Rác thải nông nghiệp: Vẫn còn là nỗi lo

Việc vứt các loại vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) ra kênh rạch, ao hồ đã “đầu độc”, phá hủy tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn trong tỉnh, để lại hậu quả lâu dài. Điều đáng nói, đến nay vấn đề thu gom, xử lý loại rác thải độc hại này vẫn còn bỏ ngỏ.

Vỏ bao bì, chai lọ thuốc BVTV bị vứt bừa bãi ra môi trường. Ảnh: P.Đ

Từ lâu, việc canh tác nông nghiệp của nông dân Bạc Liêu đã gắn liền với sử dụng thuốc BVTV. Tuy nhiên, theo thói quen, sau khi sử dụng thuốc BVTV, nông dân thường vứt các loại bao bì, chai, lọ đựng thuốc trên đồng ruộng hoặc bỏ xuống ao hồ, sông rạch. Do không được thu gom và xử lý nên rác thải (bao bì, chai lọ…) thuốc BVTV là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn. Trong đó, đất và nguồn nước là những yếu tố bị ảnh hưởng trực tiếp.

Ông Bùi Văn Quý (ấp Mỹ Phú Nam, xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình) cho biết: “Mỗi năm có 3 vụ lúa, chưa kể các vụ màu, nên lượng bao bì, vỏ chai thuốc BVTV do bà con ở đây thải ra rất nhiều. Có chai còn một ít thuốc BVTV bị vứt bỏ cũng có thể làm cho cá chết cả một khúc sông. Tuy nhiên, nếu thu gom về rồi bỏ đâu vì không ai thu mua! Nếu chôn loại rác này thì chúng cũng nằm trong đất, còn đốt thì chúng cháy rất lâu và mùi hôi rất khó chịu”. Không thể đốt cũng như không thể chôn, thế là các loại chất thải rắn độc hại này cứ nằm trên đất hoặc trôi nổi trên những dòng sông.

Hiện nay, sâu bệnh phá hại lúa ngày càng nhiều nên nhu cầu sử dụng thuốc BVTV cũng tăng theo. Điều này đồng nghĩa với lượng rác thải ngày càng nhiều. Do vậy, việc xử lý rác độc hại từ thuốc BVTV đang là vấn đề cấp bách. Ông Trần Văn Na, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh, cho rằng: “Theo thống kê, mỗi năm nông dân Bạc Liêu sử dụng từ 900 - 1.000 tấn thuốc BVTV. Lượng rác từ thuốc BVTV thải ra môi trường hơn 145 tấn/năm (cách đây 2 năm, lượng rác thải thuốc BVTV chỉ từ 90 - 120 tấn/năm). Tuy nhiên, chúng ta chỉ mới thu gom, xử lý hơn 1 tấn/năm”.

Nhiều cánh đồng ở một số địa phương như huyện Phước Long, Vĩnh Lợi… có những hố rác để thu gom rác thải thuốc BVTV. Song những hố rác này vẫn không phát huy tác dụng, bởi phần lớn phụ thuộc vào ý thức của nông dân. Bởi, theo ngành Nông nghiệp tỉnh, vẫn có hơn 60% nông dân vứt vỏ bao bì, chai lọ thuốc BVTV ra môi trường. Bên cạnh đó, tỉnh chưa có lò tiêu hủy loại rác này nên khâu xử lý gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Trương Phước Hiền, Phó trưởng phòng NN&PTNT huyện Phước Long: “Nếu không có giải pháp thu gom xử lý hiệu quả thì những chất thải nông nghiệp sẽ để lại  hậu quả nặng nề. Phần lớn các loại rác từ vỏ thuốc BVTV là những chất rắn, rất khó phân hủy trong điều kiện tự nhiên. Vì vậy, khi nông dân vứt bừa bãi hay chôn lấp, chúng sẽ tồn tại trong đất một thời gian dài. Về lâu dài, những hóa chất này sẽ thúc đẩy nhanh quá trình thoái hóa đất, tiêu diệt các nguồn lợi thủy sản”.

Hiện nay, ngoài những hố thu gom rác trên đồng ruộng, ngành Nông nghiệp cũng hướng dẫn (lồng ghép trong các lớp tập huấn) bà con thu gom, xử lý các loại bao bì, vỏ chai thuốc BVTV. Vì vậy, bà con cần có ý thức đưa rác thải vỏ chai, bao bì thuốc BVTV về các hố để ngành chức năng có biện pháp thu gom, xử lý đúng quy trình kỹ thuật, bảo vệ môi trường sinh thái ở nông thôn.

PHẠM ĐOÀN