Sản xuất thuận thiên

Tại Cà Mau, các mô hình tôm - lúa, tôm - rừng ngày càng khẳng định vị thế khi không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế, môi trường, mà còn là hướng đi đúng để tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng mới của thị trường, nhất là các thị trường khó tính.

• Kiểm tra thực tế mô hình tôm - lúa ở xã Long Điền Đông A
• Tinh hoa tôm cua đất Mũi
• Cà Mau ký kết hợp tác nhân rộng mô hình nuôi tôm siêu thâm canh

Từ khi Nghị quyết số 09/2000/NÐ-CP ngày 15/6/2000 của Chính phủ được ban hành, cho phép chuyển đổi những vùng đất đang sản xuất lúa, muối và vùng đầm lầy ven biển hoạt động kém hiệu quả sang nuôi tôm, tại Cà Mau, nhiều mô hình nuôi tôm không ngừng phát triển qua từng năm, từ phương thức nuôi quảng canh truyền thống, quảng canh cải tiến đến nuôi thâm canh, siêu thâm canh. Ðặc biệt là mô hình nuôi quảng canh kết hợp như: tôm - rừng, tôm - lúa, tôm - cua - cá ngày càng mở rộng, bởi vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao, vừa thuận thiên, bền vững trước thách thức của biến đổi khí hậu, dịch bệnh...

Bạt ngàn rừng đước ở mũi đất Cà Mau. (Ảnh Nhật Minh)

Ðến nay, tổng diện tích nuôi tôm toàn tỉnh đạt khoảng 427.212 ha, trong đó tôm quảng canh cải tiến 198.042 ha; nuôi quảng canh kết hợp: tôm - rừng, tôm - lúa, tôm - cua - cá... khoảng 197.216 ha; còn lại là nuôi theo hình thức thâm canh và siêu thâm canh.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong bức tranh nông nghiệp đa sắc màu của tỉnh là mô hình tôm - rừng, tôm - lúa. Tại nhiều hội thảo, hội nghị, các chuyên gia, địa phương cũng như doanh nghiệp, người dân đều khẳng định đây là mô hình cho thu nhập cao, bền vững trước thách thức của biến đổi khí hậu, tạo nguồn sản phẩm đáp ứng xu thế tiêu dùng của thị trường trong và ngoài nước.

Nhằm phát huy tối đa tiềm năng này, thời gian qua, tỉnh đã tập trung nhiều nguồn lực phát triển diện tích tôm - rừng, tôm - lúa theo hướng sạch, sinh thái và hữu cơ. Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú là đơn vị tiên phong triển khai các vùng sản xuất tôm - lúa, tôm - rừng theo hướng lúa đạt chuẩn hữu cơ, tôm đạt chứng nhận ASC, cùng nhiều chứng nhận sinh thái của tổ chức quốc tế như: Naturland, EU Organic, BIO Suisse, Canada ORG..., từ đó xây dựng nghề nuôi trách nhiệm vì sự phát triển bền vững, giúp tăng thu nhập cho người dân.

Là một trong những hộ tham gia mô hình nuôi tôm đạt chứng nhận tôm sinh thái của Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú, ông Bùi Văn Sĩ, ấp Tắc Biển, Xã Phan Ngọc Hiển, cho biết: "Gia đình tôi được hỗ trợ và hướng dẫn quy trình kỹ thuật, nhất là khâu ương giống trước khi thả nuôi, nên tỷ lệ sống tăng cao, hiệu quả sản xuất tăng gấp 3-4 lần so với trước. Với hơn 5 ha đất, mỗi năm gia đình thu khoảng 400-500 triệu đồng từ tôm, cua, ngoài ra còn có thêm huê lợi từ cá và cây rừng".

Mô hình nuôi tôm sinh thái hiệu quả của hộ dân ấp Tắc Biển, Xã Phan Ngọc Hiển. (Ảnh: Chí Hiểu)

Tại vùng sinh thái lợ của tỉnh, mô hình tôm - lúa sinh thái, hữu cơ mang lại giá trị kinh tế cao. Tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp, Thuỷ sản, Dịch vụ Quyết Tiến (Ấp 4, xã Trí Phải), mô hình tôm đạt chứng nhận ASC với diện tích 103 ha của hơn 40 thành viên HTX và 117 ha của 63 hộ dân lân cận đều cho thu nhập cao.

Ông Võ Văn Ðiệp, Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX, cho biết, khi tham gia mô hình, các thành viên HTX và bà con được Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú hỗ trợ kỹ thuật, con giống, từ đó hiệu quả tăng lên đáng kể, nhiều hộ thu hoạch đạt 100 triệu đồng/ha/vụ nuôi.

Sự phát triển ngành hàng tôm thời gian qua đưa Cà Mau trở thành địa phương có diện tích tôm sinh thái lớn nhất cả nước, con tôm của tỉnh đã có mặt ở nhiều thị trường khó tính như: Australia, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Tuy hiện nay năng suất tôm nuôi của loại hình tôm - rừng, tôm - lúa không cao so với các loại hình nuôi tôm khác, nhưng bù lại chi phí thấp, ổn định, bền vững và có thể bảo vệ, phát triển rừng. Ðặc biệt, ngoài nguồn lợi tôm, cua, cá..., nhiều hộ dân vùng rừng ngập mặn đã tận dụng lợi thế nhiên nhiên, phát triển thêm kinh tế bằng mô hình du lịch cộng đồng. Các hoạt động trải nghiệm dành cho du khách như: tham quan rừng bằng xuồng, xổ vuông bắt tôm, hay bắt cua bằng lồng... không chỉ tăng thu nhập cho người dân, mà còn góp phần gìn giữ hệ sinh thái, tài nguyên rừng.

Kế hoạch phát triển sản xuất đột phá ngành tôm của tỉnh năm 2025 đặt mục tiêu phát triển ngành tôm Cà Mau trở thành trung tâm nuôi tôm hiệu quả, bền vững của vùng đồng bằng sông Cửu Long và cả nước, góp phần tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 8% trở lên năm 2025 và đạt hai con số trong những năm tiếp theo.

Tôm - rừng sinh thái là loại tôm sạch, có giá trị kinh tế cao và được nhiều thị trường ưa chuộng. (Ảnh: Nhật Minh) 

Ông Lâm Ngọc Bửu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản, cho biết, hiện tỉnh đang tập trung tổ chức các vùng nuôi tập trung gắn với liên kết chuỗi sản xuất; liên kết với các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp để triển khai mô hình tôm - rừng, tôm - lúa đạt các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế: ASC, Naturland, Organic... gắn với phát triển thương hiệu “Tôm sinh thái Cà Mau”.

Mục tiêu đến cuối năm 2025, toàn tỉnh đạt diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến 387.000 ha và diện tích nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh ước đạt 40.000 ha; sản lượng nuôi trồng thuỷ sản đạt 907 ngàn tấn, trong đó tôm 565 ngàn tấn; kim ngạch xuất khẩu khoảng 2,43 tỷ USD.

Nguyễn Phú