu dài.

Từ một cậu học trò nghèo xã Hoà Bình đến học hàm Phó Giáo sư ngành Thuỷ sản, hành trình của PGS.TS Tiền Hải Lý là câu chuyện giàu cảm hứng về ý chí vượt khó, tinh thần học tập suốt đời và khát vọng cống hiến, không chỉ mang lại niềm tự hào cho quê hương Cà Mau mà còn là tấm gương sáng để các thế hệ trẻ noi theo trên con đường lập thân, lập nghiệp bằng tri thức.

Nguyễn Quốc