Liên kết sản xuất và bao tiêu lúa: Hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ, hiện đại là yêu cầu tất yếu. Điều này thể hiện rõ trong lĩnh vực nông nghiệp khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp (DN) đồng hành cùng nông dân trong việc phát triển vùng nguyên liệu lớn, nâng cao chất lượng lúa gạo và khẳng định thương hiệu nông sản, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

HTX Nam Hưng và HTX Hưng Thịnh (huyện Vĩnh Lợi) ký kết hợp đồng bao tiêu lúa với Công ty CP nông nghiệp AGO GROUP.

LIÊN KẾT SẢN XUẤT LÚA

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), từ năm 2021 đến nay, các công ty, DN đã tăng cường liên kết sản xuất với nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã (HTX) tại nhiều địa phương trong tỉnh. Hình thức hợp tác phổ biến là cung cấp giống lúa, vật tư nông nghiệp đầu vào và cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm lúa đầu ra theo giá thị trường, hoặc giá thỏa thuận từ trước. Tính đến nay, toàn tỉnh đã có gần 367.000ha lúa được các DN bao tiêu, với sản lượng hơn 2,4 triệu tấn. Riêng năm 2024, tỉnh thực hiện liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa với diện tích 95.632ha (đạt 51,61% tổng diện tích gieo trồng), sản lượng bao tiêu 630.676 tấn (đạt 52% tổng sản lượng lúa). Đây là một con số rất ấn tượng, thể hiện sự nỗ lực lớn trong việc thúc đẩy liên kết giữa nông dân và DN. Theo đó, một số DN đã khẳng định được uy tín và năng lực bao tiêu lúa gạo ổn định trong thời gian dài như: Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Lộc, Công ty TNHH ADC và Công ty CP Quốc tế Gia.

Bên cạnh đó, các HTX như: HTX Vĩnh Cường, HTX Nông nghiệp sinh thái Green Farm, HTX Đồng Tâm, HTX Quyết Thắng, HTX Quyết Tiến… cũng đóng vai trò cầu nối giữa  nông dân và DN trong bao tiêu lúa gạo.

HTX Nông nghiệp sinh thái Green Farm (huyện Vĩnh Lợi) thu hoạch lúa chất lượng cao. Ảnh: M.Đ

CHUỖI LIÊN KẾT BỀN VỮNG

Trong chuỗi liên kết, DN không chỉ đóng vai trò trung tâm tiêu thụ lúa mà còn hỗ trợ kỹ thuật và quản lý sản xuất. Nhiều DN đã khẳng định được uy tín trong việc bao tiêu sản phẩm ổn định và dài hạn cho nông dân. Nhờ đầu ra vững chắc và giá cả hợp lý, nông dân có thể tính toán chi phí và lợi nhuận chính xác hơn, từ đó tăng khả năng tái đầu tư và phát triển sản xuất.

Dù đã đạt được những kết quả tích cực, song tỷ lệ bao tiêu còn thấp so với tổng sản lượng toàn tỉnh. Một số công ty, DN và HTX chưa đủ năng lực tài chính để ký hợp đồng bao tiêu dài hạn. Nhiều nông dân vẫn còn e ngại hoặc thiếu thông tin về các chương trình bao tiêu, dẫn đến tình trạng phá vỡ hợp đồng hoặc bán lúa bên ngoài.

Để khắc phục tình trạng nông dân “trúng mùa - mất giá” và từng bước hình thành chuỗi liên kết bao tiêu lúa bền vững, Sở NN-MT kêu gọi mở rộng quy mô liên kết, khuyến khích thêm nhiều DN và HTX tham gia bao tiêu lúa. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi, cũng như tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của nông dân về lợi ích của việc liên kết, bao tiêu sản phẩm.

Ông Nguyễn Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở NN-MT, cho biết: “Tổng sản lượng lúa được bao tiêu hiện mới chỉ đạt khoảng 50% tùy vụ nên còn dư địa để mở rộng và phát triển. Để ngày càng phát triển vững chắc hơn chuỗi liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm, tỉnh cần có những chính sách hỗ trợ như ưu đãi tín dụng cho DN tham gia bao tiêu, hỗ trợ lãi suất vay vốn, tổ chức các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích trong liên kết sản xuất. Đồng thời, xây dựng cơ chế kiểm soát hợp đồng và cam kết giữa các bên để đảm bảo tính ràng buộc pháp lý và lợi ích hài hòa…”.

Việc liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm là chìa khóa để nông nghiệp Bạc Liêu phát triển theo hướng hiện đại và bền vững. Vì vậy, rất cần sự hỗ trợ từ chính quyền và đồng hành của DN để từng bước hoàn thiện, mở rộng chuỗi liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm cho nông dân.

MINH ĐẠT