Nhiều dự án hạ tầng không đảm bảo chất lượng

(CMO) Hệ thống hạ tầng kém, chưa được kết nối hoàn chỉnh, nhiều khu đất trong dự án còn hoang sơ, chưa đầu tư công trình, hạng mục nào. Đó là thực trạng tại một số dự án đầu tư khu đô thị trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện nay.

Theo báo cáo giám định tình hình thực hiện đầu tư xây dựng các khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh, đến tháng 2/2018, tổng số các dự án khu đô thị mới đã được UBND tỉnh Cà Mau thống nhất chủ trương cho doanh nghiệp đầu tư là 38 dự án, với quy mô sử dụng đất 776,61 ha.

Năng lực hạn chế

 38 dự án khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh do 14 doanh nghiệp và 2 liên doanh làm chủ đầu tư. Trong đó, chỉ có 4 chủ đầu tư là doanh nghiệp có trụ sở chính ngoài tỉnh, còn lại là các doanh nghiệp địa phương. Tất cả các chủ đầu tư đều thực hiện hình thức trực tiếp quản lý dự án. Tuy nhiên, một số chủ đầu tư chưa đủ năng lực chuyên môn để quản lý dự án đầu tư xây dựng.

Kết quả giám định của Hội đồng giám định tình hình thực hiện đầu tư xây dựng các khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh Cà Mau cho thấy, đa số các dự án phát triển nhà ở tại TP. Cà Mau đều có hạn chế chung về công tác tổ chức quản lý, điều hành triển khai thực hiện dự án, đặc biệt là quản lý chất lượng công trình xây dựng của dự án. Phần lớn các chủ đầu tư không có cán bộ kỹ thuật, không có bộ phận điều hành dự án hoặc có thì năng lực cán bộ hạn chế, không nắm vững các văn bản chuyên ngành trong lĩnh vực quản lý xây dựng. Chủ đầu tư không ký hợp đồng với tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực để thực hiện công tác tư vấn (kể cả tư vấn giám sát công trình).

Do vướng giải phóng mặt bằng nên Khu đô thị mới Tài Lộc - khu A chưa mở được đường chính nối vào dự án theo đúng quy hoạch được phê duyệt, hiện nay phải mở đường tạm để dân cư sử dụng, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.

Các dự án đều thực hiện lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng, cấp phép xây dựng nhưng phần nhiều hồ sơ thủ tục pháp lý không đầy đủ theo quy định của Nhà nước. Đặc biệt, nhiều dự án có sai sót về công tác lập hồ sơ quản lý chất lượng công trình xây dựng. Một số trường hợp điển hình như: hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công chưa phù hợp với thiết kế cơ sở đã được duyệt (nguyên nhân do chủ đầu tư điều chỉnh thiết kế nhưng không điều chỉnh dự án đã phê duyệt trước đây); giải pháp thiết kế hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, trong khi hệ thống thoát nước mặt sử dụng ống cống bê-tông ly tâm Mác 300 trở lên có tuổi thọ trên 100 năm nhưng liên kết với hố gas xây gạch chỉ có tuổi thọ từ 20-50 năm.

Hay thay lớp mặt đường bê-tông nhựa bằng lớp mặt đường bê-tông xi-măng có độ dày lớn hơn, trong khi lớp móng trên của kết cấu áo đường đã thi công xong theo kết cấu mặt đường cũ, dẫn đến công trình mặt đường sau khi thay đổi cao hơn công trình thiết kế đã được duyệt trước đây. Để khắc phục, chủ đầu tư đã xẻ các rãnh thoát nước nhỏ để thoát nước mặt đường, giải pháp này làm giảm khả năng thoát nước và mất mỹ quan (Khu đô thị mới Licogi). Ngoài ra, việc lập danh mục hồ sơ hoàn thành công trình và lưu trữ hồ sơ xây dựng công trình chưa thực hiện đầy đủ, đúng quy định.

Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Huỳnh Thanh Dũng cho biết: Việc đầu tư hạ tầng hiện nay UBND tỉnh đã phát hiện một số nhà đầu tư không đảm bảo chất lượng nên UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra để bảo vệ người mua sản phẩm từ dự án. Trong khi người mua phải trả tiền đầy đủ về hạ tầng, nhưng hạ tầng không đảm bảo gây thiệt thòi cho người sử dụng. Khi kiểm tra thì các nhà đầu tư đã thực hiện xong hạ tầng nhưng không đảm bảo chất lượng nên rất khó chấn chỉnh, chỉ khắc phục một phần.

Chủ đầu tư Dự án Khu đô thị Licogi đã và đang kinh doanh sản phẩm khi dự án chưa được đầu tư hoàn thiện.

Vướng giải phóng mặt bằng

Việc giải phóng mặt bằng trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để giao chủ đầu tư thực hiện dự án là trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, đặc biệt là hội đồng bồi thường của dự án, đây là công việc rất khó khăn, nan giải cần phải có sự chủ động của hội đồng bồi thường. Tuy nhiên, qua kiểm tra cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp gần như phải chủ động trong việc liên hệ với đơn vị lập phương án bồi thường, đi thoả thuận với dân... Vì vậy, nhiều trường hợp khi chủ đầu tư không báo cáo, hội đồng bồi thường không nắm hết thông tin về giải phóng mặt bằng.

Công tác giải phóng mặt bằng các dự án còn tồn đọng kéo dài chưa được giải quyết dứt điểm, làm phát sinh tăng chi phí bồi thường (chi phí bồi thường về thực chất là tiền ngân sách Nhà nước, vì chủ đầu tư chỉ ứng trước, sau đó được trừ vào tiền sử dụng đất phải nộp) và chậm tiến độ thực hiện dự án của các chủ đầu tư.

Con lộ rộng 2 m, dài hơn 500 m cỏ mọc um tùm hơn 5 năm nay do dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp tại xã Lý Văn Lâm (Công ty TNHH Thiên Tân làm chủ đầu tư) chưa có công trình nào được thực hiện.

Theo Phó chủ tịch UBND TP. Cà Mau Lê Tuấn Hải, thực trạng hầu hết các dự án phát triển nhà ở, khu đô thị mới hiện nay là do theo phương án được duyệt, chủ đầu tư không phối hợp với hội đồng bồi thường, giải toả mà tự liên hệ với hộ dân và đưa ra mức giá thoả thuận bồi thường, hỗ trợ bằng các hợp đồng thoả thuận. Việc làm này dẫn đến trình tự bồi thường, thu hồi đất không đúng theo trình tự quy định, gây khó khăn trong thực hiện biện pháp chế tài trong thu hồi đất nếu người dân không chấp hành.

Ngoài ra, còn dẫn đến việc cơ quan quản lý đất đai không cập nhật, chỉnh lý biến động hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ dân, làm phát sinh việc chuyển nhượng cho người khác trái với quy định của pháp luật, dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện làm chậm tiến độ thực hiện dự án. 

Song song đó, do công tác phối hợp, quản lý Nhà nước chưa chặt chẽ nên một số chủ đầu tư không quan tâm đến việc lập hồ sơ pháp lý của dự án hoặc có lập nhưng không đúng quy trình, quy định, một số chủ đầu tư chưa hoàn thành trách nhiệm đầu tư hạ tầng kỹ thuật nhưng vẫn kinh doanh được sản phẩm mà không bị chế tài.

Vấn đề này dẫn đến hậu quả là phát sinh nhiều vướng mắc trong công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt là giai đoạn bàn giao các công trình cho Nhà nước; có khả năng xảy ra trường hợp doanh nghiệp không thực hiện trách nhiệm đầu tư hạ tầng kỹ thuật do giải thể, phá sản trong khi sản phẩm đất nền của dự án đã bán hết và đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người mua./.

Hồng Phượng