Nỗi niềm Xóm Vườn

(CMO) Xóm Vườn thuộc Ấp 6, xã Khánh Bình Đông, huyện Trần Văn Thời. Vì cuộc sống quá khó khăn, lộ làng không có nên nhiều hộ bỏ xứ đi hoặc dời đi nơi khác sinh sống.

Xóm Vườn những ngày nhiều nắng còn quạnh quẽ, huống chi những ngày mưa dầm trông càng đìu hiu, buồn tẻ hơn. Ừ, thì trải qua bao năm tháng, Xóm Vườn cũng có những bước tiến nhất định khi người dân không còn xài điện thắp sáng theo kiểu chia hơi nhiều hiểm nguy và lộ bê tông cũng đã về một phần của Xóm Vườn, nhưng để nói là một vùng quê thực sự đổi thay thì vẫn còn một chặng đường dài.

Nhiều năm khát

Chúng tôi đến Xóm Vườn trong một buổi chiều mưa rả rích, ông Thạch Duộl dùng chiếc xuồng máy, tài sản quý nhất của gia đình, vượt quãng đường hơn cây số rước khách. Là dân cố cựu ở Xóm Vườn, Ấp 6, xã Khánh Bình Đông, huyện Trần Văn Thời, không ai hiểu vùng đất này như ông. 70 tuổi tròn, trải qua nhiều thời kỳ, cuộc sống của ông Thạch Duộl gắn liền với thăng trầm của vùng đất nghèo khó này.

Bao năm qua, ông Thạch Duộl chỉ có 2 ước mong lớn nhất. Một là được xài điện đàng hoàng, không lệ thuộc ai. Hai là lộ bê tông thông thoáng về tận nhà cho xóm làng vui vẻ. Ước mong thứ nhất của ông Thạch Duộl đã không còn là mong ước khi lưới điện về làng quê nghèo từ đầu năm rồi. Còn ước mong thứ hai thì ông vẫn đang mong mỏi từng ngày.

Ông Thạch Duộl bộc bạch: “Không có lộ làng, mùa nắng còn đỡ chớ mùa mưa cực khổ lắm. Việc đi lại hàng ngày khó khăn thì khi bệnh hoạn, muốn chở người bệnh đến cơ sở y tế điều trị gặp khó biết bao nhiêu. Có những trường hợp do đường đi khó khăn quá, đưa đến cơ sở điều trị được thì đã muộn”.

Không lộ không làng, dân cư thưa thớt, lộ đất đen ngoằn ngoèo, nhiều cây cầu khỉ chông chênh, bởi vậy, hầu như mùa mưa hay mùa nắng, phương tiện đi lại cũng như đến trường của trẻ em nơi đây duy nhất là đường thuỷ.

Bà Nguyễn Thị Hồng tâm tình: “Cháu nội của tôi vừa học xong lớp 3. Không có lộ làng, thằng cháu không thể tự đi học được. Đưa rước thì mất nhiều thời gian, đàn gà, đàn vịt khó chăm sóc, thấy có đứa cháu cùng xóm cũng đi học nên tôi hùn tiền xăng để cháu đi xuồng máy cùng bạn tự đến trường luôn”.

Gia đình ông Thạch Duộl mấy chục năm qua rất khốn đốn khi cây nước không sử dụng được.

Tự đi học đến trường trên những chiếc xuồng máy nên đối với trẻ em nơi đây cái gì có thể không biết chớ bơi lội là phải biết từ nhỏ. Em Thạch Trường Em, học sinh lớp 3, chia sẻ: “Em tự chạy xuồng máy đi học cùng bạn chung xóm. Em biết lội lâu rồi”.

Không chỉ khát lộ, người dân ở phía bờ Đông Xóm Vườn còn khát khao nguồn nước sạch mấy chục năm qua. Thực ra, bà con nơi đây không phải không có cây nước nhưng ngặt nỗi không sử dụng được.

Từng là hộ đồng bào dân tộc Khmer nghèo, cũng như bà con dân tộc trong xóm, ông Thạch Duộl được địa phương hỗ trợ cây nước từ những năm 90. Thế nhưng, theo ông nguồn nước khoan được mặn chát, rửa mặt còn không được huống chi tắm rửa, nấu cơm. Thế là, cây nước chỉ để ngắm mấy chục năm qua. Nước xài, nấu nướng, nước uống hàng ngày được đối phó theo mùa.

Ông Thạch Duộl cho biết thêm: “Như giặt giũ thì xài nước trong ao, đìa, còn tắm rửa, nấu cơm, uống thì mùa hạn, nhà có mấy cái bồn Nhà nước cho chạy xuồng ra lộ cái đổi nước, 1 bồn nhỏ vậy 5 ngàn đồng, còn mùa mưa thì hứng nước mưa, chứa đầy mấy cái mái để xài dần”.

Quanh quẩn chữ “nghèo”

Cả Xóm Vườn có 54 hộ, 50% là hộ đồng bào dân tộc Khmer. Theo Trưởng Ấp 6 Trần Tấn Lực, toàn ấp có 54 hộ nghèo, 5 hộ cận nghèo thì riêng khu vực Xóm Vườn đã có tới 14 hộ nghèo, 1 hộ cận nghèo. Trong đó có 3 hộ nghèo đã bỏ xứ đi làm ăn xa hơn nửa năm nay.

Không đất đai canh tác, không nghề nghiệp ổn định, học vấn thấp, gia đình đông người là những nguyên nhân làm cho cuộc sống của bà con Xóm Vườn đa phần vẫn chưa thoát khỏi chữ nghèo.

