Quản lý bán, cấp hoá đơn lẻ thuế

(CMO) Hoá đơn chỉ là một loại chứng từ kế toán, còn chứng từ kế toán gồm nhiều loại giấy tờ phản ánh các nghiệp vụ kinh tế tài chính. Riêng đối với “hoá đơn lẻ” là hoá đơn do cơ quan thuế bán hoặc cấp đối với hộ, cá nhân kinh doanh; Hộ, cá nhân cho thuê tài sản; Tổ chức không phải là doanh nghiệp, cá nhân không kinh doanh nhưng có phát sinh hoạt động bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; Doanh nghiệp sau khi đã giải thể, phá sản, đã quyết toán thuế, đã đóng mã số thuế, phát sinh thanh lý tài sản cần có hoá đơn để giao cho người mua.

Trưởng Phòng Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế tỉnh Cà Mau Bùi Quốc Khánh nhận định: Vào thời điểm cuối năm, nhiều tổ chức, cá nhân không có đăng ký sử dụng hoá đơn quyển nhưng cần có hoá đơn để giao người mua hàng hoá, dịch vụ, tài sản thì họ đề nghị cơ quan thuế bán hoặc cấp hoá đơn lẻ để làm chứng từ thanh toán. Hiện nay, việc bán, cấp hoá đơn lẻ cơ quan thuế các cấp đã có nhiều văn bản hướng dẫn đối với từng trường hợp cụ thể, tuy nhiên cũng cần được tóm lược, giải thích thật ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu, cho người nộp thuế nắm bắt và thực hiện.

Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tổ chức, cá nhân vẫn còn mập mờ về những quy định bán, cấp hoá đơn lẻ thuế.

Do đó, cần lưu ý trường hợp nào sẽ được cơ quan thuế bán hoặc cấp hoá đơn lẻ và trường hợp nào thì doanh nghiệp hoặc tổ chức không phải là doanh nghiệp thực hiện các thủ tục về chứng từ kế toán để thanh toán, hạch toán kế toán mà không cần có hoá đơn đúng theo quy định của các văn bản pháp luật về kinh doanh, kế toán và thuế hiện hành.

Đầu tiên, đối với hộ, cá nhân kinh doanh, hộ, cá nhân cho thuê tài sản có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên mà hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT thì cơ quan thuế bán hoá đơn lẻ là loại hoá đơn bán hàng, thu thuế GTGT và thuế TNCN.

Đối với tổ chức không phải là doanh nghiệp, hộ, cá nhân không kinh doanh nhưng có phát sinh hoạt động bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; Doanh nghiệp sau khi đã giải thể, phá sản, đã quyết toán thuế, đã đóng mã số thuế, phát sinh thanh lý tài sản cần có hoá đơn để giao cho người mua mà hàng hoá, dịch vụ, tài sản thuộc diện chịu thuế GTGT và không thuộc trường hợp không phải kê khai, tính thuế GTGT thì cơ quan thuế cấp hoá đơn lẻ là loại hoá đơn bán hàng, thu thuế GTGT và thuế TNDN đối với tổ chức không phải là doanh nghiệp, doanh nghiệp sau khi đã giải thể, phá sản hoặc thu thuế GTGT và thuế TNCN đối với hộ, cá nhân không kinh doanh.

Ngược lại trường hợp đối với hộ, cá nhân kinh doanh, hộ, cá nhân cho thuê tài sản có doanh thu dưới ngưỡng 100 triệu đồng/năm; Tổ chức không phải doanh nghiệp, hộ, cá nhân không kinh doanh có phát sinh hoạt động bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; Doanh nghiệp sau khi đã giải thể, phá sản, đã quyết toán thuế, đã đóng mã số thuế, phát sinh thanh lý tài sản cần có hoá đơn để giao cho người mua mà hàng hoá, dịch vụ, tài sản thuộc diện không chịu thuế GTGT hay thuộc trường hợp không phải kê khai, tính thuế GTGT thì cơ quan thuế không bán, cấp hoá đơn lẻ. Trường hợp người mua hàng hoá, dịch vụ, tài sản là doanh nghiệp thì để hạch toán chi phí tính thuế TNDN, doanh nghiệp lập bảng kê thu mua hàng hoá, dịch vụ mua vào theo quy định tại Điều 4, Thông tư 96/2015/TT-BTC (Bảng kê 01/TNDN). Nếu người mua hàng hoá, dịch vụ, tài sản là tổ chức không phải doanh nghiệp thì lập các chứng từ để thanh toán theo chế độ kế toán của tổ chức không phải doanh nghiệp (nếu là tổ chức thuộc cơ quan hành chính, sự nghiệp thì thực hiện theo chế độ kế toán quy định tại Thông tư số 107/2017/TT-BTC).

Trường hợp các tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng có tổng mức trả thu nhập từ hai triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân. Tổ chức, cá nhân trả các khoản thu nhập đã khấu trừ thuế phải cấp chứng từ khấu trừ thuế theo yêu cầu của cá nhân bị khấu trừ (Thông tư 111/2013/TT-BTC). Cơ quan thuế cũng không bán, cấp hoá đơn lẻ cho trường hợp này.

Riêng đối với tổ chức, cơ quan Nhà nước không thuộc đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ có bán đấu giá tài sản, trường hợp giá trúng đấu giá là giá bán đã có thuế giá trị gia tăng được công bố rõ trong hồ sơ bán đấu giá do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì được cấp hoá đơn giá trị gia tăng để giao cho người mua (Thông tư số 39/2014/TT-BTC).

Liên quan đến việc cấp, bán hoá đơn lẻ, ông Khánh cho biết thêm: Cục Thuế tỉnh Cà Mau đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát công tác bán, cấp hoá đơn lẻ tại các chi cục thuế. Thủ tục hành chính về bán, cấp hoá đơn lẻ được công khai. Các bước tiến hành và thẩm quyền xét duyệt được thực hiện chặt chẽ theo các quy trình nghiệp vụ quản lý thuế, không để xảy ra tình trạng các tổ chức, hộ, cá nhân lợi dụng việc bán, cấp hoá đơn lẻ để hợp thức hoá chứng từ mua vào, bán ra gây thất thu NSNN.

Người nộp thuế cần nắm bắt các quy định khi đề nghị cơ quan thuế bán, cấp hoá đơn lẻ để góp phần thực hiện chế độ hoá đơn, chứng từ đúng theo quy định của pháp luật./.

Đặng Văn Điền