Thứ bảy, 29-8-26 11:11:37
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nhọc nhằn quy hoạch và quản lý đất đai - Bài 1: Quy hoạch chưa sát thực tế

Báo Cà Mau (CMO) LTS: Quản lý đất đai là công việc rất khó khăn, phức tạp... bởi liên tục có nhiều thay đổi, nhất là trong giai đoạn hiện hay, khi nhu cầu sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất rất lớn nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Việc quản lý đất đai phải dựa vào nhiều yếu tố tác động, về pháp lý và điều kiện tự nhiên của xã hội, kể cả yếu tố lịch sử. Tại Cà Mau, công tác quản lý đất đai những năm gần đây ngày càng chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, vẫn còn đó những nhọc nhằn, cần quyết tâm hành động mạnh mẽ hơn, thể hiện tính chuyên nghiệp, phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng cao, mang tính hội nhập nhanh cùng cả nước.

Bài 1: Quy hoạch chưa sát thực tế

Công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ đầu (giai đoạn 2016-2020) của một số địa phương thời gian qua chất lượng chưa cao, chưa sát với tình hình thực tế và quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Việc một số quy hoạch đã công bố, thời gian kéo dài, không triển khai hoặc chỉ triển khai một phần, không điều chỉnh quy hoạch, làm ảnh hưởng đến quyền lợi người dân trong vùng dự án.

Bên cạnh đó, theo quy định, các dự án, công trình đưa vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm của địa phương nhưng nếu quá 3 năm không triển khai thực hiện thì người sử dụng đất được quyền sử dụng đất của mình. Tuy nhiên, có một số công trình, dự án tiếp tục đưa vào kỳ sử dụng đất tiếp theo, gây thiệt thòi cho người sử dụng đất trong 3 năm khi không khai thác, thu được lợi nhuận trên mảnh đất của mình.

Định hướng và khái quát

Cụ thể của việc đánh giá trên, tại huyện Đầm Dơi cho thấy, trong quy hoạch sử dụng đất kỳ trước qua các năm 2016-2020, trên địa bàn huyện đã thực hiện được 263/672 hạng mục công trình, dự án (trong đó có 1 hạng mục thực hiện 1 phần của dự án đầu tư xây dựng hệ thống thuỷ lợi phục vụ nuôi thuỷ sản), đạt 39,14% về mặt tổng số công trình, dự án đã đăng ký, với tổng diện tích quy hoạch đã thực hiện là 591,18 ha/1.360,91 ha.

Qua rà soát, trên địa bàn huyện Đầm Dơi có 6 công trình, dự án quá 3 năm nhưng chưa triển khai, trình cấp thẩm quyền xem xét huỷ bỏ theo quy định, gồm đường số 7, Khóm 4, thị trấn Đầm Dơi; lộ Tô Văn Mười nối dài (đoạn từ đường Nguyễn Tạo đến đường 30/4), Khóm 4, thị trấn Đầm Dơi; đê bao mương Chung Kiết - Khâu Mét; cụm dân cư Khóm 1 (phía Đông), thị trấn Đầm Dơi; khu dân cư (tái định cư) ấp Tân Long A, xã Tân Tiến; khu dân cư (tái định cư) ấp Thuận Long, xã Tân Tiến.

Sau nhiều năm quy hoạch treo, lộ Tô Văn Mười nối dài (đoạn từ đường Nguyễn Tạo đến đường 30/4), Khóm 4, thị trấn Đầm Dơi, vẫn chưa có nguồn lực để thực hiện, được địa phương đưa ra khỏi quy hoạch trong giai đoạn tiếp theo.

Ông Huỳnh Trung Quang, Chủ tịch UBND thị trấn Đầm Dơi, cho hay, trên địa bàn có 7 dự án tuyến lộ được quy hoạch từ năm 2010, nhưng đến nay chỉ làm được 1 tuyến. Xa hơn nữa, quy hoạch trung tâm thương mại của huyện nằm trên địa bàn thị trấn có từ năm 2005, nhưng đến nay vẫn chưa được thực hiện.

“Nhiều năm không thực hiện, đồng nghĩa là quy hoạch treo, phải huỷ bỏ. Tuy nhiên, có những dự án không thể huỷ, như trung tâm thương mại, vì nhận thấy thật sự cần thiết, nên vẫn phải tiếp tục thực hiện”, ông Quang nêu thực tế.

Ông Nguyễn Phương Bình, Phó chủ tịch UBND huyện Đầm Dơi, cho biết, công tác dự báo, xác định nhu cầu sử dụng đất trong quy hoạch kỳ trước của các ngành, đơn vị trên địa bàn huyện còn chậm, chưa rõ ràng và thống nhất về vị trí thực hiện, tên dự án, quy mô dự án. Do đó, trong quá trình tổ chức thực hiện gặp rất nhiều khó khăn do có điều chỉnh tên, quy mô, vị trí thực hiện dự án. Tuy công tác mời gọi đầu tư được tổ chức thực hiện tốt, nhưng vẫn còn nhiều cơ hội đầu tư bị bỏ lỡ.

“Nguyên nhân chính là do vị trí quy hoạch dự án chưa đáp ứng được mong muốn của nhà đầu tư về vị trí tiếp giáp, tiềm năng phát triển..., ngược lại, nhà đầu tư đề xuất vị trí lại có đơn giá bồi thường giải phóng mặt bằng khá cao do thuộc các khu vực có nhiều hộ dân sinh sống, giá đất cao...”, ông Bình nhìn nhận thực tế dẫn đến việc triển khai các công trình, dự án được quy hoạch sử dụng đất thời gian qua trên địa bàn đạt kết quả thấp.