Như gia đình anh Thạch Sóc, hiện có 5 anh em nhưng chẳng ai ổn định, 4 người phải ly hương để kiếm những đồng tiền ít ỏi sinh nhai. Người làm công nhân may, người làm hồ. 41 tuổi đời, cuộc sống anh Thạch Sóc chẳng có gì tươi sáng, rày đây mai đó, sống cảnh làm thuê nơi xứ người, gia đình nhỏ cũng dang dở. Các em của anh cũng vậy. Cuộc sống cứ thế bấp bênh. Tài sản lớn nhất của gia đình anh là ngôi nhà được Nhà nước hỗ trợ xây cất cách đây khá lâu.

Không có lộ, mùa hè của trẻ em nơi đây chỉ là quanh quẩn xung quanh nhà, lội nước bắt ốc.

Anh Thạch Sóc bộc bạch: “Mẹ tôi vừa mất, thời gian ở nhà chăm lo nhang khói, tôi nuôi thêm mớ vịt kiếm tiền. Nhưng sắp tới tôi lên thành phố làm thuê tiếp, rồi lâu lâu về quê thăm đứa em thứ 3 bị bệnh liên miên, sống có một mình”.

Chồng và 3 đứa con trai của bà Hồng cũng vậy. Cũng chọn vùng đất Bình Dương xa xôi làm nơi mưu sinh. Học vấn chỉ tới lớp 6, lớp 7, cao nhất cũng có nửa lớp 10, vì vậy nghề nghiệp chỉ có thể là những nghề tay chân như làm hồ, làm chậu kiểng. Bôn ba nơi đất Bình Dương nhộn nhịp hơn chục năm nhưng vốn liếng dành dụm được tính ra chẳng có gì. Tiền trọ, tiền ăn xài, tiền trị bệnh, tiền gởi về quê, bao nhiêu thứ phải chi, cuối cùng chỉ đủ để lo toan 2 bữa cơm đạm bạc.

Thật ra, bà Hồng có khá hơn so với anh Thạch Sóc vì gia tài cũng có 3 công ruộng. Nhưng vài công đất ít ỏi ấy thì thu nhập có bao nhiêu. Chưa kể, đàn ông, trai tráng trong nhà đi làm ăn xa hết, việc canh tác không được chu toàn thì vụ trúng chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Tuổi đã cao nhưng đến giờ này ông Nguyễn Văn Có chưa có được miếng đất của riêng mình. Nhà thì ở đậu, đất canh tác cũng không, các con mỗi đứa mỗi cảnh, cũng cùng chung cái nghèo, hầu như chẳng giúp đỡ được gì. Để kiếm sống qua ngày, vợ chồng ông chăn nuôi vài con gà, con vịt, mỗi buổi sáng thì ông bơi chiếc xuồng nhỏ bán bánh, kẹo, nước đá cho bà con xóm giềng, kiếm lời từng đồng tiền lẻ.

27 tuổi, chị Thạch Thị Quyên đã có 2 đứa con, đứa lớn 9 tuổi, nhỏ 5 tuổi. Nghề nghiệp ổn định không có, khi có người cần thì chị Quyên róc lá chuối bán, còn chồng chị thì bắt chuột theo mùa. Thương cảnh nghèo khó, bên chồng cho vợ chồng chị mượn vài công đất ruộng để làm thêm.

Ở Xóm Vườn không khó bắt gặp những ngôi nhà cửa đóng then cài hay bỏ hoang đã lâu năm. Như thông tin của anh trưởng ấp, hộ bà Lâm Thị Út là người thân của liệt sĩ. Trước đây đã được hỗ trợ nhà, sau căn nhà xuống cấp cũng được hỗ trợ xây mới nhưng 6 người trong gia đình đã bỏ xứ đi xa từ 3 năm trước.

Còn ở phía bên có lộ, cuộc sống của bà con có đỡ hơn phần nào nhưng cũng còn nhiều trăn trở. Đất ruộng ít, con trai út mới đi làm ở Bình Dương. Để trụ được ở vùng đất này, ông Thạch Văn Dết thu mua chuối chở lên tận Cà Mau bán. Số tiền vay của Ngân hàng Chính sách để chăn nuôi, giờ vẫn còn nợ.

Gia đình ông Trần Thanh Hiền là hộ thuộc dạng hiếm, đời sống khá ổn định và có đất đai canh tác nhiều nhất ở Xóm Vườn. Ngoài ý chí vươn lên, ông cũng có nền tảng căn cơ là 15 công đất ruộng cha mẹ cho khi mới lập gia đình và giờ số đất đã có tới 4 ha. Thế nhưng, ngoài cây lúa, cũng như nhiều bà con trong vùng, thêm chăn nuôi nhỏ lẻ thì gia đình ông cũng chưa có mô hình kinh tế nào khác đem lại hiệu quả.

Anh Lực cho biết: “Xóm Vườn có đông bà con dân tộc sinh sống nên được Nhà nước rất quan tâm. 100% hộ nghèo đồng bào dân tộc được hỗ trợ nhà ở, rồi hỗ trợ vốn chuyển đổi ngành nghề, chuộc đất. Thế nhưng, vì cuộc sống quá khó khăn, lộ làng không có nên nhiều hộ bỏ xứ đi, hoặc dời đi nơi khác sống nên nguồn vốn hỗ trợ không phát huy hiệu quả. Giờ cả xóm có điện, phía bờ Tây có lộ cũng đỡ nhưng phía bờ Đông bà con còn vất vả lắm”./.

Bảo Ngọc