Thứ bảy, 15-8-26 15:42:17
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Quá khứ hào hùng - Hiện tại vươn xa

Báo Cà Mau Báo - đài là hợp chất gắn kết niềm tin giữa Ðảng với Nhân dân như bê-tông cốt thép, là ngọn lửa giữa đêm đông nung sôi bầu nhiệt huyết hàng triệu trái tim yêu nước, thương dân; là ánh đèn pha giữa đêm đen soi sáng mọi bước đường khi dân tộc ta xông lên chiến đấu và chiến thắng quân thù; là ánh mặt trời chân lý xua tan âm u, tâm tối, đem lại mùa xuân của hạnh phúc con người và tô thắm màu cờ của nhận thức, lý tưởng, lẽ sống đối với biết bao thế hệ...

Cách đây 70 năm (năm 1955), khi Mỹ - nguỵ mở chiến dịch Thoại Ngọc Hầu đánh vào U Minh, lần đầu tiên tôi mới thấy chiếc Radio và mãi đến 4 năm sau, khi còn là học sinh ở thị xã Cà Mau, tôi mới được nghe Ðài Tiếng nói Việt Nam (TNVN) phát thanh từ Thủ đô Hà Nội. Thiêng liêng lắm! Mỗi lần lén nghe, phải chun vào mùng, trùm mền kín mít vì sợ bọn mật thám nghe thấy. Mồ hôi ướt đẫm mà cứ ráng nghe. Năm 1961, khi vào làng rừng Khánh An công tác, anh Hai Lục, Chánh Văn phòng Xã uỷ, người duy nhất được phân công giữ chiếc Radio, vào thời điểm thích hợp, anh mới mở máy để mọi người cùng ngồi chung quanh lắng nghe. Ai nấy đều chăm chú như nuốt từng lời. Muỗi cắn cũng không dám đập mạnh. Quý giá vô cùng!

Khuôn viên trụ sở Báo và Ðài PT-TH Cà Mau. Ảnh: TIẾN LÊN

Suốt thời chống Mỹ, giữa đêm khuya, trên đường công tác được nghe đài là niềm hạnh phúc vô hạn, nhất là lúc chèo xuồng giữa rừng U Minh nghe chị Châu Loan ngâm thơ, nghe ca sĩ Quốc Hương ngân vang khúc hát. Tháng 9/1969, vừa nghe tin Bác Hồ từ trần, mọi người đều khóc! Mấy ngày sau được nghe Ðiếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Ðảng và Di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên Ðài TNVN và Ðài Phát thanh Giải phóng, mọi người như bừng tĩnh cơn mê. Trong lúc vận nước như ngàn cân treo sợi tóc, mưa bom, bão đạn của quân thù ngày đêm xối xả, Bác Hồ vẫn khẳng định “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Ðó là một điều chắc chắn!”.

Niềm tin vào thắng lợi cuối cùng thúc giục toàn dân xông lên quyết tiêu diệt thật nhiều giặc để báo đền công ơn trời biển của Bác. Trên ngực áo mỗi người, bên cạnh băng tang là tấm phù hiệu viết bằng màu máu “Thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Chỉ trong mấy tháng, nơi vùng đất cuối trời Tổ quốc đã xây dựng hàng chục ngôi đền để thờ Bác Hồ. Bác đã kêu gọi: “Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu quét sạch nó đi!”.

Chuẩn bị giải phóng miền Nam 30/4/1975 “thời cơ ngàn năm có một”, quân dân ta khắp cả nước thông qua hệ thống phát thanh, đã “Xuống đường!, “Xuống đường! Ðập tan mọi xích xiềng. Quyết kết đoàn tiến lên giành chính quyền!”(1). Không khí những ngày 30/4 vô cùng háo hức. Tiếng trống, tiếng đàn, tiếng reo hò vang dội. Băng, cờ, khẩu hiệu rợp trời. Lời ca “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” của Phạm Tuyên lại ngân vang, ngân vang. Trẻ già, gái trai khắp vùng nông thôn giải phóng, hình thành đội ngũ cùng tiến đến thị xã Cà Mau. Ðêm 1/5/1975, lần đầu tiên tôi được xem tivi đen trắng. Ôi, cái gì kỳ lạ thế này? Chỉ có cái hộp to mà có thể thấy được phim ảnh và cả cải lương nữa chứ! Lạ lùng lắm, ngạc nhiên lắm, say mê lắm. Xem mãi, xem mãi.   

