"Lá chắn thép" phòng ngừa ma tuý nơi cửa biển

Những chuyến biển kéo dài nhiều ngày, thậm chí hàng tháng giữa khơi xa luôn đòi hỏi ngư dân có sức khoẻ và bản lĩnh vững vàng. Tuy nhiên, từ áp lực công việc và nhận thức sai lệch rằng ma tuý có thể giúp chống mệt mỏi, thức đêm, một bộ phận lao động nghề biển đã sa vào tệ nạn này, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên biển.

• Xây dựng "lá chắn" phòng, chống ma tuý trong học đường
• Cà Mau phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026
• "Hồi chuông" cảnh tỉnh từ bản án ma tuý

Đại tá Đặng Văn Hữu, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Công an tỉnh Cà Mau, cho biết việc sử dụng ma tuý trên biển không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều nguy cơ mất an toàn như tai nạn lao động, hành vi mất kiểm soát, đâm va tàu thuyền và các vụ việc gây mất an ninh, trật tự. Trước thực trạng đó, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai kế hoạch rà soát, kiểm tra, xét nghiệm chất ma tuý đối với thuyền viên tàu cá và lao động nghề biển.

Công an tỉnh Cà Mau và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai Kế hoạch phối hợp rà soát, kiểm tra, xét nghiệm chất ma tuý đối với thuyền viên.

"Đi từng bến, đến từng tàu, rà từng người"

Các cảng cá, bến neo đậu tàu thuyền của tỉnh tập trung đông phương tiện và thuyền viên đến từ nhiều địa phương. Đặc thù thường xuyên di chuyển, làm việc dài ngày trên biển cùng cường độ lao động cao khiến những nơi này trở thành địa bàn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma tuý.

Theo lực lượng chức năng, không ít trường hợp sử dụng ma tuý xuất phát từ quan niệm sai lầm rằng chất kích thích giúp tăng sức chịu đựng và chống buồn ngủ trong quá trình đánh bắt. Thực tế, ma tuý chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khoẻ, hệ thần kinh, đồng thời làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn và vi phạm pháp luật.

Nhằm ngăn chặn nguy cơ ngay từ đầu, Công an các đơn vị, địa phương phối hợp các Đồn Biên phòng đồng loạt triển khai kiểm tra tại các cửa biển. Các tổ công tác trực tiếp đến từng phương tiện đang neo đậu hoặc làm thủ tục xuất, nhập bến để kiểm tra giấy tờ, xác minh nhân thân và test nhanh ma tuý đối với từng thuyền viên.

Lực lượng Công an, Biên phòng “đi từng bến, đến từng tàu” kiểm tra hành chính, giấy tờ tùy thân và test nhanh ma tuý đối với từng thuyền viên.

Việc kiểm tra được thực hiện công khai, đúng quy định, đồng thời cán bộ làm nhiệm vụ giải thích rõ mục đích, ý nghĩa của việc xét nghiệm nhằm bảo vệ sức khoẻ, tính mạng của người lao động và bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến biển.

Thượng tá Trần Văn Đức, Trưởng Công an phường Hiệp Thành, cho biết ngay sau khi Giám đốc Công an tỉnh ban hành kế hoạch, đơn vị đã phối hợp Đồn Biên phòng Nhà Mát tổ chức kiểm tra hành chính và test nhanh ma tuý đối với thuyền viên. Ngay trong ngày đầu triển khai, hơn 10 phương tiện với 58 thuyền viên được kiểm tra và 100% mẫu xét nghiệm đều âm tính. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh hiệu quả bước đầu của công tác phòng ngừa và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Ngay trong ngày đầu ra quân, trên 10 phương tiện và 58 thuyền viên tại vùng biển Nhà Mát đã được test nhanh ma tuý và ghi nhận 100% mẫu cho kết quả âm tính.

Đưa pháp luật đến tận cầu cảng

Bên cạnh kiểm tra, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng đổi mới phương thức tuyên truyền bằng cách đưa hoạt động phổ biến pháp luật đến trực tiếp các cầu cảng, trạm kiểm soát biên phòng thay vì tổ chức các hội nghị tập trung.

Trong thời gian chờ làm thủ tục xuất bến, chủ tàu và thuyền viên được cán bộ trực tiếp trao đổi về tác hại của ma tuý, bác bỏ quan niệm sử dụng chất kích thích để chống mệt mỏi, đồng thời cảnh báo các phương thức lôi kéo của tội phạm ma tuý.

Ngoài nội dung phòng, chống ma tuý, lực lượng chức năng còn tuyên truyền các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); quy định về vùng biển Việt Nam; hướng dẫn quy trình xuất, nhập bến; kỹ năng xử lý tình huống khi gặp thời tiết xấu và duy trì liên lạc với lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố trên biển.

Thay vì các buổi hội nghị tuyên truyền "khô khan", lực lượng chức năng chuyển sang tuyên truyền lưu động ngay tại Trạm kiểm soát Biên phòng.

Ông Vũ Văn Anh, ngư dân nhiều năm gắn bó với vùng biển Gành Hào, chia sẻ: "Sự an toàn của mỗi chuyến biển không chỉ phụ thuộc vào thời tiết mà còn ở sự tỉnh táo của từng thuyền viên. Mỗi người nói không với ma tuý là góp phần bảo vệ chính mình, đồng đội và gia đình”.

Qua tuyên truyền, nhiều chủ tàu và thuyền viên đã tự nguyện ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma tuý, không chứa chấp và không sử dụng lao động nghiện ma tuý.

Các cảng bốc dỡ hàng hoá cũng trở thành điểm tuyên truyền lưu động hiệu quả của lực lượng chức năng.

Xây dựng môi trường lao động an toàn trên biển

Theo lực lượng chức năng, việc rà soát, kiểm tra chất ma tuý không chỉ là hoạt động quản lý hành chính mà còn là giải pháp phòng ngừa lâu dài nhằm xây dựng môi trường lao động an toàn trên biển.

Ma tuý không chỉ huỷ hoại sức khoẻ người sử dụng mà còn đe doạ trực tiếp đến tính mạng của toàn bộ thuyền viên và tài sản của chủ tàu. Chỉ một người mất kiểm soát do sử dụng ma tuý cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng giữa khơi xa.

Các chủ tàu, thuyền viên tự nguyện ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma tuý, không chứa chấp và kiên quyết từ chối sử dụng lao động nghiện ma tuý.

Việc tăng cường kiểm tra, xét nghiệm, kết hợp tuyên truyền và nâng cao trách nhiệm của chủ tàu trong tuyển dụng lao động đang từng bước tạo chuyển biến tích cực tại các cửa biển.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Công an tỉnh Cà Mau và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã hình thành "lá chắn" phòng, chống ma tuý ngay từ bến cảng. Cách làm "đi từng bến, đến từng tàu, rà từng người" không chỉ góp phần ngăn chặn tệ nạn ma tuý xâm nhập vào đội ngũ lao động nghề biển mà còn bảo đảm an ninh, trật tự, tạo điều kiện để ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển, phát triển kinh tế và góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo quốc gia./.

Trọng Nguyễn