Một vấn đề được lãnh đạo UBND huyện Đầm Dơi nêu thực tế trên địa bàn là công tác quy hoạch phát triển cụm công nghiệp tiến triển chậm, chưa khai thác hết tiềm năng của địa phương. Cụ thể ở đây là quy hoạch cụm công nghiệp Tân Thuận 35 ha, cụm công nghiệp Nguyễn Huân 50 ha, cụm công nghiệp thị trấn Đầm Dơi 35 ha…

“Vị trí quy hoạch cụm công nghiệp trong quy hoạch kỳ trước nằm trong khu vực đô thị, dẫn đến giá trị bồi thường, hỗ trợ tái định cư cao; quy mô còn nhỏ, tiềm năng mở rộng không lớn do tiếp giáp với khu đô thị trung tâm, hạ tầng giao thông đấu nối chưa đảm bảo khả năng phát triển công nghiệp. Cùng với đó, công tác khảo sát, nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết 1/500, đồ án quy hoạch các tỷ lệ còn chậm, chưa thực hiện đồng bộ với thời điểm xây dựng quy hoạch sử dụng đất. Nhiều dự án được quy hoạch chỉ mang tính định hướng, khái quát nhằm mục tiêu mời gọi đầu tư”, ông Bình trần tình.

Được quy hoạch từ rất lâu (năm 2005), đến nay Trung tâm Thương mại huyện Đầm Dơi vẫn chưa được triển khai thực hiện.

Cùng chung thực trạng

Cũng với thực trạng trên nhưng có thời gian dài hơn, suốt giai đoạn 2011-2020, huyện Năm Căn chỉ thực hiện được 234/712 công trình, dự án đã đăng ký thực hiện quy hoạch (đạt 32,87%), với diện tích 13.282,98/20.546,74 ha. Qua rà soát, địa phương loại bỏ 324 công trình, dự án với diện tích trên 6.346 ha cho giai đoạn đến năm 2030, vì xét thấy không còn phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Tại huyện Trần Văn Thời, giai đoạn 2016-2020 đã triển khai thực hiện được 243/796 hạng mục công trình, dự án thuộc trường hợp thực hiện thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê và chuyển mục đích sử dụng đất, đạt 30,53% về tổng số công trình, dự án đã đăng ký, với tổng diện tích đã thực hiện là 348,65 ha/ 2.946,06 ha, đạt 13,83% về diện tích thực hiện.

Bên cạnh các dự án đã được phê duyệt, trong kỳ quy hoạch trên, huyện Trần Văn Thời đã thực hiện hoàn thành 17 dự án được phê duyệt bổ sung với tổng diện tích 1.390,22 ha. Cũng trong thời kỳ quy hoạch này, địa phương đã điều chỉnh tạm ngưng thực hiện 184/796 hạng mục công trình, dự án, tổng diện tích 673,88 ha.

Với những con số trên, ông Hồ Song Toàn, Phó chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời, cho rằng, kết quả thực hiện các công trình, dự án trong quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 trên địa bàn đáp ứng tốt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo từng giai đoạn trong 10 năm qua.

Thừa nhận về kết quả thực hiện chưa đạt tỷ lệ cao, tuy nhiên, ông Toàn khẳng định thành quả đạt được là sự thay đổi lớn về kết cấu hạ tầng, chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện; nhiều công trình, dự án đã thực hiện và được đưa vào khai thác đạt hiệu quả cao.

Dự án đầu tư xây dựng khu dân cư bờ Nam Sông Đốc, với diện tích 287,07 ha, là 1 trong 4 dự án đã đưa vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm, nhưng không triển khai thực hiện nên huyện đề nghị huỷ bỏ và được HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 08/2021/NQ-HĐND, ngày 4/12/2021 chấp thuận.

Tại thành phố trung tâm của tỉnh, trong quy hoạch sử dụng đất kỳ trước qua các năm 2016-2020, trên địa bàn TP Cà Mau đã đăng ký thực hiện 486 hạng mục công trình, dự án. Kết quả đã thực hiện được 124/486 hạng mục công trình, dự án (trong đó, có 5 dự án đã thực hiện một phần và chuyển tiếp sang kỳ quy hoạch mới để tiếp tục thực hiện), đạt 25,51% về mặt tổng số công trình, dự án đã đăng ký với tổng diện tích quy hoạch đã thực hiện là 314,98 ha/4.134,42 ha.

Ngoài ra, giai đoạn 2018-2021, thành phố đã điều chỉnh tạm ngưng thực hiện 61 hạng mục công trình, dự án với tổng diện tích 796,34 ha. Chuyển tiếp sang kỳ quy hoạch 2021-2030 tiếp tục thực hiện với 306 hạng mục công trình, dự án.

“TP Cà Mau trình cấp thẩm quyền xem xét huỷ bỏ công trình dự án quá 3 năm nhưng chưa triển khai, có thể kể đến Dự án nhà ở công nhân Phường 8 (đường Vành đai Tây Nam thuộc địa bàn Phường 8 và xã Lý Văn Lâm); Dự án khu nhà ở công nhân lao động Công ty Minh Phú; Dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đường Nguyễn Mai...”, ông Bùi Tứ Hải, Phó chủ tịch UBND TP Cà Mau, thông tin.

Đối với cấp tỉnh, con số thống kê cho thấy, danh mục các công trình, dự án theo Nghị quyết 84/NQ-CP, ngày 7/10/2019 của Chính phủ có 498 công trình, dự án. Trong đó, tỉnh đã triển khai lập thủ tục đất đai 82 công trình, dự án; trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết huỷ bỏ 36 công trình, dự án, với diện tích 591,32 ha; điều chỉnh 17 công trình, dự án, với diện tích 430,57 ha./.

 

Trần Nguyên

BÀI 2: GIAO CHỈ TIÊU LỆCH SO VỚI THỰC TẾ

 

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.