Nhiều “chiêu” trốn thuế tinh vi

(CMO) Thành lập doanh nghiệp (DN) để bán hoá đơn, sử dụng hoá đơn bất hợp pháp, kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng, hạch toán chi phí sai quy định... là những hành vi gian lận mà người nộp thuế đã sử dụng trong thời gian qua với mức độ ngày càng tinh vi hơn.

Ông Châu Vĩnh Thuận, Trưởng Phòng Thanh tra thuế, Cục Thuế tỉnh, nhìn nhận: “Thời gian qua, có thể thấy các hành vi gian lận thuế ngày càng gia tăng và phức tạp. Đặc biệt có một số hành vi diễn ra khá nghiêm trọng với mức độ ngày càng tinh vi dưới nhiều hình thức khác nhau. Không ít DN lợi dụng sự thông thoáng, kẽ hở của pháp luật để thực hiện các hành vi mua bán hoá đơn bất hợp pháp với nhiều chiêu thức mới để qua mặt cơ quan thuế, gây thất thoát ngân sách”.

Nhiều chiêu trò tinh vi 

Thông qua công tác thanh tra, kiểm tra thuế, đã phát hiện nhiều chiêu trò gian lận thuế. Chẳng hạn như nhiều DN “ma” thường sử dụng thủ đoạn thuê các đối tượng kém hiểu biết, thậm chí cả người đang mắc bệnh hiểm nghèo làm đại diện pháp luật, thực hiện mua bán hoá đơn lòng vòng để bán cho các DN khác làm chứng từ hợp thức hoá đầu vào nhằm khấu trừ thuế, hoặc xin hoàn thuế.

Bên cạnh doanh nghiệp giở chiêu trò trốn thuế, phần lớn doanh nghiệp đều nộp thuế tốt.

Đáng nói hơn, DN “ma” còn dùng chiêu bài tạm ngừng nghỉ kinh doanh, thay đổi địa điểm kinh doanh, đổi tên DN, chuyển địa bàn hoạt động sang địa phương khác, thậm chí bỏ địa chỉ kinh doanh không đóng mã số thuế… Các đối tượng mua lại các công ty hoạt động kém hiệu quả, sau đó chuyển nhượng thay đổi người đại diện, trụ sở công ty... không hoạt động kinh doanh mà chỉ bán hoá đơn giá trị gia tăng để thu lợi bất chính.

Ông Thuận cho biết thêm: “Hành vi gian lận thuế còn thông qua việc chuyển giá, liên tục khai lỗ để không phải đóng thuế. Đặc biệt, một vấn đề nổi cộm hiện nay là việc kinh doanh bán hàng qua mạng chưa quản lý được các đối tượng kinh doanh, tài khoản kinh doanh và các hành vi vi phạm nên còn thất thoát cho ngân sách Nhà nước”.

Trước những diễn biến phức tạp của hành vi gian lận thuế, ngành thuế đã thực hiện đổi mới nhiều phương thức, cách thức thanh kiểm tra theo rủi ro, tập trung chuyên sâu hơn vào các ngành nghề, lĩnh vực có rủi ro về thuế cao. Thanh tra theo chuyên đề liên quan đến nhóm ngành nghề như giá chuyển nhượng và các DN có quan hệ liên kết, bất động sản, đầu tư tài chính, cổ phần, cổ phiếu, các DN kinh doanh vận tải taxi, dược phẩm sử dụng hoá đơn trực tiếp lớn, kinh doanh games online, thương mại điện tử, kinh doanh nhà ở xã hội, DN có giao dịch đáng ngờ qua ngân hàng...

Ngành thuế tỉnh đã chủ động phối hợp với cơ quan công an bàn về chuyên đề đấu tranh chống tội phạm về thuế, đặc biệt là đấu tranh hành vi mua bán hoá đơn bất hợp pháp. Xác minh nhóm đối tượng thành lập công ty “ma” hoạt động mua bán trái phép hóa đơn GTGT với quy mô, tổ chức lớn, thủ đoạn tinh vi.

Khó khăn trong quản lý 

Tuy nhiên, mặc dù đã quyết liệt trong công tác thanh tra kiểm tra, nhưng ngành thuế vẫn vướng phải nhiều khó khăn để có thể ngăn chặn những hành vi gian lận. Tổng cục Thuế giao nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra DN hằng năm cho địa phương đã khiến ngành thuế tỉnh chịu nhiều áp lực, trong khi nguồn nhân lực làm công tác thanh tra, kiểm tra thiếu về số lượng và không đồng đều về nghiệp vụ chuyên môn, các thủ đoạn trốn thuế, lách thuế của DN thì ngày càng tinh vi, phức tạp.

Ngoài ra, đổi mới phương pháp thanh, kiểm tra ngày càng đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, trong khi hệ thống chính sách, quy trình nghiệp vụ để triển khai nhiệm vụ này vẫn chưa hoàn thiện.

“Thêm vào đó, cơ sở dữ liệu thông tin phục vụ công tác phân tích, lựa chọn đối tượng thanh tra, kiểm tra chất lượng còn hạn chế, kết quả phân tích chưa thật sự chính xác. Phần lớn các thông tin lưu giữ tại cơ quan thuế là từ hồ sơ khai thuế của DN gửi”, ông Thuận phân trần.

Để công tác thanh tra, kiểm tra thuế đạt kết quả cao, Cục Thuế đã chỉ đạo các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra chống thất thu thuế trên địa bàn. Thường xuyên rà soát, quản lý chặt chẽ đối tượng nộp thuế, trên cơ sở đó tiến hành phân loại các trường hợp có dấu hiệu vi phạm để đưa vào diện kiểm soát, kịp thời ngăn chặn các hành vi gian lận, trốn thuế. Phấn đấu kiểm tra hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế đạt 100% hồ sơ.

Ngoài ra, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với các DN có số thu lớn, các DN có thuế giá trị gia tăng khai âm liên tục hoặc khai lỗ thuế thu nhập doanh nghiệp, các DN có nhiều quyết định hoàn thuế, các DN có giao dịch liên kết hoặc chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng thương hiệu, dự án, bản quyền, các hành vi kinh doanh, mua bán hoá đơn bất hợp pháp để trốn thuế, chiếm đoạt tiền hoàn thuế. Phối hợp chặt chẽ trong công tác xây dựng và thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra để tránh chồng chéo và nhất quán trong xử lý. Ngoài ra, thành lập tổ chống hành vi vi phạm hoá đơn, đồng thời xử lý nghiêm đối với tất cả các hành vi vi phạm liên quan đến sử dụng hoá đơn bất hợp pháp./.

Hồng Nhung