Phát triển thương mại nông thôn: Cần quan tâm phần “ruột”

Năm 2010, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 23/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án phát triển thương mại nông thôn giai đoạn 2010 - 2015. Qua gần 5 năm thực hiện, Đề án đã góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, kích thích sức mua và hình thành nhiều sự liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp. Phát huy kết quả này, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục thực hiện Đề án phát triển thương mại nông thôn giai đoạn 2016 - 2020.

Chợ Đầu Kênh (xã Hiệp Thành, TP. Bạc Liêu) chỉ nhóm họp trong vài giờ rồi tan.  Ảnh: K.T

NHIỀU CHỢ CHƯA PHÁT HUY HIỆU QUẢ

Thực hiện Quyết định số 23/QĐ-TTg của Chính phủ, thời gian qua, Bạc Liêu đã đẩy mạnh thu hút, mời gọi đầu tư phát triển thương mại nông thôn, xây dựng trung tâm thương mại ở nhiều huyện, phát triển nhiều khu phố thương mại với kiến trúc hiện đại. Điển hình như: Trung tâm thương mại Ngan Dừa (huyện Hồng Dân); chợ Trưởng Tòa (huyện Phước Long); chợ Vĩnh Hưng (huyện Vĩnh Lợi); chợ Kinh Tư, Trung tâm thương mại Gành Hào (huyện Đông Hải)... Đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, mua sắm hàng hóa, mở rộng mạng lưới kinh doanh và phân phối hàng hóa về các chợ vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, tranh thủ nhiều nguồn lực, xã hội hóa và kết hợp với các chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư xây mới, nâng cấp các chợ nông thôn với tổng vốn đầu tư hơn 300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, phát triển thương mại nông thôn vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập. Một khó khăn dễ nhận thấy là các trung tâm thương mại, các chợ nông thôn chưa phát huy hiệu quả đầu tư và chưa thật sự trở thành “cầu nối” trong sản xuất, tiêu thụ hàng hóa. Ở một số Trung tâm thương mại, nhà đầu tư khó thu hút các tiểu thương vào mua bán tập trung, do tập quán sản xuất và kinh doanh theo kiểu chợ nhóm. Điều đó gây khó khăn cho việc hình thành các điểm giao dịch và chưa thể xây dựng các chợ đầu mối cung cấp hàng hóa lớn. Kéo theo đó là tình trạng ô nhiễm môi trường, tranh mua - giành bán, khó thu hút các dự án đầu tư mới vì đầu tư kém hiệu quả, khó thu hồi vốn (như Trung tâm thương mại Ngan Dừa và Trung tâm thương mại Gành Hào).

NẶNG "VỎ" BỎ "RUỘT"

Để phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần phát triển thương mại nông thôn, cần làm tốt công tác tổ chức, quy hoạch và đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Như ở các xã nông thôn mới, có nhất thiết mỗi xã phải xây dựng một chợ? Mặt khác, trong phát triển thương mại nông thôn lâu nay, phần lớn ngành quản lý và các địa phương mới chỉ quan tâm đầu tư cho phần “vỏ”. Tức là mới tập trung xây dựng hạ tầng, thiết kế chợ cho hoành tránh mà chưa tính đến sức mua, đặc biệt là phần “ruột” chưa được quan tâm nhiều. Đó là tiểu thương, doanh nghiệp - những người trực tiếp mua bán và tạo ra các kênh phân phối.

Do chưa làm tốt phần “ruột” mà nhiều trung tâm thương mại, chợ nông thôn chỉ dừng lại ở việc cung cấp hàng hóa phục vụ nhu cầu sinh hoạt, chứ chưa thật sự trở thành một sàn giao dịch hàng hóa, nơi ký kết các hợp đồng cung ứng, hay các trung tâm tiêu thụ hàng nông, thủy sản lớn cho nông dân. Đây chính là nguyên nhân làm cho các trung tâm thương mại và chợ nông thôn chưa phát huy hết hiệu quả đầu tư, hàng hóa còn nghèo nàn, đầu ra hàng nông sản luôn gặp khó, vì thiếu sự tham gia của các doanh nghiệp đầu tàu.

Theo kế hoạch phát triển thương mại nông thôn giai đoạn 2016 - 2020, ngành Thương mại sẽ tập trung xây dựng, nhân rộng mô hình tiêu thụ hàng nông sản và cung ứng vật tư nông nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển hạ tầng thương mại nông thôn, cải tạo nâng cấp chợ... Song, để phát triển thương mại nông thôn và góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cần tập trung giải quyết tốt những bất cập nêu trên.

KIM TRUNG