Nhiều “lỗ hổng” trong chống thất thu thuế

(CMO) “Chống thất thu thuế” là cụm từ quen thuộc không chỉ đối với ngành thuế mà còn nhiều sở, ngành khác. Bởi, để làm được điều này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị liên quan. Hơn 1 năm qua, bằng nhiều giải pháp quyết liệt, ngành thuế đã thu được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều “lỗ hổng” trong công tác này đòi hỏi những giải pháp căn cơ, lâu dài.

Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Cà Mau Nguyễn Thành Sua cho biết: “Qua hơn 1 năm triển khai thực hiện, công tác chống thất thu thuế trên địa bàn đã phát huy hiệu quả, đem lại nguồn thu rất lớn cho ngân sách. Nhưng hơn hết là sự đồng thuận trong cộng đồng doanh nghiệp (DN) cũng như người nộp thuế (NNT), góp phần tạo sự công bằng và nâng cao tính tuân thủ pháp luật của NNT. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế nhất định khiến công tác chống thất thu thuế gặp khó khăn”.

Khai thác tăng thu trên 230 tỷ đồng

Sau khi dán tem niêm phong các cột đo xăng dầu, năm 2017, sản lượng xăng dầu tiêu thụ thống kê được là 351 triệu lít, tăng 44,3% so với năm 2016.

Từ cuối năm 2016, để triển khai công tác chống thất thu đạt hiệu quả, UBND tỉnh đã ban hành 3 kế hoạch thực hiện với nhiều biện pháp quản lý trên nhiều lĩnh vực. Với sự triển khai quyết liệt, sự phối hợp giữa các ngành, năm 2017 đã khai thác tăng thu trên 233 tỷ đồng. Trong đó, thuế bảo vệ môi trường tăng 90 tỷ đồng và các sắc thuế khác khoảng 143 tỷ đồng.       

Đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu, đoàn kiểm tra liên ngành đã thực hiện dán tem niêm phong 343 cửa hàng xăng dầu của 268 DN trên toàn tỉnh; lắp đặt, dán tem niêm phong được 1.256 cột đo xăng dầu. Theo số lượng thống kê ghi nhận được, sản lượng xăng dầu qua các cột bơm đã dán tem niêm phong năm 2016 gần 243 triệu lít, năm 2017 là 351 triệu lít, tăng 44,3% so với năm 2016.

Theo đó, doanh thu bán lẻ xăng dầu qua các cột bơm đã dán tem năm 2016 là 2.512 tỷ đồng, năm 2017 là 3.207 tỷ đồng, tăng 29,7% so với năm 2016. Tổng thuế bảo vệ môi trường năm 2017 nộp ngân sách là 326 tỷ đồng, tăng 32% so với năm 2016. Kéo theo đó, số thuế phát sinh năm 2017 của một số địa phương cũng tăng cao như huyện Năm Căn tăng 168,6%, huyện Trần Văn Thời tăng 63,4%.

Ngoài ra, để quản lý chặt chẽ hơn nguồn thuế phát sinh, Cục Thuế còn tổ chức kiểm tra, rà soát các DN phân phối xăng dầu để xác định các DN đầu mối nhập khẩu có cung cấp xăng dầu cho các DN trên địa bàn tỉnh, nhằm khai thác tốt nguồn thu bảo vệ môi trường.

Ông Sua đánh giá: “Công tác triển khai kế hoạch chống thất thu thuế đã tác động tích cực đến công tác kê khai, nộp thuế của các DN kinh doanh xăng dầu, số thuế phát sinh hằng tháng, hằng quý tăng lên so với trước đây. Ý thức chấp hành pháp luật thuế của DN cũng được nâng lên, công tác quản lý thuế được chặt chẽ, hạn chế thất thu thuế”.

Ngoài ra, để quản lý DN và hộ kinh doanh trên địa bàn ở các lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, kinh doanh vận tải, hoạt động xây dựng cơ bản và vật liệu xây dựng, kinh doanh thương mại điện tử, vận chuyển hàng hoá trên đường, năm 2017, Cục Thuế đã tiến hành kiểm tra hơn 3.700 trường hợp, đã phát hiện gần 2.000 trường hợp có số thuế tăng thu, số tiền xử lý thuế tăng thu 151 tỷ đồng. Song song đó, ngành thuế không ngừng tăng cường công tác quản lý, khai thác các nguồn thu từ đất, đã kiểm tra 760 đối tượng, số tiền tăng thu 130 tỷ đồng.

Còn nhiều bất cập

Mặc dù công tác chống thất thu thuế đã được ngành thuế triển khai quyết liệt, nhưng hiệu quả đạt được chưa như mong đợi. Kinh phí để thực hiện chống thất thu gặp nhiều khó khăn. Đa số thực hiện công vụ ngoài giờ, trong khi nguồn kinh phí hỗ trợ lại không có nên việc phối hợp với các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố gặp nhiều trở ngại.

Nguyên nhân khách quan phải kể đến một phần do quy định của pháp luật về thuế khá thông thoáng, số lượng NNT đông, trong khi địa bàn rộng, lực lượng công chức thuế còn thiếu, yếu, kinh nghiệm đấu tranh các hành vi gian lận trốn thuế còn hạn chế.

Tình trạng gian lận, trốn thuế diễn biến phức tạp, trong đó phổ biến nhất là bán hàng không xuất hoá đơn hoặc lập hoá đơn không đúng giá (do tâm lý người tiêu dùng chưa có thói quen mua hàng phải lấy hoá đơn hoặc người lấy hoá đơn sẽ phải nộp thêm tiền thuế cho người bán. Từ đó, chưa phản ánh được doanh thu, mức thuế sát với thực tế kinh doanh của NNT), đây là nguyên nhân chủ yếu gây thất thu thuế.

Đối với kiểm tra trên khâu lưu thông, Đoàn thường kiểm tra hoạt động tại các điểm lên xuống hàng hoá nhưng không có thẩm quyền xử lý trực tiếp mà chỉ lập biên bản vi phạm hành chính, rồi hẹn người vi phạm đến cơ quan thuế làm việc. Như vậy, thủ tục ban hành xử lý kéo dài từ 3-4 ngày, sau đó người vi phạm phải đến kho bạc nộp tiền, mất rất nhiều thời gian.

Ngoài ra, việc chặn xe, dừng xe kiểm tra, kiểm soát không thực hiện được vì không có cơ chế phối hợp giữa các ngành. Cơ quan công an không thể giữ xe, tài sản, giấy tờ khi xe không vi phạm luật giao thông mà chỉ vi phạm về hoá đơn chứng từ. Ngành thuế muốn giữ hàng hoá phải có quyết định của thủ trưởng cơ quan. Vì thế, trong trường hợp xe đang lưu thông có dấu hiệu vi phạm về chứng từ hoá đơn, rất khó để xử lý và công tác xử lý cũng mất rất nhiều thời gian, dễ gây ra phản ứng từ người vi phạm./.

Hồng Nhung