Cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị tinh - gọn - mạnh; hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước nhằm tái cấu trúc đội ngũ nhân lực khu vực công ngang tầm, đủ sức đảm đương nhiệm vụ, tạo nền tảng vững chắc để đất nước vươn xa trong bối cảnh mới.

“Tâm thế nào trước cuộc đổi thay lớn?”, loạt bài viết của Báo Cà Mau sẽ góp thêm những góc nhìn, những chia sẻ của người trong cuộc; đồng thời là những gợi mở xoay quanh vấn đề này.

Bài 1: Bước đột phá về tổ chức và nhân lực

Sự chuyển động dứt khoát và mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị thời gian qua cho thấy quyết tâm thay đổi toàn diện về mô hình tổ chức bộ máy và đội ngũ nhân lực. Đây là bước tạo đột phá chiến lược để đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên mới, thịnh vượng và văn minh.

Quyết liệt đổi mới, cải cách toàn diện

Vấn đề tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị đã được thực hiện từ nhiều năm qua, nhất là khi Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương ra đời năm 2017. Tuy nhiên, quá trình thực hiện chưa đạt mục tiêu đề ra vì nhiều nguyên nhân, như Tổng Bí thư Tô Lâm nói, việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy vẫn chưa đồng bộ, tổng thể; tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, nhiều đầu mối; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, quan hệ công tác giữa nhiều cơ quan, bộ phận còn trùng lắp, chồng chéo; phân cấp, phân quyền chưa đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả hoạt động chưa cao.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn hội nhập và phát triển mạnh mẽ, việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trở thành một nhiệm vụ cấp bách, càng làm sớm càng có lợi cho dân, cho nước, và không thể chậm trễ hơn được nữa. Việc tinh gọn tổ chức bộ máy đợt này so với các đợt sắp xếp tổ chức trước đây có điểm khác biệt cơ bản, đó là được tiến hành trong cả hệ thống chính trị, trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và được thực hiện thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.

Ngay sau khi có chủ trương của Bộ Chính trị về tinh gọn tổ chức bộ máy, các công việc được triển khai quyết liệt, chủ động với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” và phương châm “Trung ương không chờ cấp tỉnh, cấp tỉnh không chờ cấp huyện, cấp huyện không chờ cơ sở”. Đến thời điểm này cả nước đã cơ bản định hình xong mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng cấp, từng ngành, từng địa phương theo hướng phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, khắc phục sự chồng chéo, trùng lắp, bỏ sót các chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc một cơ quan thực hiện nhiều việc, một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính.

Bám sát chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Cà Mau triển khai phương án sắp xếp tổ chức bộ máy đúng tiến độ đề ra, đảm bảo chặt chẽ, thận trọng, phù hợp thực tiễn của tỉnh nhà. Quá trình thực hiện, tỉnh quán triệt nghiêm túc quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Bộ máy mới phải tốt hơn bộ máy cũ và đi vào hoạt động được ngay, không để ngắt quãng công việc, không để khoảng trống về thời gian, khoảng trống về địa bàn, lĩnh vực; không để ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của xã hội, của người dân”.

Đến nay, Cà Mau đã cơ bản hoàn thành thực hiện sắp xếp tinh gọn bộ máy. Sau khi sắp xếp, bước đầu giảm 10 đầu mối cấp tỉnh (gồm 1 đảng uỷ trực thuộc Tỉnh uỷ; giảm 6 sở, ban, ngành và 3 đơn vị sự nghiệp); các tổ chức bên trong ở cấp tỉnh giảm 35 phòng, ban và tương đương; cấp huyện, giảm 42 phòng, ban và tương đương. Theo đó, từng cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, sắp xếp bộ máy theo hướng giảm đầu mối bên trong và có lộ trình giảm biên chế theo quy định. Công việc chuyên môn ở các cơ quan, đơn vị vận hành ổn định, đảm bảo giải quyết kịp thời các yêu cầu, hồ sơ, thủ tục đối với người dân và doanh nghiệp.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải và Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Ngại tặng hoa chúc mừng và ghi nhận sự đóng góp của các đồng chí xin nghỉ trước tuổi.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải nhấn mạnh: “Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy là một dấu mốc lịch sử quan trọng, mở ra một trang mới trong tổ chức lãnh đạo, quản trị khoa học, hợp lý và vận hành hiệu quả. Đây chính là nền tảng để bảo đảm rằng đất nước phát triển bền vững và toàn diện, phù hợp với các quy luật khách quan của thời đại”.

