Thời hoàng kim của sản phẩm sinh thái - Bài 2: Từ sản phẩm sinh thái đến hữu cơ

(CMO) Trong 10 năm qua, khái niệm sản phẩm hữu cơ đang dần trở nên phổ biến với người tiêu dùng không riêng ở Cà Mau. Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, ô nhiễm môi trường luôn được quan tâm. Song song đó, vùng đất Cà Mau đã và đang hình thành nhiều mô hình sản xuất sản phẩm sinh thái, an toàn sinh học và sản phẫm hữu cơ.

Điều này đồng nghĩa với việc đặt nền móng mới cho chặng đường phát triển và mở rộng vùng nguyên liệu trong tương lai. Ðó là những sản phẩm tôm sinh thái, rau sạch VietGAP, lúa gạo sạch, lúa gạo hữu cơ trứ danh.

Thu triệu USD từ tôm sinh thái

Trao đổi với phóng viên báo Cà Mau về tiến độ xuất khẩu thuỷ sản của tập đoàn, ông Nguyễn Trọng Hà, Phó chủ tịch HÐQT Tập đoàn Camimex Group, cho biết: “Sản phẩm thuỷ sản của Cà Mau được Camimex Group xuất sang nhiều thị trường Á, Phi, Âu. Ðặc biệt là đã thâm nhập sâu vào thị trường các nước khó tính như Cộng hoà Liên bang Ðức, Israel, Mỹ, Canada, Nhật Bản..., mỗi năm thu về hàng triệu USD. Trong đó, mặt hàng chủ lực là sản phẩm tôm sinh thái”.

Ðó là vùng nuôi sinh thái được nhiều nước ở châu Âu chứng nhận của Tập đoàn Camimex Group. Ông Nguyễn Trọng Hà cho hay: “Vùng nuôi là nguyên liệu chính của sản phẩm sinh thái được tập đoàn chú trọng phát triển từ năm 2000. Ðến nay, sau hơn 20 năm hình thành và phát triển, vùng sinh thái của tập đoàn có quy mô gần 6.000 ha ở các huyện Ðầm Dơi, Năm Căn, Ngọc Hiển với khoảng 1.000 hộ dân hợp tác hưởng lợi”.

Ông Lý Công Uẩn, một trong những hộ dân tham gia sản xuất chuỗi cung ứng tôm sinh thái cho Camimex ở ấp Bông Súng, xã Tam Giang, huyện Năm Căn, chia sẻ: "Ðã 20 năm tham gia dự án, ngoài kỹ thuật chuyên môn trong nuôi tôm, tôi còn có thêm kinh nghiệm giao tiếp khách quốc tế. Bởi, hàng năm có rất nhiều đối tác, chuyên gia ngoài nước tham quan và khảo sát vùng nuôi cũng như kiểm tra các quy chuẩn sinh thái. Lợi nhuận từ tôm sinh thái cao và bền vững hơn nhiều lần so với sản phẩm tôm quảng canh, thâm canh truyền thống. Như gia đình tôi với 6,8 ha, trong đó chỉ 1/3 ha mặt nước, còn lại là diện tích rừng. Nhưng thu nhập sau trừ chi phí mỗi năm trung bình không dưới 100 triệu đồng. Có những năm liên tục trúng mùa, lãi ròng trên 300 triệu đồng”.

Kỹ sư Nguyễn Duy Khánh, phụ trách quản lý vùng nuôi của dự án sinh thái Công ty Camimex, chia sẻ: “Sản phẩm tôm sinh thái của Camimex đạt 2 chứng nhận của EU và Naturland. Chúng tôi đang duy trì và phát huy kết quả đạt được về dự án tôm sinh thái này. Ðây cũng là chiến lược bền vững, lâu dài của công ty”.

Kỹ sư Phạm Như Ý, Phó giám đốc Camimex Organic, cho biết: “Hộ dân nuôi sẽ được hưởng các ưu đãi, như giá thu mua cao hơn thị trường từ 1-3%; cộng thêm phần lợi thưởng từ xuất khẩu của công ty 6%. Từ 3-4 tháng, công ty sẽ chi trả tỷ lệ phần trăm này đến tận tay từng hộ dân. Do vậy, đã duy trì được sự gắn bó và hợp tác chặt chẽ giữa công ty và hộ dân”.

Theo thông tin mới nhất từ ngành nông nghiệp, tính đến nay, Việt Nam có khoảng 40 tỉnh, thành phố có sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Dù đi sau so với nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng Việt Nam vào danh sách 170 quốc gia tham gia sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Nông dân mặn mà sản phẩm hữu cơ

Phát triển tỷ lệ thuận với sản xuất hữu cơ, số lượng mô hình sản xuất loại sản phẩm này cũng tăng khá nhanh ngay trên vùng đất Cà Mau. Ngoài cây trồng, sản phẩm hữu cơ còn phát triển mạnh về chăn nuôi, nuôi thuỷ sản… Các sản phẩm ngày càng phong phú, đa dạng, chất lượng và có giá trị cao, đáp ứng tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Phó chủ tịch UBND huyện U Minh Lê Hồng Thịnh cho biết, những năm gần đây, kinh tế - xã hội của huyện U Minh có bước phát triển khá toàn diện. Trong đó, nông - ngư - lâm nghiệp được xác định là lĩnh vực có thế mạnh của huyện. Trên cơ sở khai thác tiềm năng, lợi thế và tận dụng tối đa thời cơ để kịp thời thích ứng với xu thế mới, huyện U Minh đang tập trung triển khai quyết liệt nhiều giải pháp để phát triển nhanh lĩnh vực này.

