Ngành Nông nghiệp tìm cách thích ứng biến đổi khí hậu

Hiện nay, ngành Nông nghiệp Bạc Liêu đang hướng đến canh tác lúa hữu cơ, tôm sạch thích ứng với biến đổi khí hậu và thân thiện với môi trường, đạt mục tiêu nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững. Điều này cũng đồng nghĩa với sản phẩm làm ra phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, an toàn, phục vụ nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu.

Sản xuất lúa - tôm ở TX. Giá Rai - một trong những mô hình thích ứng biến đổi khí hậu.

CÁC MÔ HÌNH THÍCH ỨNG

Nổi bật trong các mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu hiện nay phải kể đến mô hình lúa thơm - tôm sạch. Đơn cử, ông Huỳnh Văn Hưởng (xã Vĩnh Lộc A, huyện Hồng Dân) có gần 2ha canh tác lúa với sản lượng trung bình đạt hơn 10 tấn/năm. Với sự hỗ trợ của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, ông Hưởng mạnh dạn áp dụng sản xuất theo mô hình lúa - tôm với giống lúa gieo trồng là OM18 có đặc tính chịu mặn tốt, có thể kết hợp rất hiệu quả với nuôi tôm. Ông Hưởng cho biết: “Từ khi áp dụng mô hình lúa thơm - tôm sạch, nguồn thu nhập của gia đình tăng lên khoảng 100 triệu đồng/ha/năm. Ngoài nguồn thu từ cây lúa ra, con tôm cũng cho thu nhập khá cao nên đời sống gia đình tôi cũng như nhiều bà con nông dân Vĩnh Lộc A ngày một nâng lên rõ rệt”. Với mô hình tôm - lúa kết hợp, người nông dân thu lợi nhuận từ 60 - 100 triệu đồng/ha/năm, cá biệt có hộ thu 150 triệu đồng/ha/năm.

Bên cạnh đó, Chương trình phát triển của Liên Hiệp Quốc (UNDP) đã triển khai hỗ trợ thực hiện các sinh kế dự án nông nghiệp ứng phó biến đổi khí hậu với mô hình canh tác tôm - lúa theo hướng tôm sạch, lúa an toàn gắn với liên kết chuỗi giá trị. Chương trình này có quy mô 50ha với 50 hộ nông dân ở các HTX Thành Công 1 (xã Phong Thạnh A, TX. Giá Rai), HTX Tiến Công (xã Phước Long, huyện Phước Long) và HTX Tấn Phát (xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân) tham gia thực hiện. Hay Tiểu dự án 10 của ICRSL cũng đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ bảo vệ và phát triển rừng sinh thái, nâng cao sinh kế, thích ứng biến đổi khí hậu ở huyện Hòa Bình, huyện Đông Hải và TP. Bạc Liêu. Với diện tích đầu tư 490ha, các hộ dân tham gia dự án được hỗ trợ 50% tôm giống và một số loại vật tư. Ngoài ra còn có các mô hình liên kết kinh doanh, sản xuất tôm quảng canh cải tiến; mô hình cộng đồng nuôi tôm bền vững, theo hình thức quảng canh cải tiến kết hợp cua - cá dưới tán rừng...

Nông dân tham gia mô hình tôm sú - lúa được gắn với liên kết tiêu thụ lúa.

ĐẨY MẠNH ĐẦU TƯ HẠ TẦNG

Thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu, ngành Nông nghiệp xác định một số giải pháp cụ thể. Theo đó, ngành có chính sách hỗ trợ đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng, hệ thống thủy lợi cho các tiểu vùng sản xuất theo hướng các ô đê bao khép kín, kết hợp trạm bơm để cấp, thoát nước và trữ nước mặn, ngọt một cách linh hoạt, dựa trên cộng đồng để sản xuất tôm và lúa bền vững.

Bên cạnh đó là quy hoạch, chỉ đạo, quản lý và hỗ trợ cơ sở sản xuất - kinh doanh giống, các loại vật tư như thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y thủy sản; nhân rộng các giống lúa chất lượng cao, chịu phèn, mặn, có tính kháng sâu bệnh tốt như ST24, ST25 tại địa phương; có chính sách đầu tư quản lý, quy hoạch phát triển vùng chuyên lúa, vùng tôm - lúa phù hợp với điều kiện thực tại. Đồng thời, có các chính sách hỗ trợ thử nghiệm các mô hình sản xuất lúa, tôm - lúa theo hướng tôm sạch, lúa an toàn có truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu tôm, lúa nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Hỗ trợ thành lập, củng cố, nâng cấp các HTX đủ năng lực quản lý sản xuất bền vững, hiệu quả. Có chính sách tín dụng phát triển nông nghiệp, nông thôn; đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ, thích ứng biến đổi khí hậu, thu hút các doanh nghiệp đầu tư và phát triển.

Nông dân xã Vĩnh Lộc A (huyện Hồng Dân) thu hoạch tôm càng xanh trên đất trồng lúa. Ảnh: M.Đ

Thúc đẩy liên kết các chuỗi giá trị sản xuất, nhất là chuỗi giá trị tôm sạch, lúa an toàn. Khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX và người dân hợp tác phát triển hiệu quả, bền vững. Có nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, HTX, trang trại, nông hộ; lồng ghép các mô hình, chương trình, dự án để triển khai thực hiện. Tăng cường tuyên truyền để làm thay đổi thói quen cũng như cách nhìn của người dân về sản xuất nông nghiệp thuận thiên. Sản xuất nông nghiệp kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cùng phương pháp quản lý hiện đại để đảm bảo năng suất, chất lượng sản phẩm, tính bền vững của môi trường và hệ sinh thái. Xây dựng các mối liên kết chặt chẽ, bền vững hơn giữa các thành phần tham gia sản xuất, chế biến, tiêu thụ.

MINH ĐẠT