Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước “ma trận” quảng cáo thực phẩm chức năng

“Uống 3 viên là hết đau khớp”, “cam kết giảm đường huyết sau một liệu trình”, “thải độc gan thần tốc”... Những lời quảng cáo “có cánh” xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, các buổi livestream. Sản phẩm hỗ trợ sức khoẻ được thổi phồng công dụng trở thành “thần dược” để trục lợi.

• Cẩn trọng khi sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc
• Nỗi lo thực phẩm trôi nổi

Quảng cáo sai sự thật ngày càng phổ biến trên không gian mạng. (Ảnh chụp màn hình)

Nhu cầu chăm sóc sức khoẻ tăng cao, thị trường thực phẩm chức năng (TPCN) từ đó bùng nổ. Chỉ cần một từ khoá tìm kiếm trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, người dùng có thể tìm thấy vô số sản phẩm với công dụng được thổi phồng: hỗ trợ điều trị ung thư, giảm tiểu đường, giảm cân cấp tốc…

Để tạo niềm tin, có quảng cáo còn cắt ghép, sử dụng hình ảnh bác sĩ, chuyên gia y tế, người nổi tiếng để quảng bá sản phẩm, thậm chí dàn dựng cảnh người bệnh “khỏi bệnh thần kỳ” sau khi sử dụng sản phẩm. Có trường hợp vì tin vào quảng cáo đã tự ý bỏ phác đồ điều trị của bệnh viện để dùng “thần dược” mạng, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc về sức khoẻ.

Quy định đã có nhưng thực tế khó xử lý. Đại diện Sở Y tế tỉnh Cà Mau cho biết, thời gian qua, đơn vị thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng kiểm tra hoạt động kinh doanh, quảng cáo thực phẩm chức năng trên địa bàn. Khó nhất hiện nay là môi trường mạng phát triển nhanh, trong khi nhân lực và công cụ giám sát còn hạn chế.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau, cho biết: Thời gian qua, đã ghi nhận hiện tượng kinh doanh thực phẩm chức năng với nội dung quảng cáo sai nội dung công bố hoặc bán hàng qua livestream có dấu hiệu vi phạm.

"Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Nhiều tài khoản bán hàng không đăng ký kinh doanh, không công khai địa chỉ, sử dụng sim rác hoặc tài khoản ảo nên việc truy vết gặp khó. Sau khi bị phát hiện, họ có thể xoá tài khoản, đổi tên trang bán hàng hoặc chuyển sang nền tảng khác để tiếp tục hoạt động. Việc hàng hoá được vận chuyển nhỏ lẻ, giao dịch hoàn toàn qua mạng khiến công tác kiểm tra, xử lý gặp khó.”, ông Trần Hữu Nghị cho biết thêm.

Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh, nhằm ngăn chặn thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng và quảng cáo sai sự thật.

Để siết chặt quản lý hoạt động quảng cáo thực phẩm chức năng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Có ý kiến cho rằng cần tăng cường hậu kiểm; kiểm soát trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội và người nổi tiếng tham gia quảng cáo.

Ngoài ra, cần xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan có liên quan để giám sát hiệu quả hoạt động kinh doanh trên không gian mạng. Các nền tảng số cần có trách nhiệm rà soát, gỡ bỏ nội dung quảng cáo vi phạm. Bên cạnh xử phạt hành chính, cần công khai danh tính các tổ chức, cá nhân vi phạm để tăng tính răn đe. Một điều không kém phần quan trọng là người dân cần tự xây dựng "màng lọc" thông tin cho chính mình.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau, khuyến cáo: “Những lời cam kết “thần tốc”, “khỏi hẳn”, “hiệu quả tuyệt đối” thường là dấu hiệu đáng nghi ngờ. Không có sản phẩm nào có thể chữa bách bệnh hay mang lại hiệu quả tức thì như quảng cáo trên mạng. Người dân chỉ nên mua sản phẩm tại cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.”

Cuộc chiến với "ma trận" quảng cáo trên nền tảng số không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn cần sự tỉnh táo của mỗi cá nhân. Khi người tiêu dùng quay lưng với những giá trị ảo, thị trường TPCN mới có thể lành mạnh và minh bạch./.

Văn Đum