Nhìn lại để bước tiếp

(CMO) Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh Cà Mau Nguyễn Văn Bé cho biết, cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thuỷ sản năm 2016 đã hoàn tất, kết quả phản ánh đúng thực trạng bức tranh nông thôn, nông nghiệp và thuỷ sản (giai đoạn 2011-2016). Kết quả cuộc tổng điều tra cũng là thông tin rất quan trọng cung cấp cho Đảng và Nhà nước có thêm căn cứ thực hiện cơ cấu lại kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng nâng cao hiệu quả, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế, đặc biệt trong khu vực nông thôn, nông nghiệp và thuỷ sản.

Theo kế hoạch, cuộc tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thuỷ sản năm 2016 trên địa bàn tỉnh được thực hiện ở 1.462 địa bàn với 235.488 hộ dân, 80 trang trại và nhiều đơn vị điều tra khác. Cuộc tổng điều tra còn thu thập, xử lý, tổng hợp, cập nhật tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và hợp tác xã nông, lâm nghiệp, thuỷ sản được lồng ghép trong điều tra doanh nghiệp năm 2016 của Tổng cục Thống kê.

Theo đó, trong 5 năm (2011-2016), các cấp, các ngành đã triển khai hiệu quả nhiều chủ trương, chính sách, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội nông thôn. Bộ mặt nông thôn có nhiều đổi mới, hệ thống giao thông thông suốt, tại thời điểm 1/7/2016 toàn tỉnh có 326/795 ấp có đường ô-tô, chiếm trên 41% so với tổng số ấp, khóm trong toàn tỉnh, tăng gần 200 ấp có đường ô-tô đến được so với năm 2011.

Song song đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống đáng kể, tại thời điểm 1/7/2016 toàn tỉnh có 26.464 hộ, chiếm 11,9%, hộ cận nghèo 9.687 hộ, chiếm 4,3%. Cũng tại thời điểm này, toàn tỉnh có 150.628 hộ gia đình đạt chuẩn văn hoá, chiếm 67,8% tổng số hộ dân trong toàn tỉnh. Có 631.633 người dân nông thôn tham gia bảo hiểm y tế, chiếm 73% so với tổng số dân.

Qua cuộc điều tra cho thấy, số hộ từ sản xuất nông nghiệp chuyển dịch sang nuôi trồng thuỷ sản đến 81%.

Theo cuộc điều tra này, tại thời điểm 1/7/2016, trên địa bàn nông thôn toàn tỉnh có 221.492 hộ và trên 439.878 người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động. So với năm 2011, tăng 4.600 hộ, nhưng giảm gần 1.800 lao động. Số hộ và số lao động nông thôn trong những năm vừa qua không chỉ biến động về lượng, mà quan trọng hơn là đã có sự chuyển dịch dần sang hoạt động phi nông, lâm nghiệp và thuỷ sản. 

Ngoài ra, tổng điều tra đã thu thập, xử lý, tổng hợp khối lượng thông tin rất lớn về: kinh tế hộ nông thôn; kết cấu hạ tầng của các xã, thôn; kết quả thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; số đơn vị và tình hình sử dụng lao động, đất đai trong sản xuất nông, lâm nghiệp và thuỷ sản; kết quả phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại và xây dựng cánh đồng lớn; đời sống dân cư nông thôn và các thông tin kinh tế - xã hội khác về nông thôn, nông dân và nông nghiệp...

Ông Nguyễn Hoàng Non, Trưởng Phòng Nông nghiệp, Cục Thống kê, cho biết, cuộc tổng điều tra lần này có một số nét mới so với các kỳ tổng điều tra trước. Thứ nhất là mở rộng phạm vi điều tra: điều tra toàn bộ các hộ có tham gia sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản ở khu vực thành thị; điều tra các đơn vị có hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp và thuỷ sản do Bộ Quốc phòng quản lý. Thứ hai, bổ sung các thông tin đánh giá kết quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Thứ ba là thu thập thông tin phản ánh điều kiện sống của công nhân, lao động đang làm việc trong các khu công nghiệp trên địa bàn nông thôn; các xã đạt các tiêu chí nông thôn mới; thông tin về mô hình cánh đồng lớn; thông tin về sản phẩm được cấp chứng nhận VietGAP; thông tin về kết quả hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp và thuỷ sản của các đơn vị do Bộ Quốc phòng quản lý.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Cuộc tổng điều tra nông dân, nông nghiệp, nông thôn còn chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập: chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, nhất là cơ cấu cây trồng, vật nuôi; quy mô sản xuất tuy đã được nâng lên nhưng sản xuất nhỏ vẫn phổ biến; đầu tư cho nông thôn, nông nghiệp còn nhiều hạn chế; lực lượng lao động đông đảo nhưng trình độ chuyên môn, tay nghề thấp nên khó sắp xếp và tìm kiếm được việc làm; hiệu quả sản xuất không cao, có lĩnh vực bị suy giảm; đời sống một bộ phận dân cư, nhất là người dân vùng sâu, vùng xa còn khó khăn, thiếu thốn... Những hạn chế nêu trên đang là thách thức lớn đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản./.

Trúc Ly