Tháng 10/1975, tôi được về công tác ở Báo Cà Mau, nhưng không lâu lại chuyển sang Phòng Thông tin Cổ động. Ngày 19/8/1977, tôi được điều về phụ trách biên tập tại Ðài Phát thanh Minh Hải. Còn gì vui sướng hơn, nhớ ngày nào ôm chiếc Radio vào lòng như ôm báu vật, bây giờ được trực tiếp làm công tác này với tất cả sự mới mẻ, ngỡ ngàng. Ðội ngũ chúng tôi ngày càng đông, toàn “tân binh”, không biết viết tin, viết bài, ghi âm, phỏng vấn, cấu tạo chương trình, biến chữ viết thành tín hiệu âm thanh là gì... Mọi thứ đều như trên trời rơi xuống. Cũng may là “trời sanh voi - sanh cỏ”, vừa học vừa làm, vừa rút kinh nghiệm để nghề dạy nghề nên khó khăn nào cũng vượt qua.

Ngày 19/8/1988, Ðài Truyền hình Minh Hải, nay là Cà Mau, Bạc Liêu chính thức lên sóng sau thời gian phát thử nghiệm. Ðây là loại hình báo chí mang đặc trưng độc đáo nhất. Từ năm 1983, Minh Hải có nhiều đô la nhờ xuất khẩu tôm đông lạnh nên Trung ương đồng ý cho xây dựng một đài truyền hình màu, công suất nhỏ. Trước đó, lần đầu tiên bà con nhìn thấy phim hoặc cải lương hình ảnh màu phát trên video, ai nấy đều rất ngạc nhiên. Lúc bấy giờ dù ở tận cùng Mũi Cà Mau, bà con vẫn bắt được đài truyền hình, tuy phải dựng cột ăng-ten thật cao. Ði khắp vùng sông rạch ở Minh Hải khi ấy đều thấy cột ăng-ten tua tủa lên trời. Bà con càng yêu thích truyền hình, trách nhiệm mình càng nặng nề. Cực khổ nhưng hạnh phúc...

Bây giờ tôi vẫn nhớ nhiều anh chị em phóng viên ở đài. Họ tận tuỵ, hăng say, không ngại gian khổ, khó khăn, trong đó có Ðỗ Thanh Xuân Thuỳ Mai. Lúc mới xin vào làm phát thanh, Mai mới 15 tuổi, gia đình nghèo, không đủ tiền để tiếp tục đến trường. Phụ trách chương trình thiếu nhi của đài không hề đơn giản nhưng đây là một trong những nội dung được nhiều người khen ngợi. Ngay sau cơn bão số 5 (năm 1997), Mai một mình ra bãi biển Khánh Hội, huyện U Minh chứng kiến hàng ngàn chị em tìm chồng, tìm con mất tích. Còn sống hay đã chết? Thi thể từ biển đưa về rất nhiều nhưng tất cả đều dị dạng vì nắng mưa. Mai không nỡ rời, khi các chị còn đứng ngóng biển khơi mỗi ngày mà không hề thấy bóng người thân. Tâm trạng đó, nỗi đau đó cũng là của tất cả anh chị em công tác ở đài. Cùng với Mai còn có Nghĩa, Sấy, Chói và nhiều anh em ở Báo Cà Mau, Báo ảnh Ðất Mũi. Vui hay buồn, hạnh phúc hay đau thương, không bao giờ phai mờ trong ký ức tôi dù đã trải qua nhiều năm tháng.

