Thứ bảy, 29-8-26 12:34:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Phát triển không đánh đổi môi trường - Bài 2: Huê lợi và “lỗ hổng” quản lý

Báo Cà Mau (CMO) Với cái nhìn tổng thể, đã qua, công tác quản lý Nhà nước đối với một số ngành nghề cho lợi nhuận cao chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến tình trạng hành nghề tự phát, không theo quy hoạch, thậm chí gây ỗ nhiễm môi trường. Từ đó, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác xử lý sau này cũng như tạo dư luận không tốt, gây nhiều bức xúc trong Nhân dân. Nuôi chim yến và những hệ luỵ đi kèm là góc nhìn rõ nhất về vấn đề này.

“Bom ngầm” từ nuôi chim yến

Thực tế, phong trào nuôi chim yến đã có từ hàng chục năm trước, nhưng chỉ rộ lên trong vài năm gần đây khi có thông tin những “ngôi nhà yến” đem lại lợi nhuận hàng chục triệu đồng, thậm chí cả trăm triệu đồng/tháng. Nhiều hộ dân bắt đầu cơi nới nhà, hoặc cải tạo nhà cũ, thuê chuyên gia đến xây tổ cho chim yến, đặt máy dẫn dụ yến và sẵn sàng "sống chung" với chim yến.

Trước sức hút lợi nhuận đem lại từ nuôi yến, rất nhiều nhà yến tự phát được dựng nên, tồn tại ở những vị trí không được phép như thách thức ngành chức năng, bất chấp những bức xúc của hàng xóm láng giềng.

Theo thống kê chưa đầy đủ, Cà Mau có 130 nhà nuôi chim yến đang hoạt động, tập trung nhiều ở TP Cà Mau và các huyện: Trần Văn Thời, Ðầm Dơi, Năm Căn, Phú Tân. Hoạt động này chẳng những làm phát sinh tiếng ồn và mùi hôi, gây ô nhiễm môi trường sống của cộng đồng dân cư mà còn làm mất mỹ quan đô thị, cần được chấn chỉnh, sắp xếp lại theo đúng quy định của pháp luật.

Cà Mau có 130 nhà nuôi chim yến đang hoạt động, tập trung nhiều ở TP Cà Mau và các huyện: Trần Văn Thời, Ðầm Dơi, Năm Căn, Phú Tân. Việc nuôi yến tự phát ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống người dân khu vực.

Tại trung tâm TP Cà Mau có khoảng 20 hộ nuôi chim yến nằm rải rác ở hầu hết các phường. Các cơ sở này đều tự phát vì TP Cà Mau không có quy hoạch khu vực nuôi chim yến.

Việc nuôi yến tự phát tại TP Cà Mau không những làm mất vẻ mỹ quan thành phố mà còn khiến nhiều người dân bức xúc. Nhưng những bức xúc khó nói ra vì đó là chuyện làm ăn của những người hàng xóm. Họ bức xúc bởi những tác động xấu đến môi trường nước, không khí, âm thanh làm đảo lộn cuộc sống, hơn hết là nỗi lo về sức khoẻ.

Tại khu vực chợ nông sản thực phẩm Phường 5 có một cơ sở nuôi yến tồn tại nhiều năm nay, gây bức xúc cho người dân trong khu vực. Ông Lê Th.T, một hộ dân nơi đây, cho biết: “Việc nuôi yến tự phát trong khu dân cư mang đến nhiều phiền toái. Nào là tiếng ồn, phân chim yến gây mùi hôi. Nhà tôi cách cơ sở nuôi không xa, tôi rất ngán ngẫm mỗi khi lên sân thượng nhà mình, vì lên đó mùi hôi của cơ sở nuôi yến toả ra rất khó chịu”.

Một hộ dân ở Phường 5 cũng bức xúc: “Nhà tôi phân chim đầy trên mái. Những lúc sáng sớm và xế chiều, chim yến bay lượn rất đông. Thời gian trước, mùa mưa gia đình còn hứng nước mưa để sử dụng. Nhưng gần đây, khi phát hiện phân chim yến đóng lớp trên mái nhà, gia đình không còn dám sử dụng nguồn nước này”.

Việc nuôi chim yến cũng có những quy định khá khắt khe như: phải tuân thủ quy hoạch, xa khu dân cư, đảm bảo tính bền vững, phòng chống dịch bệnh, khoa học công nghệ, phù hợp với môi trường tự nhiên cho chim yến sinh sống và phát triển; quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc xây dựng nhà yến, không phát triển tự phát ảnh hưởng đến nghề nuôi chim yến, lợi ích kinh tế của cộng đồng và sức khoẻ Nhân dân...