Cà Mau đang đẩy mạnh thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP); chú trọng phát triển những sản phẩm sạch, đạt các tiêu chuẩn của ngành nông nghiệp (VietGAP, GlobalGAP, GAP…), hữu cơ và theo hướng hữu cơ… gắn với xây dựng nhãn hiệu hàng hoá, từng bước đáp ứng nhu cầu của các thị trường tiêu thụ khó tính.

Ủ men vi sinh hữu cơ để bón cho vườn cam hữu cơ tại nông trại Ba Tình. Ảnh: PHONG PHÚ

Vườn cam của nông trại Ba Tình, Ấp 18, xã Khánh Thuận, huyện U Minh là minh chứng cho khát vọng sản xuất hữu cơ với loài cây ăn trái. Hiện, sau 5 năm vườn cam sành 7 ha đã xuất bán mỗi năm trên 90 tấn ra thị trường các tỉnh, thành: Hà Nội, Ðà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và nhiều siêu thị.

Anh Võ Văn Tuấn, quản lý và chăm sóc chính cho nông trại, cho hay: “Quy trình tưới, tạo trái và chăm sóc trái của vườn cam cũng như bón phân đều đảm bảo an toàn chuẩn VietGAP. Với giá thị trường hiện đạt 25.000 đồng/kg cam xuất theo đơn hàng và 13.000 đồng/kg cam thương lái tự thu mua thì trồng cam mô hình nông trại hữu cơ sẽ thu lãi cao”.

Phân bón cho cây ở nông trại là những thân cây chuối, trái chuối, bột cá… qua quy trình ủ lên men cùng vi sinh kèm thêm phân dơi. Do đó rất an toàn trong sử dụng sản phẩm và môi trường. Hiện nông trại đang mở rộng diện tích trồng xoài cát đầy hứa hẹn.

Nông dân vùng đất U Minh 2 năm gần đây không còn lạ lẫm mỗi khi nhắc đến lúa gạo sạch và sản phẩm hữu cơ nữa. Anh Nguyễn Văn Nghi, Ấp 18, xã Nguyễn Phích, chia sẻ: “Năm 2020, gia đình tôi gieo 2 ha lúa sạch được Công ty Tấn Vương và huyện U Minh thí điểm mô hình lúa sạch, hữu cơ. Qua đó cho thấy, năng suất lúa (Ðài thơm) đạt gần 1 tấn/ha và giá bán từ 9.000-10.000 đồng/kg. So với canh tác lúa truyền thống vừa đỡ công chăm sóc, vừa tiết kiệm chi phí phân bón hoá học”.

Chủ tịch UBND huyện Thới Bình Lý Minh Vững cho biết: “Thị hiếu về sản phẩm nông nghiệp hữu cơ đang là xu thế phát triển và sẽ phát triển nhanh trong thời gian tới. Do đảm bảo cung cấp được các sản phẩm tốt hơn cho sức khoẻ con người và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. UBND huyện đã và đang tổ chức triển khai kế hoạch về việc phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2025 với quy mô đến năm 2025 có trên 95% diện tích nuôi tôm trên địa bàn huyện được sản xuất theo quy trình nuôi tôm sinh thái, trong đó có 5.000 ha nuôi tôm theo quy trình hữu cơ. Ðến năm 2025, có 100% diện tích lúa một vụ trên đất nuôi tôm sử dụng giống chất lượng cao và được sản xuất theo quy trình lúa sạch, trong đó có 5.000 ha lúa sản xuất theo quy trình hữu cơ”.

Riêng sản xuất lúa hữu cơ, từ năm 2018 huyện Thới Bình bắt đầu triển khai thí điểm tại Ấp 5, xã Trí Lực với quy mô 50 ha và đạt chứng nhận hữu cơ 38 ha; đến năm 2020, diện tích đã tăng lên 750 ha, đặc biệt là được triển khai nhân rộng ở nhiều địa bàn khác nhau (xã Trí Lực 300 ha, xã Tân Lộc Bắc 150 ha, xã Tân Lộc 50 ha và xã Thới Bình 250 ha).

“Ðến nay, sản phẩm lúa trên đất nuôi tôm ở huyện Thới Bình đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu chứng nhận “Lúa sạch Thới Bình” và đang trình Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu chứng nhận “Gạo sinh thái” cho Hợp tác xã Trí Lực”, ông Vững thông tin thêm.

Có thể thấy, Nghị định 109/2018 về sản xuất sạch, hữu cơ an toàn đã tác động rất lớn đến sự phát triển ngành nông nghiệp nói chung và ngành nông nghiệp ở Cà Mau nói riêng. Nền tảng đó tác động địa phương có nhiều chính sách ưu tiên cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn và một số chính sách đặc thù đã thúc đẩy nông nghiệp phát triển nhanh, bền vững.

Phong Phú - Hồng Phượng

Bài cuối: GỢI MỞ NGUỒN GIỐNG, KHU NUÔI AN TOÀN