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

Tinh gọn bộ máy không chỉ là việc sắp xếp lại tổ chức mà còn đánh giá, lựa chọn đúng cán bộ. Ông Trần Thanh Khiêm, nguyên Phó bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh, nhận định: “Cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy là cơ hội để sàng lọc lại đội ngũ cán bộ, giữ lại những cán bộ có đủ đức, đủ tài, đủ năng lực, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới. Những cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc cần thay thế kịp thời. Tuy nhiên công tác này đòi hỏi sự minh bạch, khoa học, tránh tình trạng đánh giá hình thức hoặc tiêu cực”.

Thực hiện tốt công tác này cũng đồng nghĩa với việc dẹp bỏ nạn con ông cháu cha, "một người làm quan cả họ được nhờ"; hướng đến bãi bỏ quy định “biên chế suốt đời”, tạo cơ chế “có vào, có ra, có lên, có xuống”, không ai có thể đứng yên trong vùng an toàn, không vị trí nào là bất biến, nhằm tạo nên một môi trường công bằng, lành mạnh để lựa chọn nhân tài, đào thải người không xứng đáng. Việc gắn vai trò, trách nhiệm cùng với đãi ngộ tương xứng cũng sẽ tạo ra động lực giải phóng năng lực, sức sáng tạo, khả năng đóng góp của mỗi cá nhân cho xã hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ, công việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là rất khó khăn, nhạy cảm, phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến mỗi con người trong từng tổ chức. Do đó, cần phải có sự đoàn kết, quyết tâm cao, dũng cảm và cả sự hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung của từng cán bộ, công chức, viên chức.

Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau, giai đoạn 2025-2030, toàn tỉnh có 460 trường hợp xin nghỉ hưu trước tuổi và xin thôi việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP (cấp tỉnh là 315 trường hợp, cấp huyện là 145 trường hợp); trong đó giám đốc sở và tương đương 2 trường hợp, phó giám đốc sở và tương đương 1 trường hợp, trưởng phòng và tương đương 31 trường hợp, phó phòng và tương đương 66 trường hợp. Điều này nhằm thể hiện sự ủng hộ, nhất trí cao với chủ trương tinh gọn bộ máy của Đảng, tạo điều kiện cho cơ quan, đơn vị thuận lợi trong sắp xếp cán bộ.

Viết đơn tự nguyện nghỉ chế độ trước tuổi khi còn gần 7 năm công tác, ông Lưu Quang Nhựt, Trưởng phòng Đoàn thể và các Hội (Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ) bộc bạch: “Tôi nghĩ rằng việc xin lui về sớm cũng là trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên trong tình hình hiện nay, để dành cơ hội phát triển cho những cán bộ trẻ hơn, có năng lực, trình độ, có điều kiện để phát huy, cống hiến tốt hơn. Tôi kỳ vọng, tin tưởng người được giao giữ trọng trách mới, đội ngũ trẻ kế cận sẽ tạo sự bứt phá”.

Ông Lưu Quang Nhựt, Trưởng phòng Đoàn thể và các Hội (Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ) bộc bạch: “Tôi nghĩ rằng việc xin lui về sớm cũng là trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên, để dành cơ hội phát triển cho những cán bộ trẻ hơn”.

Với sự quyết liệt và thần tốc của cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, đã có nhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý thay đổi nơi làm việc, thậm chí xuống cấp hoặc rời chức vụ đang đảm nhiệm. Nhiều công chức, viên chức sẽ phải thích ứng với vị trí mới, nhiệm vụ mới, nơi làm việc mới, có khi phải dừng làm việc trong các cơ quan của hệ thống chính trị. Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải yêu cầu: “Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ phải công tâm, khách quan theo tinh thần việc chọn người, không để chảy máu chất xám, không để phát sinh những vấn đề phức tạp gây mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng đến việc chung”.

Công việc chuyên môn ở các cơ quan, đơn vị vận hành ổn định, đảm bảo giải quyết kịp thời các yêu cầu, nhiệm vụ. Ảnh: Sở Dân tộc và Tôn giáo Cà Mau.

Và điều tiên quyết mà vị nguyên lãnh đạo tỉnh, ông Trần Thanh Khiêm, đúc rút, cuộc cách mạng lần này là sự thay đổi về tư duy, về nhận thức trong bối cảnh mới, thời đại mới. Nên việc đào thải cán bộ không đủ sức đảm đương nhiệm vụ yêu cầu là tất yếu. Hơn hết mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải giữ vững niềm tin, bản lĩnh và linh hoạt thay đổi bản thân, coi đây là cơ hội để tự làm mới mình, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao.

Sự quyết tâm và đồng thuận trong thực hiện công cuộc cải cách rộng lớn và then chốt này sẽ tạo nền móng vững chắc, khơi dậy tinh thần phấn chấn và lòng tin yêu của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đây chính là yếu tố quan trọng để tạo sự đoàn kết, đồng lòng trong toàn dân tộc, cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một xã hội ổn định và vững mạnh hơn.

Mộng Thường - Hải Nguyên

Bài 2: Chọn tâm – thế đúng