Thế nhưng, chỉ vì quản lý lỏng lẻo, không kiểm soát từ giai đoạn đầu nên số nhà nuôi chim yến tự phát trên địa bàn tỉnh mọc lên ngày một nhiều. Ða phần vị trí nuôi đều nằm trong khu vực dân cư. Hiện tại, công tác quy hoạch lại và kế hoạch di dời ra khỏi khu dân cư chỉ bắt đầu manh nha. Ðiều này đồng nghĩa vẫn còn một thời gian dài người dân sống và chịu đựng với những gì bất cập do nuôi chim yến tự phát gây ra.

Sức ép từ rác sinh hoạt

Cà Mau hiện có 13 đô thị, trong đó có 1 đô thị loại II, 2 đô thị loại IV và 10 đô thị loại V. Dân số khu vực đô thị khoảng 275.000 người (chiếm 23% tổng dân số cả tỉnh). Ước tính có khoảng 220 tấn rác thải ở khu vực này mỗi ngày; trong đó, chất thải rắn sinh hoạt 180 tấn và 40 tấn từ rác chợ.

Cơ bản ở 13 đô thị đã có tuyến thu gom, vận chuyển rác về Nhà máy xử lý rác TP Cà Mau quy mô công suất 200 tấn/ngày đêm để xử lý. Riêng một bộ phận thị trấn Cái Ðôi Vàm, Sông Ðốc và Rạch Gốc còn có tuyến dân cư chưa thể thu gom rác chuyển về nhà máy xử lý do vấn đề giao thông. Giải pháp xử lý vẫn là chôn lấp tạm.

Rác sinh hoạt ứ đọng, ảnh hưởng mỹ quan tại thị trấn Sông Ðốc.

Rác sinh hoạt là vấn đề nan giải tồn tại nhiều năm qua. Mặc dù đã qua, ngành chức năng tỉnh Cà Mau đã triển khai nhiều giải pháp, song với góc nhìn tổng thể rác sinh hoạt và việc xử lý rác sinh hoạt còn tồn tại nhiều mặt hạn chế. Trong đó có nguyên nhân chủ quan và khách quan. Cũng từ hạn chế này đã ảnh hưởng lớn tiến độ xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.

Theo đánh giá của ngành chức năng tỉnh, hiện tại một số tuyến sông trên địa bàn TP Cà Mau nói riêng và tỉnh Cà Mau nói chung thường xuyên bị ô nhiễm. Nước sông ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và nuôi trồng thuỷ sản của người dân địa phương mà còn ảnh hưởng đến sản xuất các khu vực lân cận vùng hạ lưu.

Nguyên nhân gây ô nhiễm được nhìn nhận là do mật độ tập trung cao của nhà ở ven sông, chợ và các cơ sở sản xuất nằm ở ven sông, hoạt động mua bán của các phương tiện thuỷ... đã tạo nguồn chất thải lớn vào sông, rạch, đặc biệt là chất thải rắn trôi nổi trên sông và không phân huỷ như thùng xốp, túi nhựa.

Mặt khác, vẫn chưa có con số thống kê chính thức về lượng rác thải tại khu vực nông thôn. Vì phần lớn việc thu gom và xử lý rác đều thực hiện dựa trên ý thức và hiểu biết của người dân. Quá trình xử lý rác thải được thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau. Nhưng phần lớn là vứt thẳng xuống khúc sông, bãi đất trống.

Việc làm thiếu ý thức này không chỉ tác động xấu đến môi trường sống, mà còn trực tiếp ảnh hưởng sức khoẻ và sự phát triển bền vững trong tương lai. Ở nhiều địa phương, những bãi rác tạm, điểm tập kết rác thải sinh hoạt thi nhau mọc lên len lỏi trong khu vực dân cư, các nhánh sông.

Những năm qua, con kênh được người dân quen gọi là cống Hội đồng Nguyên, tuyến kênh định ranh giữa Phường 8 và xã Lý Văn Lâm là nỗi ám ảnh của nhiều người bởi mùi hôi khó chịu, nguồn nước ô nhiễm nặng. Con kênh có chiều dài chưa đầy 1 cây số, đấu nối giữa cống Hội đồng Nguyên và kênh Rạch Rập. Hơn trăm hộ dân dọc theo tuyến từ nhiều năm qua đã quen cảnh sống chung với ô nhiễm.

Ông Phù Minh Hoàng, người dân trong khu vực, cho biết: “Ðây là con kênh hẹp với nguồn nước đen ngòm. Vào những tháng nắng nóng, kênh bốc mùi nồng nặc khó chịu. Mùa mưa, dưới lòng kênh dày đặc rác thải. Ô nhiễm đã nhiều năm nay, nhưng phản ánh mãi vẫn chưa chuyển biến. Chất lượng cuộc sống của người dân mang danh đô thị loại II vì thế cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng”./.

 

Phong Phú - Văn Ðum

BÀI CUỐI: CẦN GIẢI PHÁP KHOA HỌC

 

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.