Vai trò, vị trí của đài trong công cuộc phát triển quê hương, đất nước đã được các bậc đàn anh hướng dẫn tận tình. Mỗi người ngồi bên chiếc tivi như “ngồi bên cửa sổ nhìn ra thế giới”. Nhờ “cái cửa sổ” đó, con người được mở mang trí tuệ, được thông hiểu đông, tây, kim, cổ; được tiếp cận biết bao cái mới, cái hay, cái cần vận dụng vào xây dựng cuộc sống.

 Hiện nay, cả nước đang băng mình trước vận hội mới. Báo - đài phải tự lột xác thành những đàn bướm đa sắc màu dưới ánh bình minh rực rỡ. Ngày xưa, mỗi chương trình lên sóng, mỗi tin, bài đăng báo đều phải được “duyệt”, ngày nay một chút chậm chạp dù dưới bất cứ trường hợp nào cũng đều bị bỏ lại phía sau. Thời đại 4.0, kỹ thuật số, AI... đang thách thức chúng ta; đang cố tình đẩy lùi chúng ta về phía sau, biến chúng ta thành những kẻ tụt hậu mà người trong cuộc không hề hay biết. Mỗi phóng viên bây giờ phải là một biên tập, một giám đốc, một tổng biên tập, khi phải tự kiểm duyệt tác phẩm cho riêng mình và cho tập thể. Phải tự chịu trách nhiệm trước công chúng. Mọi dễ dãi, sơ lược đều không còn chỗ đứng. 

Người ta gọi nhà báo là “con chim báo bão”, vì ngày xưa không có đài khí tượng thuỷ văn, cứ mỗi lần nghe tiếng chim lạ kêu, không bao lâu bão ập đến. Nhà báo là người dự báo cho Nhân dân mình, cho quê hương mình những điều nên làm hoặc nên tránh, hoặc... rất nhiều thứ khác nữa. Thiên chức hay sứ mệnh của một người luôn luôn ở nơi đầu sóng, ngọn gió cuộc sống, nơi đó, họ là người lính biên phòng, là người đứng canh nơi hải đảo xa xôi. Họ là những con người có lý tưởng, có niềm tin vào chân lý, họ luôn luôn bảo vệ công lý, lẽ phải, căm ghét xu nịnh; không bao giờ biết tham ô, lừa đảo. Trong trái tim họ, hình ảnh Bác Hồ luôn luôn ngự trị, để lúc nào họ cũng có cuộc sống thanh bạch, giản dị, hiền hoà.

Sau 30/4/2025 đến nay, cả nước háo hức bước vào trang sử mới. Mọi người nhộn nhịp, luận bàn, chuẩn bị cho những ngày vui mà chưa thể lường hết thuận lợi, khó khăn ra sao. Tuy nhiên, nếu ngày xưa đương đầu với mưa bom, bão đạn, dân tộc ta còn vượt qua được, ngày nay liệu có trở ngại nào không thể vượt qua?

“Ta đi trong muôn ánh sao vàng rừng cờ tung bay. Rộn ràng và mê say những bước chân dồn về đây...”(2). Hào khí 50 năm trước lại quay về! Không phải chỉ có những người làm báo, tất cả dân tộc ta đang chào đón những ngày mới, chào đón niềm vui mới. Hoà trong không khí tưng bừng như ngày hội, chúng ta cùng kề vai cất cao khúc hát kết đoàn. Quá khứ và hiện tại đang song hành, cùng tiến tới những ngày hân hoan, vui sướng nhất!./.

Trường Sơn Ðông

 

Bảy Háp - Dòng sông huyền thoại

Từ kênh xáng Ðội Cường kết nối với sông Gành Hào, cùng những nhánh rẽ, dòng Bảy Háp (hay còn có tên gọi là Bảy Hạp) chở nặng những hạt phù sa từ bờ Ðông sang bồi đắp bờ Tây, dựng lên những bãi bồi, gây rừng ngập mặn, cho đất thêm xanh, cho rừng lấn biển.

Ký ức “địa chỉ đỏ”

Từng công tác ở Văn phòng Tỉnh uỷ thời kháng chiến những năm 1960, tôi vinh dự được làm nhân chứng tháp tùng cùng Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lê Minh Sơn và một số cán bộ về lại Rẫy Mới - kênh Tư Mầu, phía sau sông Mỹ Bình để tìm nhà ông Lê Phương Hồng, nguyên cán bộ tôn giáo vận tỉnh trong thời chống Mỹ. Ðây là chuyến khảo sát địa chỉ đỏ cuối cùng ở xã Phong Lạc và Phong Ðiền (cũ).

Vẹn trọn đạo lý, vững bước tương lai

Những ngày tháng Bảy, mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc như lắng lại trong không khí thiêng liêng của dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ; dòng chảy tri ân đang cuộn trào trên khắp quê hương Cà Mau, kết nối lịch sử hào hùng với khát vọng vươn mình của hôm nay.

Sức sống mới trên Đôn Bơ - Cựa Gà

Vùng quê cách mạng Đôn Bơ - Cựa Gà (ấp Thạnh Hưng 2, xã Vĩnh Mỹ) hôm nay đổi thay, khởi sắc từng ngày. Những dấu tích chiến tranh được gìn giữ, giáo dục truyến thống; những chính sách đền ơn đáp nghĩa được triển khai thiết thực, góp phần để vùng đất từng chịu nhiều mất mát trong chiến tranh vươn lên trong nhịp sống mới.

Nối dài mạch nguồn tri ân

Tháng Bảy về, khắp các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau lại rộn ràng các hoạt động đền ơn đáp nghĩa. Mỗi món quà trao đi, mỗi lời thăm hỏi chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối mạch nguồn tri ân sâu sắc công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, người có công với cách mạng đã cống hiến, hy sinh cho Tổ quốc.

Xây tượng nữ anh hùng Hồ Thị Kỷ: Bông sen lửa sáng mãi trên đất Cà Mau

Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Hồ Thị Kỷ (1949-1970) sinh ra tại ấp Cây Khô, xã Tân Lợi (nay là Xã Hồ Thị Kỷ). Hoạt động trong Ðội Biệt động thị xã Cà Mau, chị nổi tiếng với những chiến công lẫy lừng và sự hy sinh quả cảm ở tuổi 21, trở thành biểu tượng rực rỡ cho tinh thần cách mạng quật khởi của tuổi trẻ đất mũi.

Cha, con cùng ra trận

Kết thúc cuộc trường chinh 30 năm đánh giặc, ở mảnh đất có hình tượng như mũi con tàu, việc hai cha con cùng ra trận có lẽ không nhiều. Chính uỷ Trung đoàn 1, Quân khu 9, Vưu Hoà Thạnh (Tư Bằng) và con trai Vưu Minh Chiến là điển hình trong cuộc chiến đấu vì độc lập, thống nhất đất nước đã để lại cho gia đình, đồng đội sự tiếc thương vô hạn.

Cà Mau truy tặng Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" và Huân chương Kháng chiến

Chiều 24/7, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức Lễ truy tặng Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" và truy tặng Huân chương Kháng chiến cho các liệt sĩ có nhiều cống hiến trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026).

Viết tiếp trang sử quê hương từ hành trình tuổi trẻ

Những ngày Tháng 7, tại các địa chỉ đỏ, nghĩa trang liệt sĩ và gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh Cà Mau luôn rộn ràng màu áo xanh tình nguyện. Với tuổi trẻ hôm nay, hoạt động tri ân không chỉ dừng ở những buổi dâng hương, dọn vệ sinh hay tặng quà, mà còn được cụ thể hoá bằng nhiều việc làm thiết thực như tổ chức "Bữa cơm tri ân", chăm sóc Mẹ Việt Nam anh hùng, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ... Qua đó góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương.

Người còn lại

Ðứng trước công trình Bia tội ác Mỹ - nguỵ ở Bàu Hang - Tân Tiến, người cựu chiến binh lão thành tuổi 83 Nguyễn Văn Tòng (sinh năm 1943, quê ấp Tân Ðức A, xã Tân Ðức, huyện Ðầm Dơi cũ; nay là xã Tân Thuận) không thể nào quên ký ức cách đây 67 năm - ngày giặc gieo rắc tội ác kinh hoàng ngay tại nơi này.